Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Խորհրդային Հայաստանի թիկունքի աշխատավորների հերոսական աշխատանքի լուսաբանումը հայ պատմագրության մեջ - Գասպարյան Վոլոդյա (Պատմություն և մշակույթ, 2023)
Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի գործում ոչ միայն հայ զինվորն ունեցավ իր ակնառու ավանդը, այլև ամբողջ հայ ժողովուրդը: Շնորհիվ Խորհրդային Հայաստանի արդյունաբերության բնագավառի աշխատավորների ամենօրյա հերոսական աշխատանքի, պատերազմի տարիներին շահագործման հանձնվեցին 30 նոր արդյունաբերական ձեռնարկություններ, արդյուանաբերությունը յուրացրեց 300 նոր արտադրատեսակներ, որոնց թվում 10 զինատեսակի արատդրություն: Գյուղատնտեսության բնագավառի աշխատողների շնորհիվ ժամանակին կատարվում էին ռազմաճակատի համար նախատեսված հացի, մսի, յուղի, ծխախոտի, խմիչքի մատակարարման պլանները: Ռազմաճակատին զգալի օգնություն ցույց տվեց նաև հայ մտավորականությունը, որոնք իրենց ողջ հնարավորությունները ներդրեցին հաղթանակի կերտման գործին: Այս առումով էլ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Խորհրդային Հայաստանի թիկունքի աշխատավորների հերոսական աշխատանքի լուսաբանումը եղել է հայ պատմագրության կարևոր հիմնահարցերից մեկը: Տարիների ընթացքում ստեղծվել են հիմնահարցին նվիրված մենագրական ու կոլեկտիվ աշխատանքներ, հրատարակվել բազմաթիվ հոդվածներ, կազմվել փաստաթղթերի ու նյութերի ժողովածու և այլն: Սակայն այդ շնորհակալ գործը ավելի կշահեր, եթե ռուսերեն ու այլ լեզուներով ստեղծվեր մի ընդհանրացնող աշխատություն, որը հետխորհրդային երկրների նոր սերնդին ու համաշխարհային հանրությանը կծանոթացներ Մեծ հայրենականում հաղթանակի հասնելու գործում հայ աշխատավորության ավամդին ու հիմնահարցի հետազոտության բնագավառում հայ պատմագրության նվաճումներին: