Հայերենի շեշտի գործածությունը։ Հայաստանյան լեզվաբանական ավանդույթները՝ որպես կետադրության համատեքստ - Կարապետյան, Մարիամ (ԲԱՆԲԵՐ ԵՐԵՎԱՆԻ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ. ԲԱՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆ, 2024)
Հոդվածում քննարկվում է շեշտի գործածությունը՝ մասնավորապես կոչականի և հրամայական եղանակի բայաձևերի կետադրության առնչությամբ։  Հրամայական եղանակի բայերի, ինչպես նաև կոչականի կիրառման դեպքերը տարակուսանք են առաջացնում՝ շեշտե՞լ, թե՞ ոչ։ Հոդվածում փաստարկվում է, որ շեշտից խուսափելը մեծաթիվ դեպքերում ծուլության կամ կետադրական կանոնին չտիրապետելու նշան չէ, իսկ շեշտել-չշեշտելու միտումները ծանրութեթև անելու գործընթացը մասնավորապես լեզվաբանության բնագավառներից մեկի՝ գործաբանության կողմ է տանում։  Հոդվածը գրելու առիթ դարձած հարցերից է այն, թե 1930 թ․ Չարլզ Մորիսի ստեղծած և 1970-ականներին իբրև լեզվաբանության ճյուղ զարգացած գործաբանության հղացականացումը կարո՞ղ է այսօր Հայաստանում կրճատել դրա «պատմական հեռավորությունը», որ նշանակում է նաև հայաստանյան լեզվաբանության կուտակած ավանդույթի վերահղացականացման, հաճախ նաև դրա դիմադրության հաղթահարման հանգեցնել։ Այս հետնախորքի վրա է հոդվածի հիմնական նպատակներից մեկը՝ կետադրական նշանների գործաբանական ներուժի խնդրականացումը շեշտի առնչությամբ։ Այդ նպատակին հետամուտ՝ հարց է տրվում՝ արդյոք ժամանակը չէ՞, որ կիրառման հաճախականությունը, կիրառման գերակա միջավայրերը, միտումներն ու համատեքստերը փոփոխեն որոշ կանոններ։            Գործաբանությունից բացի պարտադիր շեշտման կանոնները դիտարկվում են նաև լեզվաբանական այլ մակարդակների՝ ձևաբանության, շարահյուսության, իմաստաբանության առնչությամբ, ինչպես նաև լեզվաբանական բնագավառներից մեկի՝ հանրալեզվաբանության տեսակետից։ Քննարկվում են հայ և այլազգի լեզվաբանների մի շարք պնդումներ՝ ստեղծելով մոտեցումների շրջանակ, որի առնչությամբ կարելի է քննարկել կետադրության և մասնավորապես շեշտի գործածության կանոնները։
Keywords: հրամայական եղանակի բայաձևերի կետադրություն; կոչականի կետադրություն; շեշտի գործածություն; լեզու-խոսք հակադրություն; լեզվաբանական մակարդակների հարաբերություններ; լեզվական ձևի սոցիալական նշանակություն; շեշտի գործաբանական ներուժ