ԿԼԻՄԱՅԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆԸ ԼԵՌՆԱՅԻՆ ԵՐԿՐՆԵՐՈՒՄ: (Ալթայ-Սայան լեռնային երկրի և Կովկասի օրինակով) (ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 2025)
Ներկայացվում է Ալթայ-Սայան լեռնային երկրում և Կովկասում (Հայաստանի Հանրապետությունում) ջերմաստիճանային ռեժիմի փոփոխու-թյան վերլուծություն: Ստացվել են լեռնային գոգավորություններում և ընդարձակ հովիտներում օդի ջերմաստիճանի գծային տրենդների թեքության գործակիցների արժեքները: Ուսումնասիրվել են ջերմաստիճանի տրենդները բարձր լեռնային կայաններում, որոնք մոտ են ազատ մթնոլորտին: Օգտա-գործվել է Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպության կողմից առաջարկած ստանդարտ 30-ամյա կլիմայական ժամանակաշրջանը: Դիտարկվում են մինչև 2020 թվականը ջերմաստիճանի փոփոխության միտումների նմանություններն ու տարբերությունները: Ցույց է տրված, որ կլիմայի կանխատեսման մոդելների համար կարևոր է հաշվի առնել մարդածին ազդեցության գործոնը, ինչպես նաև մթնոլորտում շրջանառության գործ-ընթացը:
Keywords: climate; Altai; Sayan Mountains; Caucasus; Republic of Armenia; temperature; orography; atmospheric circulation