Search

Search Results

• Neologisms in Khachatur Abovyan’s Travel Writings

  Narineh Dilbaryan, Mane Aghajanyan

  Article Preview

  Abstract

  Khachatur Abovyan, bearing the honorary epithet “Great Enlightener,” entered literature not only with works written in Ashkharhabar and the Kanaker dialect, but also in Old Armenian (Grabar). A notable part of his Old Armenian (Grabar) heritage consists of two key works belonging to the genre of travel writing, the first of which describes the history of the ascent to the sacred mountain Masis by the expedition led by Friedrich Parrot, while the second comprises travel notes addressed to his students from Tiflis to Armenia together with Privy Councillor Senator Baron Gan and his wife-from Shulaveri to Lori, Alexandropol, Ani, then to Sardarapat, Armavir, and Ejmiatsin. In these relatively small literary works containing highly important topographical and demographic information, Abovyan employs more than one hundred newly created words by the author, a considerable part of which are neologisms, that is, designations of new concepts—sciences, offices, and realities of state and social life, most of which have become commonly used in modern Eastern Armenian; he introduces into circulation the forgotten native Armenian forms of toponyms renamed by foreign conquerors and provides their etymological explanation. The examined newly created words were formed in accordance with the word-formation and semantic regularities of Grabar. By employing the great potential of word formation in Old Armenian, the writer proves that an important bulwark of preserving linguistic identity is not only the grammatical system but above all the vocabulary, which is capable of reflecting all the changes of the time.

  References

  Աբովյան Խ․, Ուղեգրություններ, Խ.Աբովյանի տուն-թանգարան, Երևան, Մռավ պրինտ, 2025, 263 էջ: [Abovyan Kh․, Ughegrut’yunner, Kh.Abovyani tun-t’angaran, Yerevan, Mrav print, 2025]․

  Աբովյան Խ․, Երկերի լիակատար ժողովածու, 7-րդ հատոր, Հայկական ՍՍՌ հրատարակչություն, Երևան, 1956, 523 էջ: [1956 Abovyan KH․, Yerkeri liakatar zhoghovatsu, 7-rd hator, Haykakan SSR hratarakch’ut’yun, Yerevan, 1956]․

  Աղայան Էդուարդ, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, «Հայաստան» հրատ․, հ, 1, 2, Երեւան, 1976, 929 էջ, 1615 էջ։ [Aghayan Eduard, Ardi hayereni bats’atrakan barraran, «Hayastan» hrat․, h, 1, 2, Yerevan, 1976].

  Հայոց լեզվի բարբառային բառարան, Հր․Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ, ՀՀ ԳԱԱ, Եր․, 2001, էջ 2770։ [Hayots’ lezvi barbarrayin barraran, Hr․Acharryani anvan lezvi institut, HH GAA, Yer. 2001].

  Հայր Մկրտիչ Աւգերեան եւ Հայր Գրիգոր Ճէլալեան, Առձեռն բառարան հայկազնեան լեզուի, Սուրբ Ղազար, Վենետիկ, 1865, էջ 856։ [Hayr Mkrtich’ Awgerean yev Hayr Grigor Chelalean 1865, Arrdzerrn barraran haykaznean lezui, Surb Ghazar, Venetik].

  Հայր Գաբրիէլ Աւետիքեան, Հայր Խաչատուր Սիւրմէլեան, Հայր Մկրտիչ Աւգերեան, Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի, Երեւան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, h. 1, 2, 1979, 1981, էջ 1139, 1067։ [Hayr Gabriel Awyetik’ean, Hayr Khach’atur Siwrmelean, Hayr Mkrtich’ Awgerean, Nor barrgirk’ haykazean lezui, Yerevan, Yerevani hamalsarani hratarakch’ut’yun, h. 1, 2, 1979, 1981].

  Հովսեփյան Լ․Ս․, Գրաբարի բառակազմությունը, Եր․, Հայկական ՍՍՌ ԳԱ հրատարակչություն, 1987, 374 էջ։ [Hovsep’yan L․S․, Grabari barakazmut’yuny, Yer․, Haykakan SSR GA hratarakch’ut’yun, 1987].

  Մալխասեանց Ստեփան, Հայերէն բացատրական բառարան, Եր․, Հայկական ՍՍՌ հրատարակչություն, 1944, հ․ 1, 608 էջ։ [Malkhaseants’ Step’an, Hayeren bats’atrakan barraran, Yer․, Haykakan SSR 1944, h․ 1].

  Ջահուկյան Գևորգ, Հայերենի ստուգաբանական բառարան, Եր․, «Ասողիկ», հրատարակչություն, 2010, 819 էջ։ [Jahukyan Gevorg, Hayereni stugabanakan barraran, Yer․, «Asoghik» hratarakch’ut’yun, 2010].