Ճապոնիայի քաղաքակությունը Հարավային Կովկասում (1992-2022 թթ.) - Հարությունյան, Եվա (Պատմություն և մշակույթ, 2023)
Հարավային Կովկասն իր աշխարհագրական դիրքով և էներգակիրների առկայությամբ ունի կարևոր ռազմավարական նշանակություն՝ գտնվելով Եվրասիա մայրցամաքի կենտրոնում և հանդիսանալով Ասիան Եվրոպային կապող կարևորագույն առանցք։ Ճապոնիան Հարավային Կովկասի նկատմամբ իր արտաքին քաղաքականությունը ձևավորելիս դիտարկում է այն՝ որպես Կենտրոնական Եվրասիայի մասնիկ և մեծապես շահագրգռված է տարածաշրջանում շուտափույթ խաղաղության և կայունության հաստատման հարցում։ Ունենալով արևմտյան երկրների դիրքորոշմանը համահունչ դիրքորոշում Հարավային Կովկասում առկա հակամարտությունների նկատմամբ, մասնավորապես՝ Արցախի հիմնախնդրի լուծման հարցում կարևոր տեղ է տալիս ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գործունեությանը և կողմնակից է հակամարտության շուտափույթ խաղաղ կարգավորմանը, մինչդեռ Աբխազիայի և Հարավային Օսեթիայի հիմնախնդիրներում կողմակից է Վրաստանի տարածքային ամբողջականության պահպանմանը։  Հոդվածում ուսումնասիրության առարկա է դարձել Ճապոնիայի արտաքին քաղաքականության զարգացման միտումները Հարավային Կովկասում՝ որպես Կենտրոնական Եվրասիայի մասնիկ, որոնք ներկայացվել են զարգացման չորս փուլով՝• 1991-1996 թթ. ծանոթացման և դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման փուլ,• 1997-2003 թթ. «Եվրասիական» կամ «Ճապոնական Մետաքսի ճանապարհ» հայեցակարգային քաղաքականություն,• 2004-2018 թթ. «Կենտրոնական Ասիա գումարած Ճապոնիա» երկխոսության հայեցակարգային քաղաքականություն,• 2018 թվականից մինչ օրս՝ «Ճապոնիայի Կովկասյան նախաձեռնություն» քաղաքականություն:Ճապոնիան իր տնտեսական քաղաքականությունը Հարավային Կովկասի երեք պետությունների նկատմամբ իրականացնում է ՊԶԱ ծրագրի միջոցով՝ տրամադրելով երկկողմ և բազմակողմ աջակցություն, որը միտված է երեք հանրապետություններում առկա թիրախային ոլորտների զարգացմանը։
Keywords: Ճապոնիա; Հարավային Կովկաս; քաղաքականություն; Արցախի հիմնահարց; Աբխազիայի հիմնահարց; Հարավային Օսեթիա; Հայաստան; Ադրբեջան; Վրաստան; տնտեսական աջակցություն