ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ՎԱՐՔԻ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԿԱՆԽԻԿՈՎ, ՔԱՐՏԵՐՈՎ ԵՎ ՀԱՎԵԼՎԱԾՆԵՐՈՎ - Հայրապետյան, Դավիթ; Պետրոսյան, Նվարդ (Արդի հոգեբանություն, 2023)
Ներկայումս շուկան մշակում է վճարման նոր միջոցներ՝ սպառողներին ստիպելու մեծացնել ծախսելու պատրաստակամությունը։ Վճարման նոր մեթոդները (տարբեր հավելվածներ և քարտեր) նվազեցնում են «վճարման ցավոտությունը» և մեծացնում ծախսելու պատրաստակամությունը: Բայց վճարման տարբեր միջոցները սպառողների կողմից տարբեր կերպ են ընկալվում և ընդունվում: Այս ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու սպառողների ծախսերի և ֆինանսական վարքագծի որոշ մոդելներ՝ հիմնվելով կանխիկի, քարտերի և հավելվածների նկատմամբ նրանց նախասիրությունների վրա: Մեր ավելի վաղ հետազոտություններն ապացուցում են, որ կանխիկ գումարի օգտագործումը տարբերվում է տարիքից կախված: Տարեցները նախընտրում են կանխիկ գումար: Որոշ վճարումների դեպքում երիտասարդները նախընտրում են վճարումներ կատարել հավելվածներով։ Գործազուրկներն ավելի հավանական է, որ ընտրեն կանխիկ վճարումը: Նրանք, ովքեր հիմնականում նախընտրում էին վճարել կանխիկ կամ քարտով, նշել են, որ կոմունալ վճարումները վճարվում են հավելվածի միջոցով։ Այսպիսով, եթե կա լավ գործող և ապացուցված համակարգ, մարդիկ ընտրում են հավելվածը։ Պատճառը կարող է լինել կամ այն, որ սպառողները հակված են ավելի քիչ կենտրոնանալ վճարվող գումարի հետ կապված բացասական զգացմունքների վրա, կամ հերթերի բացակայությունը և ընդհանուր դյուրինությունժնը: Այժմ մենք փորձել ենք բացահայտել առցանց սպառման առանձնահատկությունները և որոշ հոգեբանական բնութագրեր, որոնք կախված են որոշակի վճարային միջոցների նախասիրություններից:
Keywords: տնտեսական հոգեբանություն; վարքաին տնտեսագիտություն; ֆինանսական վարք; սպառողների սովորություններ; դրամային նախընտրություններ