Հտ․ 13 No. 2 (37) (2022)

Հրատարակվել է: 2022-12-22

Ամբողջական թողարկումը

Պետության և իրավունքի տեսություն

  • Պետության և իրավունքի տեսություն

    Քաղաքական գործունեությամբ զբաղվելու արգելքը

    Գևորգ Դանիելյան
    Դիտել PDF-ը
    Աբստրակտ

    Հոդվածում հեղինակը հետազոտում է «քաղաքական գործունեություն» և հարակից եզրույթների  («քաղաքականություն», «քաղաքական գործունեություն», «քաղաքական չեզոքույթյուն» և այլն) եզրույթների էվոլյուցիան, որոնք ներկայումս տեղիք են տվել լուրջ տարաձայնությունների և օրենսդրական հարթությամբ բավարար չափով որոշակիացված չեն։  Անդրադարձ է արված նաև այդ եզրույթների բովանդակությանը, դրանց իրավական հիմքերին, որոնց արդյունքներով առաջադրվել են մի շարք եզրահանգումներ և առաջարկություններ՝ ուղղված հիշյալ հարցադրումների ամբողջական լուծմանը։        Թեմայի արդիականությունը թելադրված է նաև միջազգային փորձի, ինչպես նաև իրավական փաստերի տեսանկյունից առկա (ստորջրյա) խութերով։  Մասնավորապես հետազոտության առարկա են դիտարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք վերաբերում են սահմանափակումների անհրաժեշտությանը, դրանց բովանդակությանը և  կիրառման ճանապարհներին։       Գիտական հետազոտության շրջանակներում հնարավորինս ամբողջական տեսքով վերլուծվել է հիշյալ եզրույթների օրենսդրական հիմքերը, որոնք համադրվել են սահմանադրաիրավական կարգավորումների հետ, բացահայտվել է դրանցից յուրաքանչյուրի իրավական բովանդակությունը, կիրառման սահմանները, ինչպես նաև առանձնահատկությունները՝ կապված կոնկրետ սուբյեկտի կարգավիճակի հետ։                      Թերևս հետզոտությունը ուղղված է երկու հիմնախնդրի լուծմանը․ 

    ա) առաջադրել հնարավորինս գործնական դիրքորոշումներ կապված օրենսդրական բացերի լրացման և հաղթահարման հետ,     բ) հատուկ ուրվագծել հայրենական օրենսդրությամբ ամրագրված դրույթների բարելավման ուղիները։

    Հղումներ

    See Weber M., (1947), The Theory of Social and Economic Organization (New York: Oxford University Press

    C. Pollitt & G. Bouckaert, Public Management Reform: A Comparative Analysis, 2000

    Simon Baddeley and Kim James, From political neutrality to political wisdom, Politics (1987)7(2), 30

    Simon Baddeley, Sand James, K., (1987)18(1), «Owl, Fox, Donkey or Sheep: Political Skills for Managers», Management Education and Development

    (https://www.youtube.com/watch ?v=ppDI12krc8w)

    (https://www.azatutyun.am/a/31131307.html )

    Eduard Bagrat Aghayan, “Explanatory Dictionary of Modern Armenian”, “Hayastan” Publishing House, Yerevan, 1976

    Simon Baddeley and Kim James, “From political neutrality to political wisdom, Politics” (1987)7(2), 30, p. 35-36. Richard Y. Schauffler, “Judicial accountability in the US state courts Measuring court performances” Utrecht law Review, published bu igitur,p.112-113, judicial restraint, judicial restraint – Britannica online Encyclopedia

    `L'invention de la politique, Flammarion, 1985

    Aristotle “Politics”, translated by S.A. Zhebeleva, works in 4 volumes, T, 4, Thought, 1983, p. 376-644. Available at the following link: https://www.litres.ru/aristotel/politika-18979153/chitat-onlayn/

    `Simon Baddeley and Kim James, “From political neutrality to political wisdom”, Politics (1987)7(2), 30

    "The position and relationship of the judicial authority in a democratic society with other branches of power”, paragraph 52 of the opinion of the Advisory Council of European Judges No. 18 (2015)

    "The professional conduct of judges, in particular, ethics, incompatible behavior with the position of judge, principles, and rules for the principles of impartiality”, 30th paragraph 3 (2002) of the opinion of the Advisory Council of European Judges

    "The professional conduct of judges, in particular, ethics, incompatible behavior with the position of judge, principles, and rules for the principles of impartiality”, 33 paragraph 3 (2002) of the opinion of the Advisory Council of European Judges.

