Սոցիալական կյանքի բեմականացման էկզիստենցիալ գինը. մարդը գոյաբանական ծուղակում - Հարությունյան Էդվարդ (Բանբեր Երևանի համալսարանի. Փիլիսոփայություն, Հոգեբանություն, 2024)
Հոդվածում քննարկվում են մարդկային կեցության անավարտության և սոցիալական գոյաբանության առանձնահատկության խնդիրները սոցիալական նախագծի համատեքստում։ Սոցիալական գոյաբանությունը համակեցության կազմակերպման, ինչպես նաև տնտեսական, քաղաքական ու սոցիոմշակութային կյանքի կանոնակարգման «սահմանադիր» իրավասություններով օժտված ամբողջական մի համակարգ է, որի շրջանակներում մշտապես բախվում են մարդու բնութենական ու մետաֆիզիկական ինքնությունները։ Ողջ բանն այն է, որ միայն «կենսաբանական տնտեսությունից» «մետաֆիզիկական տնտեսության» անցնելու միջոցով մարդը կարող է հաստատել իր գոյաբանական մեծությունը, ձեռք բերել մետաֆիզիկական ինքնություն և դառնալ սոցիալական սուբյեկտ։ Բայց սուբյեկտի իրավասություններ ձեռք բերելու համար մարդը պետք է նույնականանա իր կարգավիճակից ածանցյալ սոցիալական դերին և լինի այնպիսին, ինչպիսին նրան ուզում է տեսնել տվյալ սոցիալական համակարգը։ Իսկ դա նշանակում է, որ հանրային կյանքի բեմականացման մեջ մարդու սոցիալական գոյությունը զրկված է տարբերություններից, քանի որ «խաղացողը» ոչ թե ինքնուրույն սուբյեկտ է, այլ սոցիալական համակարգի պատվերով ձևավորված և նրան ենթակա խամաճիկ մարմնավորում է կամ՝ սուբյեկտին ներկայացնող մեռյալ դիմակ: Ի դեպ, սոցիոմշակութային համատեքստում «սուբյեկտի մահվան» այս ֆենոմենի դրսևորման առանձնահատկությունները բացահայտելու համար անհրաժեշտ է տվյալ վիճակի ընթացակարգային դիտարկումից անցնել գոյություն ունեցող սոցիալական ինստիտուտներից ածանցյալ կարգավիճակի (դերի) կառուցվածքային դիտարկմանը, և ցույց տալ, որ դերը ոչ միայն մարդկային կեցության սահմանադիր սկզբունք է, այլև դիմակ է, որի միջոցով կարելի է ներկայացնել կամ քողարկել մարդկային անհատականությունը։ Ինչը և արված է։