ԶԲՈՍԱՇՐՋՈՒԹՅԱՆ ԱՇԽԱՐՀԱՅԱՑՔ (ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 2021)
Մեծ է զբոսաշրջության դերը մարդկանց հանգստի կազմակերպման, միջմշակութային հաղորդակցության ընդլայնման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման, սոցիալ-տնտեսական պայմանների բարելավման, էկոլոգիական խնդիրների լուծման և ընդհանրապես մարդկային կայուն զարգացման ապահովման գործում։ Զբոսաշրջությունն արտարժույթի ներհոսքի հիմնական աղբյուրներից մեկն է։ Զբոսաշրջության շարունակական զարգացումն ապահովելու համար անհրաժեշտ է ունենալ գիտականորեն հաստատված կայուն աշխարհայացք և դրա հիման վրա կառուցել զբոսաշրջության ողջ համակարգը։ Ուստի, զբոսաշրջության աշխարհայացքի ամբողջական վերլուծությունը, սկզբունքների գիտական հիմնավորումը, ակնկալվող արդյունքների կանխատեսումն արդիական են և ունեն գործնական նշանակություն։ Խնդիրը լուծելու համար զբոսաշրջության հայեցակարգը ձևակերպելիս նախապատվությունը տրվում է քաղաքական, բարոյական, գեղագիտական և գիտական հասկացություններին և փիլիսոփայական դրույթներին, որոնք միավորում են դրանք մեկ ընդհանուր հիմքի մեջ, ինչպես նաև կայուն զբոսաշրջության գաղափարին, որը ձևավորվում է այս դրույթների հիման վրա և կազմակերպվում։ Զբոսաշրջության ոլորտի բաղադրիչներն իրենց հիերարխիկ համակարգով կազմում են մի ամբողջություն, որը գործում է որպես կենդանի օրգանիզմ՝ գիտականորեն հիմնավորված սկզբունքներով։ Ներգնա զբոսաշրջության գործունեության համար շատ կարևոր է պետական քաղաքականությունը, ազգային բարոյական նորմերի հիման վրա ձևավորված մարդկանց մտածելակերպը։ Զբոսաշրջության աշխարհայացքի ձևավորման գործում բացառիկ դեր են խաղում բարոյականության և գեղագիտության նորմերը, դրանց հիման վրա ձևավորված մտածելակերպը, հարաբերությունները, դրանց բավարարման կարիքներն ու կառուցվածքները և մատչելիությունը։ Ավելին, էթիկայի և գեղագիտության կողմից մշակված սկզբունքների և մոտեցումների դերը շատ արագ աճելու միտում ունի։ Իսկ ընդհանրապես զբոսաշրջությունը ստանում է ավելի բարոյական, գեղագիտական կամ ընդհանրացված՝ հումանիստական բովանդակություն։ Համամարդկային արժեքներով օժտված հումանիզմը գերազանցում է պետական սահմանները, համագործակցության ընդհանուր դաշտ է բերում ազգային, էթնիկ, մշակութային տարբերությունները, օգնում է նրանց միջև ընդհանուր լեզու գտնել, որն օգնում է հաղթահարել օտարերկրացիների կարծրատիպերն ու ավանդույթները, արժեքները, սովորույթները: հակասություններ ստեղծելու փոխարեն ապահովել զբոսաշրջության զարգացումը. Զբոսաշրջության աշխարհայացքը զարգացման որոշակի մակարդակում հիմք է հանդիսանում կայուն զբոսաշրջության զարգացման համար։
Keywords: tourism; worldview of tourism; sustainable tourism