  • Պետության և իրավունքի տեսություն

    Իրավունք, անվտանգություն և ժողովրդավարություն

    Արտյոմ Սեդրակյան
    Դիտել PDF-ը
    Աբստրակտ

    Օրենքի և անվտանգության, անվտանգության և ազատության, ինչպես նաև ժողովրդավարության միջև համակարգային հարաբերությունները վերլուծվում են այս հոդվածում:
    Գնահատվում է, որ մեծ բախում կա անվտանգության շահերի և ժողովրդավարական արժեքների միջև, և դա առկա է հասարակական կյանքի բոլոր ասպեկտներում։ Նպատակն է ուսումնասիրել այս բախման հիպոթետիկ և իրական հետևանքները. հասկանալ, թե արդյոք հնարավոր է գտնել այդ շահերի և արժեքների անհրաժեշտ հավասարակշռությունը (իրավական հավասարակշռությունը):
    Հեղինակը եզրակացնում է, որ ժողովրդավարությունը հակադրված չէ անվտանգությանը։ Դուք միշտ կարող եք գտնել «ոսկե միջինը»: Եվ այստեղ օրենքի դերը որպես եզակի գործիք (կարգավորող) դժվար թե գերագնահատվի։

    Հղումներ

    Бениамин Нойбергер, Национальная безопасность и демократия – конфликты и дилеммы: Израиль в сравнительной перспективе // В эл. кн.: Национальная безопасность и демократия в Израиле, Т. I, Гл. I, http://online-books.openu.ac.il/russian/democracy-and-national-security/volume1/article1.html

    Սեդրակյան Ա.Ս., Իրավունքի և անվտանգության մասին // Հասարա¬կագի¬տական միտքը արդի ժամանակաշրջանում 2012 / ՀՀ ԳԱԱ Փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի ինստիտուտ. Եր.: Եվրոպրինտ, 2012

    Benjamin Wittes, What Ben Franklin Really Said. Lawfare, July 15, 2011, https://www.lawfareblog.com/what-ben-franklin-really-said

    Վաղարշյան Ա. Գ., Պետության և իրավունքի տեսություն—1 (դասախոսություն)

    Нерсесянц В. С., Общая теория государства и права. Изд во НОРМА, М., 2010

    Бениамин Нойбергер, Национальная безопасность и демократия – конфликты и дилеммы: Израиль в сравнительной перспективе // В эл. кн.: Национальная безопасность и демократия в Израиле, Т. I, Гл. I, http://online-books.openu.ac.il/russian/democracy-and-national-security/volume1/article1.html

    Michael J. Glennon, Limits of Law, Prerogatives of Power: Interventionism after Kosovo. PALGRAVE, 2001

    Ицхак Замир, Права человека и безопасность страны // В эл. кн.: Национальная безопасность и демократия в Израиле, Т. I, Гл. III, http://online-books.openu.ac.il/russian/democracy-and-national-security/volume1/article8.html

    Henry Kissinger, A Worlds Restored: Metternich, Castlereagh and the Problem of Peace (1812-22). EPBM, 2013

    Conor Gearty, Liberty and Security. POLITY, 2013

    Dominic Raab, Liberty vs. Security, The New York Times, February 7, 2009, https://www.nytimes.com/2009/01/27/opinion/27iht-edraab.1.19713174.html

    Dominique Moïsi, The Geopolitics of Emotion: How Cultures of Fear, Humiliation, and Hope Are Reshaping the World. DOUBLEDAY, 2009

    Michael J. Glennon, National Security and Double Government. OXFORD, 2016

    Eric Posner, Adrian Vermeule, Terror in the Balance: Security, Liberty, and the Courts. OXFORD, 2007

    Glenn Greenwald, NSA Collecting Phone Records of Millions of Verizon Customers Daily. The Guardian, 6 June 2013, https://www.theguardian.com/world/2013/jun/06/nsa-phone-records-verizon-court-order

