ՄԱՐԴԿԱՅԻՆ ԳՈՐԾՈՆԻ ԴԵՐԻ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ ՇԻՐԱԿԻ ՄԱՐԶԻ ՌԵԼԻԵՖԱՌԱՋՍՑՄԱՆ (ՍՈՐՖՈԳԵՆԵԶԻ) ԵՎ ԷԿՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԻՐԱՎԻՃԱԿԻ ՁԵՎԱՎՈՐՄԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑՈՒՄ (ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 2006)
Աշխատությունը տալիս է ռելիեֆի ձևավորման և բնապահպանական իրավիճակի ձևավորման մեջ մարդկային գործոնի դերի որակական և քանակական գնահատականներ։ Քննարկվում և բացահայտվում են մարդածին ռելիեֆի ձևավորման երկու տեսակ: Գնահատվում և դասակարգվում են ռելիեֆի և նրա տարրերի վրա մարդու ազդեցության մասշտաբները, խորությունը և ինտենսիվությունը: Բացահայտվել են Շիրակի մարզում ռելիեֆի ձևավորման գործընթացում մարդկային գործոնի դերի օրինաչափություններն ու առանձնահատկությունները։ Կազմվել է Շիրակի մարզում ռելիեֆի և բնական տարրերի մարդածին փոփոխությունների գործակիցների քարտեզը՝ ըստ հիպսոմետրիկ գոտիների։
Keywords: Shirak Region; anthropogenetic morphogeny; human factors; hypsometric zones