Գերմաներենի ժխտական մակբայների տիպաբանական առանձնահատկությունները - Շաչիլվյան, Նաիրա (ԲԱՆԲԵՐ ԵՐԵՎԱՆԻ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ. ԲԱՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆ, 2022)
Սույն հոդվածում ժամանակակից գերմաներենի ժխտական մակբայներիտիպաբանական առանձնահատկությունները ներկայացվում են հայերենի համապատասխան իրողությունների զուգադրմամբ: Վերջինս հանդես է գալիս որպես չափանմուշ-լեզու: Ժխտական մակբայները ժխտում արտահայտող բառաքերականական միջոցներ են, որոնք ուշագրավ են նրանով, որ նախադասության կազմում դրանց առկայությունը նպաստում է տարբեր լեզուներում, ինչպեսնաև մեկ լեզվի զարգացման տարբեր շրջաններում ժխտական նախադասություն կազմելու ինքնատիպ առանձնահատկությունների դրսևորմանը։ Ցույց էտրվում, որ ժխտման կարգի արտահայտման նշված միջոցներով ժամանակակից գերմաներենի մենաժխտական համակարգը հակադրվում է հայերենի բազմաժխտական համակարգին: Գերմաներենի մենաժխտական համակարգը բացատրվում է առհասարակ այս լեզվում քերականական կառույցների հնարավորինս միավորման ընդհանուր հակվածությամբ։ Այստեղ ժխտական մակբայներընախադասության մեջ գործածվելով ժամանակի, տեղի և ձևի պարագաների շարահյուսական գործառույթներով՝ ժխտական իմաստ են հաղորդում ձևով հաստատական ստորոգյալին, դրանով հանդերձ՝ ամբողջ ասույթին՝ իրականացնելով ընդհանրական ժխտման գործառույթ, մինչդեռ հայերենի համարժեք միջոցները միևնույն գործառույթով կիրառվում են, որպես կանոն, բայի ժխտականձևերի հետ և հանդես են գալիս որպես բարդ ամբողջություն: Հայերենում ժխտական մակբայները առաջնային ժխտական տարրեր են, քանի որ դրանց առկայությունը նախադասության մեջ առաջ է բերում բայի ժխտական ձևերի գործածման անհրաժեշտություն, մինչդեռ հակառակ երևույթը հատկանշական չէ։
Keywords: տիպաբանական առանձնահատկություններ; ժխտական մակբայ; բառաքերականական միջոցներ; բազմաժխտական լեզու; մենաժխտական լեզու; կրկնակի ժխտում; ժխտական նախադասություն; ընդհանրական ժխտում; շարահյուսական գործառույթ; պարագա; իմաստաբանական դաշտ