ԴԵՄՈԳՐԱՖԻԱԿԱՆ ՏԱՐՈՂՈՒՆԱԿՈՒԹՅԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ ՏԱՐԱԾԱԿԱՆ ՊԼԱՆԱՎՈՐՄԱՆ ՀԱՄԱՏԵՔՍՏՈՒՄ (ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 2024)
Հոդվածում քննարկվում է տարածական պլանավորման գործընթացում դեմոգրաֆիական տարողունակության գնահատման հիմնահարցը: Դեմոգրաֆիական տարողունակությունը (ԴՏ) բնակչության այն առավելագույն քանակն է, որը կարելի է բնակեցնել տվյալ տարածքում` բնակչության ամենօրյա կենսական պահանջները տեղական ռեսուրսներով բավարարելու պայմանով` ապահովելով տարածքի էկոլոգիական հավասարակշռությունը: ԴՏ հաշվարկման անհրաժեշտությունը բխում է տարածքի համաչափ և կայուն զարգացման նպատակներից ու պահանջներից: Դիտարկվող հիմնահարցի բարդությամբ պայմանավորված՝ իրականացվել է տարածքի ԴՏ պայմանավորող գործոնների գույքագրում և դրանց գնահատման մեթոդաբանության հիմնավորում: ԴՏ-ն փոփոխական մեծություն է, որը գիտատեխնիկական, սոցիալ-տնտեսական առաջընթացի, ազգային հարստության համալրման պայմաններում կարող է փոփոխվել: Տարածական պլանավորման մեջ՝ մեր կողմից մեծ կարևորություն է տրվում ԴՏ գնահատման ինտեգրալ մեծությանը: Որպես ԴՏ ինտեգրող ցուցանիշ, ընդունվել է տարբեր գործոններով հաշվարկված ցուցանիշներից նվազագույնը: Հոդվածում ԴՏ-ն հաշվարկված է ըստ հետևյալ գործոնների` էկոլոգիական անվտանգության, տարածքային հնարավորությունների, ջրային պաշարների և ռեկրեացիոն ռեսուրսների: Մասնավոր ԴՏ վերլուծության արդյունքում ընդունված է ուսումնասիրվող տարածքի ինտեգրալ դեմոգրաֆիական տարողունակությունը:
Keywords: demographic capacity; population; appropriated zones; permissible load; spatial planning