«ՊԱՏՎԱՍԻՐՈՒԹՅԱՆ», «ԱՐԺԱՆԱՊԱՏՎՈՒԹՅԱՆ» «ԴԵՄՔԸ ՉԿՈՐՑՆԵԼՈՒ» ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ՉԱՓՈՒՄՆԵՐԻ ՀԱՅԱԼԵԶՈՒ ՀԱՐՑԱՐԱՆԻ ՉԱՓՄԱՆ ԻՆՎԱՐԻԱՆՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ՝ ԸՍՏ ՏԱՐԻՔԱՅԻՆ ԽՄԲԵՐԻ - Գրիգորյան Անի (Արդի հոգեբանություն, 2023)
Հոդվածը «Պատվասիրության», «Արժանապատվության» և «Դեմքը չկորցնելու» մշակութային չափումների հայալեզու հարցարա¬նի վալիդացիային նվիրված շարունակական ուսումնասիրություն¬ների մաս է կազմում, որում գնահատվել է վերոնշյալ չափումների հոգեչափողական համարժեքությունն՝ ըստ տարիքային խմբերի։ Ընդհանուր առմամբ, վերլուծվել են 382 մասնակիցների տվյալներ (M տարիք=24.03, SD=5.721; 68,5%-կին)։ Չափման ինվարիանտության ստուգման համար ընտրանքը բաժանվել է երկու խմբերի (երիտասարդներ՝ 18-ից 25 տարեկան, n=273 և մեծահասակներ՝ 26-ից 47 տարեկան, n=109)։ Իրականացվել է բազմախմբային հաստատող գործոնային վերլուծություն՝ չորս մոդելների հիման վրա. կոնֆիգուրալ, մետրիկ, սկալյար և մնացորդային ինվարիանտություն։ Ամբողջական ինվարիանտու-թյուն հաստատվել է «Դեմքը չկորցնելու» մշակութային չափման համար երկու տարիքային խմբերում։ «Պատվասիրության» մշակու-թա¬յին չափումը մասնակիորեն ինվարիանտ է՝ ըստ մնացորդային մոդելի, իսկ «Արժանապատվության» մշակութային չափումը մասնակիորեն ինվարիանտ է՝ ըստ սկալյար և մետրիկ մոդելների։ Այս արդյունքները հոգեչափողական հիմք են ապահովում «Պատվասիրության», «Արժանապատվության» և «Դեմքը չկորց-նելու» մշակութային չափումների արտահայտվածությունների համեմա¬տա¬կան վերլուծությունների համար։ Բացի այդ, վերջինս հարստացնում է մեր գիտելիքը հայալեզու հարցարանի արդյունավետության վերաբերյալ՝ դարձնելով այն օգտակար կիրառական գործիք սոցիալ-հոգեբանական տարբեր ուսումնասի-րություն¬ների համար, հետազոտելու արժեքային կողմնորոշումների տարածվածությունը կամ կապերը այլ գործոնների հետ (օրինակ՝ բարոյական արժեքներ, կոնստրուալներ և այլն)։ Հետագա ուսումնա¬սի¬րությունները կարող են ուղղվել հարցարանի ոչ ինվարիանտ պնդումների առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը։