ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՆՈՐ ԻՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՎ ԱՐԺԵՔՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ-ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ՓՈԽԱԿԵՐՊՈՒՄՆԵՐԸ - Ալավերդյան, Ն․ Ա․ (Արդի հոգեբանություն, 2022)
Հոդվածը սոցիալական նոր իրականության եւ վերափոխվող արժեքների դերի մասին է, որը արդիական է ոչ միայն փիլիսոփայական եւ հոգեբանա- կան, այլեւ քաղաքական, բարոյական տեսանկյուններից եւ առանցքային տեղ է զբաղեցնում մարդկանց վարքաձեւերում եւ մտակեցվածքում։ Այդ պատ- ճառով էլ ժամանակակից հասարակության արժեքների նորովի իմաստա- վորումը դարձել է սոցիալական կյանքի արդիականացման կարեւոր պայման։ Հետազոտության նպատակը սոցիալական նոր իրականության եւ վերափոխ- վող արժեքների սոցիալ-փիլիսոփայական եւ հոգեբանական վերլուծությունն է, դրանց շարժառիթների եւ մեխանիզմների ձեւավորման հիմնախնդիրները, որոնց օգնությամբ իրականացվում է սոցիալական համակարգերի անխա- փան գործառությունը։ Համակարգվել եւ համակողմանիորեն վերլուծվել են սոցիալական նոր իրականության վերափոխվող արժեքները։ Առաջադրվել է այն միտքը, որ կտրուկ փոփոխությունները իրենց հետ բերում են ոչ միայն հասարակության վերակառուցման, նոր սոցիալական ինստիտուտների ներմուծման եւ գործառության անհրաժեշտություն, այլեւ հասարակության մշակութային, սոցիալ-հոգեբանական հենքի համարժեք փոփոխությունների անհրաժեշտություն: Բազմաթիվ հարցադրումների եւ դրանց տրված լուծում- ների շնորհիվ որոշակիորեն հաղթահարվել են առաջ քաշված խնդիրները, մյուս կողմից ցույց է տրվել ժամանակակից մարտահրավերները կենսունակ դարձնելու հիմնախնդիրները։ Յուրաքանչյուր հասարակության կյանքի մշա- կույթը սոցիոմշակութային արժեքների այն համակարգն է, որի օգնությամբ մարդիկ սոցիալիզացվում եւ ձեւավորում են աշխարհի նկատմամբ իրենց վերաբերմունքը: Այդ պատճառով էլ անհրաժեշտություն է առաջանում տվյալ հասարակության արժեքների վերափոխման, նորմերի ու արժեքների վերար- տադրության եւ դրանց շարժառիթների ու մեխանիզմների վերափոխման, որոնք էլ նպաստում են փոխակերպվող հասարակության սոցիոմշակութային վիճակը եւ գործառության առանձնահատկությունները բնութագրող կատեգո- րիալ համակարգի ձեւավորմանն ու բովանդակային հստակեցմանը։
Keywords: սոցիոմշակութային արժեքներ; անկանխատեսե- լիություն; անորոշություն; արդիականացում; սպառողական արժեքներ; երկփեղկված աշխարհայացք; փոխակերպում