    Peter Moskos, Balancing Security and Liberty. The Washington Post, August 2, 2004, https://www.washingtonpost.com/archive/opinions/2004/08/02/balancing-security-and-liberty/7cf78c25-e08 9-4d8f-a296-4c8c78928c2b

    Benjamin Wittes, Liberty and Security: Hostile Allies, Hoover Institution at Stanford University, November 10, 2011, https://www.hoover.org/research/liberty-and-security-hostile-allies

    Ицхак Замир, Права человека и безопасность страны // В эл. кн.: Национальная безопасность и демократия в Израиле, Т. I, Гл. III, http://online-books.openu.ac.il/russian/democracy-and-national-security/volume1/article8.html

    Իցհակ Զամիրի նշված աշխատանքը և Моше Негби, Кризис власти закона // В эл. кн.: Национальная безопасность и демократия в Израиле, Т. I, Гл. III, http://online-books.openu.ac.il/russian/democracy-and-national-security/volume1/article10.html

Քրեական իրավունք

ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

  • ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

    ՀՀ վճռաբեկ դատարանի սահմանադրական կարգավիճակից բխող գործառույթների իրացման տեսական և գործնական որոշ հիմնախնդիրներ

    Գագիկ Ղազինյան
    Դիտել PDF-ը
    Աբստրակտ

    Հոդվածում հեղինակը Վճռաբեկ դատարանի սահմանադրական կարգավիճակի վերլուծության լույսի ներքո վերլուծել է երկրի բարձրագույն դատական ատյանի կազմավորման ինստիտուցիոնալ որոշ հիմնախնդիրներ: Մասնավորապես, դատական իշխանության արտաքին անկախության ապահովման համատեքստում իրավական քննադատության առարկա է դարձվել ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից Վճռաբեկ դատարանի նախագահի և դատավորների ընտրության ընթացակարգը: Երկրի բարձրագույն դատական ատյանի՝ օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման սահմանադրական կարևորագույն առաքելության հաշվառմամբ՝ ոչ իրավաչափ է գնահատվել վերջին օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում Վճռաբեկ դատարանի դատավորի թեկնածուին ներկայացվող պահանջների առանձնահատուկ մեղմացումը: Նույն դիտարկմամբ՝ խնդրահարույց է գնահատվել հակակոռուպցիոն պալատի ձևավորումը ՀՀ վճռաբեկ դատարանում:

    Հղումներ

    Ա.Ս. Ղամբարյան, Դատական քաղաքականությունը Հայաստանի Հանրապետությունում (համատեսական և մեթոդաբանական հիմնախնդիրներ), Եր., 2013

    Վ. Վ. Հովհաննիսյան, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից իրավունքի նորմերի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու սահմանադրաիրավական խնդրի իրացումը քաղաքացիական դատավարությունում // «Բանբեր Երևանի համալսարանի. Իրավագիտություն», Եր., 2016, № 1 (19)

    Գագիկ Ղազինյան, Տաթևիկ Սուջյան, Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հիմքերի օրենսդրական կանոնակարգման առանձնահատկությունները ՀՀ քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի նախագծում // «Պետություն և իրավունք», թիվ 2(64), 2014

    «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 15րդ հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատում գործում են կոռուպցիոն հանցագործությունների քննության և հակակոռուպցիոն քաղաքացիական գործերի քննության դատական կազմեր՝ յուրաքանչյուրը հինգ դատավորի թվակազմով, որոնք բողոքը քննելիս և որոշումներ ընդունելիս գործում են որպես Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատ»։ Սույն հոդվածի շրջանակում հակակառուպցիոն պալատի ստեղծման իրավաչափությանը կոռուպցիոն հանցագործությունների քննության մասով

    OPINION (2012) NO. 15 of the Consultative Council of European Judges on the Specialisation of Judges, 13.11.2012, հասանելի է՝ https://rm.coe.int/ccje-opinion-2012-no-15-on-the-specialisation-of-judges/16809f0078

    Գագիկ Ղազինյան, Դատական իշխանության անկախության ապահովման սահմանադրական հիմքերը //«Բանբեր Երևանի համալսարանի. իրավագիտություն», 2017

