ՀՀ անվտանգային միջավայրի իմաստավորումը Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական իրողությունների խորապատկերում - Զոհրաբյան Էդուարդ; Ափինյան Դավիթ (Պատմություն և մշակույթ, 2025)
Արդի ժամանակներում, մասնավորաբար, 2020 թվականի սեպտեմբերին Արցախի Հանրապետության դեմ Ադրբեջանի կողմից սանձազերծած ահաբեկչական 44-օրյա պատերազմից հետո, Հարավային Կովկասում ընթացող ռազմաքաղաքական բազմաբարդ տեղաշարժերն ու վերադասավորումները, 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին արցախահայության ցեղասպանությունը լուրջ սպառնալիքներ են ստեղծել ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետության, այլև ամբողջ տարածաշրջանի անվտանգության և անցնցում զարգացումների համար։ Հիմնահարցի գիտական հետազոտությունը դուրս է զուտ գիտատեսական հետաքրքրությունների շրջանակից․այն ունի արդիական գործնական-քաղաքական, ռազմավարական նշանակություն։ Հոդվածում՝ աշխարհաքաղաքական նոր վերադասավորումների համատեքստում, իմաստավորվում և քննական վերլուծությամբ ներկայացվում են աշխարհաքաղաքական շահագրգիռ ուժերի դոմինանտ շահերով և գործունեությամբ պայմանավորված ՀՀ անվտանգային միջավայրի ներկան ու հիմնական սպասելիքները: