ԱԽԱՆԳԱՐԱՆԻ ՋՐԱՄԲԱՐԻ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԵՎ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՄԵԽԱՆԻԶՄՆԵՐԻ ԿԱՏԱՐԵԼԱԳՈՐԾՈՒՄ (ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 2026)
Հոդվածում ուսումնասիրվել են Ահանգարանի ջրամբարի ջրի հոսքերի կառավարման կատարելագործման մեթոդները և անվտանգության ապահով-ման մեխանիզմները։ Բազմամյա հիդրոլոգիական տվյալների վերլուծության հիման վրա որոշվել է ջրի առավելագույն հոսքերի հավանական բաշխումը՝ կիրառելով երեք պարամետրով գամմա-բաշխումը, ինչպես նաև կատարվել է ստացված արդյունքների համեմատություն Գումբելի I տիպի բաշխման հետ։ Հաշվարկները ցույց են տվել, որ 0,1% ապահովվածությամբ ծայրահեղ ջրի հոսքը կազմում է 500 մ3/վրկ՝ երեք պարամետրով գամմա-բաշխման դեպքում, և 657 մ3/վրկ՝ Գումբելի մեթոդով, ինչը 31–32%-ով բարձր է։ Այս ամենի հիման վրա մշակվել է ջրամբարի շահագործման կարգավարական գրաֆիկ՝ ջրի մակարդակի, ինչպես նաև լցման և բացթողման արագությունների նորմատիվ վերահսկմամբ, ինչը ապահովում է ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործում և անվտանգության բարձրացում արտակարգ իրավիճակներում։ Հետազոտության արդյունքները ձևավորում են գիտական հիմք ջրամբարի ռացիոնալ շահագործման և հիդրատեխնիկական կառույցների հուսալիության բարձրացման համար։
Keywords: reservoir; maximum water discharge; Gumbel distribution; dispatch schedule; safety; emergency situations