Հիպերմենթալիզացիան և մտավոր վիճակների անթափանցելիության հիմնախնդիրը - Հարոյան Նելլի; Մելիքյան Մարի (Բանբեր Երևանի համալսարանի. Փիլիսոփայություն, Հոգեբանություն, 2026)
Մենթալիզացիան՝ սեփական և այլոց վարքը ներքին մտավոր վիճակների՝ մտքերի, զգացմունքների և մտադրությունների տեսանկյունից հասկանալու և մեկնաբանելու կարողությունը, ժամանակակից կլինիկական հոգեբանության հիմնարար հասկացություններից է։ Սույն հոդվածում հիպերմենթալիզացիան դիտարկվում է որպես հոգեկանի ինֆանտիլ կազմակերպվածության դրսևորում և մենթալիզացիայի խաթարման յուրահատուկ ձև։ Ցույց է տրվում, որ հիպոմենթալիզացիան և հիպերմենթալիզացիան հակադիր բևեռներ չեն, այլ նույն կառուցվածքային ձախողման՝ այլ անձի մտավոր իրականության անթափանցելիությունը հանդուրժելու անկարողության երկու տարբեր և թվացյալ հակընդդեմ արտահայտություններ։ Տեսական վերլուծությունը հիմնվում է մենթալիզացիայի տեսության, հոգեվերլուծության և ֆենոմենոլոգիական հոգեախտաբանության մի շարք դասական և ժամանակակից մոտեցումների համադրման վրա։ Ցույց է տրվում, որ հիպերմենթալիզացիան կառուցվածքայնորեն կապված է նախամենթալիզացիոն ռեժիմների, մոգական և պարանոյալ մտածողության, ինչպես նաև անորոշությունը հանդուրժելու անկարողության հետ։ Հոդվածի շրջանակներում ընդգծվում է, որ հասուն մենթալիզացիայի հիմնական առանձնահատկությունը ոչ թե այլոց մտքերի նկատմամբ առավել վստահ և մանրամասն իմացությունն է, այլ «չիմացության դիրքը» պահպանելու և այլ անձի ներաշխարհի մասնակի անհասանելիությունը հանդուրժելու կարողությունը։ Արդյունքում հիպերմենթալիզացիան սահմանվում է որպես ոչ ճկուն, իրականությունից մասնակիորեն անջատված և կեղծ վստահությամբ ուղեկցվող մենթալիզացիայի ձև, որը վերարտադրում է հոգեկանի վաղ, ինֆանտիլ կազմակերպվածության առանձնահատկությունները։