Անիմացիան՝ որպես սոցիալ-մշակութային երեվույթ, նրա պատմական նախադրյալները եվ տեսակները - Խաչմանուկյան Մարինա (Պատմություն և մշակույթ, 2022)
Անիմացիայի՝ որպես սոցիալ-մշակութային երևույթի նկատմամբ հետաքրքրությունը պայմանավորված է նախևառաջ նրանով, որ լինելով ծառայության համեմատաբար նոր տեսակ՝ Հայաստանում այն դեռ համապատասխան ձևով չի ուսումնասիրվել և չի հասցրել լայն տարածում ստանալ: Մինչդեռ անիմացիոն գործողությունները, գեղարվեստական, պատկերավոր լուծումների միջոցով «կենդանացնելով» զանգվածային, ժամանցային և մշակութային միջոցառումները, կարող են նպաստել սպառողների սպասարկման որակի զգալի բարելավմանը: Գրագետ մշակված ու ճիշտ կազմակերպված անիմացիոն ծրագրերը կօգնեն Հայաստանում ավելի գրավիչ ու հետաքրքիր դարձնել այցելությունը թանգարաններ, ուսուցման գործընթացը, գովազդը, իսկ խստապահանջ զբոսաշրջիկներին առաջարկել նոր, «թատերականացված» և «խաղարկային» երթուղիներ: Որպես ժամանցային, զանգվածային ու մշակութային միջոցառումների «կենդանացման» միջոց՝ անիմացիան առաջացել է XX դարասկզբին Ֆրանսիայում: Ֆրանսիացի սոցիոլոգների ներկայացրած բանաձևի համաձայն՝ անիմացիոն գործունեության նպատակն է մարդու հանգստի լիարժեք կազմակերպումը, ինչը պետք է ընդգրկի հետևյալը՝ ֆիզիկական ուժերի վերականգնում (թուլացում), ուրախ և հաճելի պահերի վերապրում (զվարճացում), հոգևոր պահանջների բավարարում (զարգացում): Սոցիալ-մշակութային անիմացիան, հանդիսանալով հասարակության մշակութադաստիարակչական համակարգի մի մաս, նպաստում է նրա առաջընթացին: «Անիմացիա» հասկացությունը ձևավորվել է աստիճանաբար մարդկության պատմության զարգացման ընթացքում: Սկիզբ առնելով հազարավոր տարիներ առաջ՝ դեռևս նախնադարյան հասարակությունում, այն այսօր հասցրել է արագ տարածվել ամբողջ աշխարհում և զբաղեցնել իր տեղը ժամանակակից մարդու կյանքում: Այդ իսկ պատճառով թեմային անդրադառնալը արդիական է և խիստ անհրաժեշտ: Հայաստանի Հանրապետությունում կան բոլոր նախադրյալները զարգացնելու սպասարկման այս նոր, «թատերականացված» ձևը: