ԽԱՂԱՂ ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ՄՈՏ ՀԱՐՄԱՐՄԱՆ ՄԵԽԱՆԻԶՄՆԵՐԸ ՄՇՏԱԿԱՆ ԷՔՍՏՐԵՄԱԼ ՍԹՐԵՍԻ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐՈՒՄ - Շումարովա, Անաստասիա (Արդի հոգեբանություն, 2024)
Հոդվածը վերաբերում է խաղաղ բնակչության հարմարման վերլուծությանը երկարատև և շարունակական հոգեկան տրավմատիկ սթրեսի պայմաններում, որը պատճառված է զինված կոնֆլիկտներով։ Աշխատանքի արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ գոյություն ունեցող բազմաթիվ հետազոտությունները կենտրոնացած են զինվորների և վետերանների ադապտացիայի ուսումնասիրության վրա, ինչը ստեղծում է բացթողում քաղաքացիների հարմարման գործընթացների ընկալման մեջ, որոնք գտնվում են մշտական սթրեսի պայմաններում։Հոդվածում քննարկվում են այն ուսումնասիրությունները, որոնք նվիրված են խաղաղ բնակչության ադապտացիայի և կենսունակության հարցերին շարունակական սթրեսի պայմաններում։ Գրականության ակնարկի արդյունքները հաստատում են, որ տրավմատիկ իրադարձությունների ազդեցության տևողությունը կարևոր գործոն է, որը որոշում է ադապտացիայի և կայունության մակարդակը։ Նաև նշվում է, որ երկարատև էքստրեմալ գործոնների ազդեցությունը կումուլյատիվ ազդեցություն է ունենում հոգեկան բարեկեցության վրա՝ ավելացնելով դեպրեսիայի, տագնապային խանգարումների զարգացման ռիսկը և նվազեցնելով դիմադրողականությունը։Հոդվածում շեշտվում է խաղաղ բնակիչների հարմարման գործընթացին նվիրված հետազոտությունների պակասը և հիմնավորում է այս ոլորտում հետագա գիտական աշխատանքների իրականացման անհրաժեշտությունը։ Սա թույլ կտա ավելի ամբողջական հասկանալ ադապտացիայի գործընթացները երկարատև էքստրեմալ ազդեցության պայմաններում և մշակել արդյունավետ հոգեբանական աջակցման ծրագրեր հակամարտության գոտում բնակվող քաղաքացիների համար։