ԿԵՆԴԱՆԱԿԱՆ ԱՇԽԱՐՀԻ ՊԱՏԿԵՐԸ և ՄԱՐԴԿԱՅԻՆ ՀԱՏԿԱՆԻՇԻ ԲԱՐՈՅԱԽՐԱՏԱԿԱՆ ԻՄԱՍՏԻ ԿԱՌՈՒՅՑԸ ԱՌԱԾՆԵՐՈՒՄ
DOI:
https://doi.org/10.46991/FLSP.2026.26.232Բանալի բառեր:
առած, կենդանուն, մարդկային հատկանիշ, հասկացութային փոխաբերություն, պատճառահետևանքայնությունԱմփոփում
Սույն հոդվածի նպատակը կենդանուն բաղադրիչ պարունակող ֆրանսերեն ու հայերեն առածներում մարդկային հատկանիշի լեզվաճանաչողության վերհանումն է հասկացութային փոխաբերության դիտանկյունից: Առածային խոսույթում կենդանիների պրիզմայով դիտարկվում են մարդկային այնպիսի հատկանիշներ, ինչպիսիք են արժանավորությունը, ապաշնորհությունը, երախտագիտությունը, երախտամոռությունը, զսպվածությունը, ագահությունը, զգուշությունը ու համառությունը: Վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ հասկացութային փոխաբերություններն ընդգծում են հատկանիշի ու վարքագծի փոխառնչությունը: Համեմատական մեթոդի օգնությամբ վերհանվում են քննության առարկա լեզվամշակույթների առածային խոսույթում կենդանիներին վերագրվող հատկանիշների լեզվամշակութային ու լեզվաճանաչողական առանձնահատկությունների նմանություններն ու տարբերությունները: Պատճառահետևանքայնության համատեքստում կենդանու վարքագիծը հանդես է գալիս իբրև մարդկային հատկանիշի բացորոշման միջոց: Դրական ու բացասական հարանշանակության փոխաբերական պատկերման շրջանակում մի դեպքում կենդանին դիտարկվում է իբրև բարոյական չափանիշ, մյուս պարագայում՝ արատավոր վարքագծի կաղապարման միջոց:
Ներբեռնումներ
Հղումներ
1. Алексеева, Т. Е. (2025). Зооморфные метафоры в английских пословицах: лексико-семантический анализ//Известия Саратовского университета. Новая серия. Серия: Филология. Журналистика. Т. 25, вып. 3, C. 266-273.
2. Babič, S. (2024). Animal Predators as a Characterising Element in Short Folklore Forms. Proverbium - Yearbook, vol. 41, no. 1, p. 1-21.
3. Baghdasarián, H. (2014). Lo universal y lo nacional en las paremias desde una perspectiva interlingual. Paremia, 23, p. 199-208.
4. Kövecses, Z. (2002). Metaphor: A Practical Introduction. New York: Oxford University Press, 320 p.
5. Lakoff, G. & Turner, M. (1989). More than Cool Reason: A Field Guide to Poetic Metaphor. Chicago: Chicago University Press, 237 p.
6. Lauhakangas, O. (2019). The Functions of Animal Metaphors in Proverbs. 12th In-terdisciplinary Colloquium on Proverbs, ACTAS ICP18 Proceedings, edited by Rui Soares, and Outi Lauhakangas. Tavira: AIP-IAP, p. 582–594.
7. Leguy, C. (2012). Des paradoxes de la référence animalière dans le discours proverbial. Michèle Cros, Julien Bondaz et Maxime Michaud (dir.), L’animal cannibalisé. Festins d’Afrique. Paris, Éditions des Archives contemporaines, p. 171-184.Mieder, W. (1993). Howl Like a Wolf: Animal Proverbs. Indiana: New England Press, p. 95.
8. Nuessel, F. (2010). Animals in Spanish Proverbial Language. Proverbium, Year-book of International Proverb Scholarship, vol. 27, p. 221–244.
Լեզվական նյութի աղբյուրներ
1. Ղանալանյան, Ա. (1960). Առածանի, Եր., Հայկական ՍՍՌ ԳԱ հրատարակչություն:
2. Նազարյան, Ա. (1994). Ֆրանսիական առածներ և ասացվածքներ ռուսերեն և հայերեն թարգմանությամբ ու համարժեքներով, Եր., Հելիոս հրատարակչություն:
3. Dictionnaire de proverbes et dictons. (1984). Choisis et présentés par Florence Montreynaud, Agnès Pierron et François Suzzoni, Les usuels du Robert.
4. Sevilla Muñoz, J.; Zurdo Ruiz-Ayúcar, M. T. [dir.] (2009). Refranero multilingüe. Madrid. Instituto Cervantes (Centro Virtual Cervantes). URL: http://cvc.cervantes.es/lengua/refranero/
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2026 Nare Shalunts
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Creative Commons Attribution-Non-Commercial (CC BY-NC). CC BY-NC allows users to copy and distribute the article, provided this is not done for commercial purposes. The users may adapt – remix, transform, and build upon the material giving appropriate credit, providing a link to the license. The full details of the license are available at https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
