ԱԳՐՈԱՆՏԱՌԱՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆԸ ՈՐՊԵՍ ԿԼԻՄԱՅԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆԸ ՀԱՐՄԱՐՎՈՂՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆԱՎԵՏ ՄԻՋՈՑ ՍԵՎԱՆԱ ԼՃԻ ԱՎԱԶԱՆՈՒՄ (ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 2025)
Ագրանտառային համակարգը համատեղում է գյուղատնտեսական գործելակերպի և անտառային էկոհամակարգերի լավագույն առանձնահատկությունները: Այս մոտեցումը ապահովում է մի շարք էկոլոգիական և սոցիալ-տնտեսական օգուտներ, ինչպիսիք են հողի էրոզիայի և քայքայման կանխարգելումը, հողի խոնավության և ջրի պահպանման բարձրացումը, ինչպես նաև տնկված պտղատու ծառերից, թփերից, ուտելի բույսերից և տարբեր գյուղա-տնտեսական մշակաբույսերից բերք ստանալը: Բացի այդ, ագրանտառային տնտեսությունն առաջարկում է մի շարք լրացուցիչ օգուտներ, այդ թվում՝ կենսաբազմազանության բարելավում, մեղվաբուծություն և փոշոտում, ածխածնի կլանում, կլիմայի փոփոխության մեղմացում և հարմարվողականություն: Հաշվի առնելով այս օգուտները, 2022 թվականին Սևանա լճի հարավային ափին՝ Մարտունի համայնքի Ծովինար գյուղի մոտ, հիմնադրվել է 3,5 հա մակերեսով մոդելային ագրանտառ: Ծրագրի իրականացման երկու տարիների ընթացքում իրականացվել են բոլոր հիմնական գործողությունները և հիմնական տարրերը, այդ թվում՝ ցանկապատում, ոռոգման համակարգ և մոտ 10 000 տեսակի ծառերի և թփերի, ինչպես նաև ուտելի բույսերի տնկում: Այս մոդելը, հետագա մոնիթորինգի և գնահատման միջոցով, կարող է Հայաստանի կառավարությանը տրամադրել ամուր հիմք անտառային ծածկույթը ընդլայնելու համար՝ համաձայն 2015 թվականի Փարիզի կլիմայական համաձայնագրի շրջանակներում ստանձնած միջազգային պարտավորությունների:
Keywords: agroforest; soil degradation; tree-bush species; irrigation; fencing; ж