ՀՀ-ՈՒՄ ՈՌՈԳՎՈՂ ՀՈՂԵՐԻ ԳՈԼՈՐՇԻԱՑՄԱՆ ԵՎ ԽՈՆԱՎՈՒԹՅԱՆ ԴԻՆԱՄԻԿԱՆ (ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 2025)
Հետազոտությունները վերաբերում են տարբեր գյուղատնտեսական գոտիների ոռոգվող պայմաններում մշակվող մշակաբույսերի ընդհանուր ջրի պահանջարկի գնահատման մեթոդների մշակմանը: Որպես բազային տվյալներ ծառայել են 2015–2019 թվականներին 10 հիդրոօդերևութաբանական կայանների կողմից գրանցված ագրոկլիմայական ցուցանիշները: CropWAT ծրագրի միջոցով հաշվարկվել է մշակաբույսերի առավելագույն ջրի պահանջարկը տասնամյակների ընթացքում: Հողի խոնավության մոնիթորինգի արդյունքները հնարավորություն են տալիս բացահայտել տարբեր գոլորշիացումների ազդեցությունը հողի խոնավության դինամիկայի վրա: Բացահայտվել է մշակաբույսերի ընդհանուր գոլորշիացման արագության փոփոխության պատկերը հողի խորության տարբեր արժեքներում, իսկ փորձարարական արդյունքների մաթեմատիկական մշակման հիման վրա ստացվել է հաշվարկային բանաձև, որը հնարավորություն է տալիս լուծել մշակաբույսերի գործակցի հաշվարկման խնդիրը ոչ ստանդարտ պայմաններում: Հողի խոնավության փոփոխության հայտնաբերման նոր մաթեմատիկական մոդելն ավելի ճշգրիտ է պատկերում հողի խոնավության ռեժիմը, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ նկարագրել հողից և բույսերի մակերեսներից ընդհանուր գոլորշիացման դինամիկան ոռոգման միջակայքերի ժամանակահատվածում:
Keywords: reference crop evapotranspiration; FAO-56 methodology; crop evapotranspiration under non-standard conditions; crop coefficient; mathematical modeling