Ψ ՆՇԱՆ-ՍԻՄՎՈԼԻ ԿԻՐԱՌՈՒՄԸ ՀՈԳԵԲԱՆ ՈՒՍԱՆՈՂԻ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑՈՒՄ․ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ ԵՎ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԻՆՔՆՈՐՈՇՄԱՆ ՁԵՎԱՎՈՐՄԱՆ ՀԱՄԱՏԵՍՔՍՏՈՒՄ - Մուրադյան, Ելենա; Մանուկյան, Մարիամ (Արդի հոգեբանություն, 2024)
Դիտարկվում է ψ նշան-սիմվոլի կիրառման հնարավորությունը հոգեբան ուսանողների հետ աշխատանքում՝ մասնագիտությանը հաղորդակից լինելու տեսանկյունից։ Շոշափվում է ուսանողի մասնագիտական կայացման հարցը, առաջարկվում է հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտացման գործընթացի հիմնական «բաղադրիչներից» մեկին՝ մասնագիտական ինքնորոշմանը (ՄԻ): Քննարկվում է ընդհանուր կրթական մանկավարժական տեխնոլոգիայի շրջանակներում ՄԻ ձևավորման hնարավորության մասին, ընդգծվում է նորարարական գաղափարների մշակման և ներդրման կարևորությունը, որոնք զարգացման դրական վեկտոր են ստեղծում ուսանող-հոգեբանի համար ՄԻ զարգացման համար։ Բերվում է «ապացուցողական բազա» հոգեբան ուսանողի վրա մասնագիտական սիմվոլի զարգացնող հոգեբանական ազդեցության պոտենցիալ հնարավորության վերաբերյալ։ Վերլուծվում է հետազոտողների տեսանկյունները մարդու համար խորհրդանիշների և նշանների նշանակության մասին՝ հոգեկանի վրա ազդեցության համատեքստում։ Հիմնավորվում է ψ-ի համար նշան-խորհրդանիշ եզրույթի օգտագործման տրամաբանությանը, դիտարկվում է ուսանողի ընկալման մեջ նշանից՝ խորհրդանիշ, խորհրդանշից՝ նշան անցնելու հնարավորությունը, կախված մասնագիտության պատկանելիության զգացումից։ Տեսական մակարդակով դուրս է բերվում ՄԻ կապը այնպիսի հոգեբանական երևույթի հետ ինչպիսինն է «անձնային իմաստը»։Իրականացվել է հետազոտություն ուսանող-հոգեբանների հետ։ Որպես հետազոության հիմնական մեթոդ օգտագործվել է կառուցվածքավորված հարցազրույցի մեթոդը, ինչպես նաև զրույցի մեթոդը։ Հետազոտության նպատակն է դուրս բերել ուսանողների կողմից սեփական ψ խորհրդանիշ ստեղծելու գործընթացի ազդեցությունը ψ-ի նկատմամբ նրանց վերաբերմունքի վրա՝ մասնագիտության պատկանելիության զգացման ձևավորման համատեքստում։ Ներկայացվել էին թեմատիկ խնդիրներ, որոնց լուծումը թույլ է տվել անել որոշակի եզրակացություններ։ ψ-ի սիմվոլի ստեղծման գործընթացը նպաստում է հոգեբան-ուսանողների մոտ, հոգեբանության նկատմամբ պատկանելիության զգացման առաջացմանը։ Նշվում է, որ սեփական ψ-ի ստեղծման ստեղծագործական գոծընթացը նպաստում է ուսանող-հոգեբանների մոտ բավարարվածության զգացման ձևավորմանը։ Հաստատվում է ψ սիմվոլի ազդեցությունը ՄԻ ձևավորման վրա․ ուսանողների մոտ դուրս է բերվել առաջատար միտում սահմանելու ψ-ն, որպես հոգեբանի համար «նույնականացման» և «գաղափարական» նշանաություն ունեցող սիմվոլ։ ψ-ի սիմվոլը դիտարկվում է հոգեբան-ուսանողի մոտ ՄԻ ձևավորման գործընթացի «կատալիզատորի» դերում։Առաջարկվում է հոգեբանության սիմվոլ ψ-ն օգտագործել հոգեբան-ուսաանողների հետ տարվող փուլային աշխատանքում՝ ուսումնառման սկզբում մասնագիտությանը հաղորդակից լինելու, մասնագիտացման գործընթացի այդունավետության բարձրացման համար։
Keywords: նշան; սիմվոլ; նշան-սիմվոլ ψ; մասնագիտացում; մասնագիտական ինքնորոշում; «անձնային իմաստ»