Հայերը Վրաստանում (կրթամշակութային կյանքը 1918-1920 թվականներին) - Ղազարյան, Բաբկեն (Պատմություն և մշակույթ, 2025)
Վեր  հանելով  կատարած  քննության  արդյունքները,   փաստենք,  որ  հայազգի  մտավորակակնները  նպատակ  ունեին  ստեղծել  Վրաստանում  ազգային  ինքնավար կրթահամալիրներ,որոնք  ազգային  և  ավանդապաշտ  սերնդի  դաստիրակության օրրան կդառնար: Իրադրությունը  հայ-վրացական  հարաբերություններում՝  հատկապես  1918-1919  թվականներին  ուներ  բարդ և  խնդրահարույց  բնույթ: 1918  թվականի  դեկտեմբերյան  պատերազմը  և  տարածքային  խնդիրները  նույնպես  անդրադարձան  վիրահայության  կեսական  նշանակության  օրակարգին: Ի  վերջո  2,5  տարվա  ընթացքում՝հայերը  կարողացան  ստեղծել  ազգային  կրթարաններ,որոնց  կառավարման   խնդիրը  անլուծելի  առարկա էր  Հայոց  ազգային  խորհրդի  և  Վրաստանի դեմոկրատական-մենշևիկյան  կառավարության  միջև:
Keywords: Վրաստան; հայություն; Թիֆլիս; դպրոց; քաղաքական վերնախավ; անկախություն; կայսրություն; բարեկամություն; ՀԱԽ; տարրական դպրոց; վիրահայոց թեմ; Ջավախք