ՊԵՐՄԱԿՈՒԼՏՈՒՐԱՅԻ ՆԵՐԴՐՄԱՆ ՄՈԴԵԼԻ ՄՇԱԿՈՒՄԸ ԱՐԱՐԱՏԻ ՄԱՐԶԻ ՄԱՍԻՍ ԽՈՇՈՐԱՑՎԱԾ ՀԱՄԱՅՆՔԻ ՍԻՍ, ՌԱՆՉՊԱՐ, ՀՈՎՏԱՇԱՏ ԲՆԱԿԱՎԱՅՐԵՐԻ ՕՐԻՆԱԿՈՎ (ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 2025)
Հետազոտության արդյունքները վերաբերում են Մասիսի խոշորացված համայնքի Սիսի, Ռանչպար Հովտաշատ բնակավայրերի վարչական տարածքի սահմաններում գործող ձկնաբուծարանների հետադարձ ջրերի օգտագործման արդյունավետության բարձրացմանը, գյուղատնտեսական նշանակության հողերի արդյունավետ օգտագործման և տնտեսության կայուն զարգացման մոդելի մշակման հարցերի ուսումնասիրմանը Պերմակուլտուրայի նախագծման և դրա տարածման սկզբունքներին և պահանջներին համապատասխան։ Այս նպատակով Սիս, Ռանչպար Հովտաշատ բնակավայրերում գործող ձկնաբուծական տնտեսություններից հեռացվող ստորերկրյա ջրերը ենթարկվել են համակողմանի ուսումնասիրության, պարզվել են այդ ջրերի քիմիական կազմը և քանակական մի շարք ցուցանիշներ։ Գնահատվել են ջրածածկ մակերեսները դրանց տարածվածության գոտիները և հնարավոր բացասական ազդեցությունը գյուղատնտեսական հողերի բերրիության և շրջակա միջավայրի վրա։ Բացասական այդ ազդեցության չեզոքացման նպատակով մշակվել է Պերմակուլտուրայի ներդրման մոդել և հիմնավորվել է այս մոդելի կիրառման հնարավորությունները ձկնաբուծական տնտեսությունների գործունեության էկոլոգիական բացասական ազդեցությունը մեղմացնելու և տնտեսության կայուն զարգացման համար հիմնավոր նախադրյալ ստեղծելու նպատակով։
Keywords: permaculture; efficient water use; aquaculture; groundwater; agricultural lands; efficient land use