    Ժողովրդավարություն իրավունքի միջոցով եվրոպական հանձնաժողովի (Վենետիկի հանձնաժողովի) թիվ 403/2006 կարծիքը, հունիսի 22, 2007, CDL-AD(2007)028, հասանելի է՝ https://www.venice.coe.int/webforms/documents/default.aspx?pdffile=CDL-AD(2007)028-e

    Recommendation No. R (94)12 of the Committee of Ministers of the Council of Europe on the independence, efficiency and the role of judges

    Venice Commission, Opinion on the Draft Law on Judicial Power and Corresponding Constitutional Amendments of Latvia, CDL-AD (2002) 26, para. 22

    Venice Commission, Opinion on the Provisions on the Judiciary in the Draft Constitution of the Republic of Serbia, CDL-AD(2005)023, para. 17

Քաղաքացիական իրավունք

  • Քաղաքացիական իրավունք

    Սպառողական վեճերի լուծման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները

    Շուշանիկ Ղուկասյան
    Դիտել PDF-ը
    Աբստրակտ

    Հոդվածում ներկայացվում են սպառողական վեճերի լուծման հիմնական մեխանիզմները, դատարանների, օբուդսմենների կողմից, ինչպես նաև վեճերի լուծման այլընտրանքային մեխանիզմների շրջանակում սպառողական վեճեր քննելու առանձնահատկությունները: Հոդվածի շրջանակում վեր են հանվել սովորական դատական ընթացակարգերի շրջանակում սպառողական վեճեր քննելու պարագայում ծագող հիմնախնդիրները, ներկայացվել են սպառողների կողմից դատարան սակավաթիվ հայցեր ներկայացնելու հիմնական պատճառները, հիմնավորվել է հատուկ հայցային վարույթի կարգով նման վեճերը քննելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև հատուկ հայցային վարույթի կարգով դրանց առանձնացման պարագայում նման վեճերի քննության հատուկ կանոնների նախատեսման անհրաժեշտությունը:

    Հղումներ

    J.F.Kennedy Special message to Congress on protecting consumer interest, 1962թ., էջ 2, hասանելի է` https://www.jfklibrary.org/asset-viewer/archives/JFKPOF/037/JFKPOF-037-028 հղումով, 29.03.2022 թվականի դրությամբ

    Council Resolution of 14 April 1975 on a preliminary programme of the European Economic Community for a consumer protection and information policy, Official Journal C 092, 25/04/1975 P. 0001 – 0001

    The United Nations guidelines for consumer protection, New York and Geneva, 2016, էջ 3, հասանելի է https://unctad.org/system/files/official-document/ditccplpmisc2016d1_en.pdf հղումով, 29.03.2022 թվականի դրությամբ

    Resolution adopted by the General Assembly, A/RES/70/186, 2015

    Recommendation of the Council on Consumer Dispute Resolution and Redress, OECD, 2007, էջ 9, 2-3-րդ կետեր

    United Nations Conference on Trade and Development, Dispute Resolution and Redress, Note by the UNCTAD secretariat, TD/B/C.I/CPLP/11, 2018, էջ 6, 16-17-րդ կետեր

    Recommendation of the Council on Consumer Dispute Resolution and Redress, OECD, 2007, էջ 10, 7-րդ կետ

    OECD workshop on Consumer Dispute Resolution and Redress in the Global Marketplace, Background Report, 2005

    United Nations Conference on Trade and Development, Dispute Resolution and Redress, Note by the UNCTAD secretariat, TD/B/C.I/CPLP/11, 2018

    Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի բառարան, Երևան, 2017, էջ 18, հասանելի է` https://rm.coe.int/16806fe42e%20: հղումով, 01.06.2022թ. դրությամբ

    թիվ ԵԴ/13498/02/22, ԵԴ/33037/02/21, ԵԱՔԴ/0948/02/08 քաղաքացիական գործերի նյութերը

    թիվ ԵԴ/50058/02/21 քաղաքացիական գործի նյութերը

    Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների ընդհանուր

    իրավասության դատարանի կողմից քննված ԵԿԴ/1658/02/08 քաղաքացիական գործի նյութերը

    ՀՀ սահմանադրական դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 16-ի ՍԴՈ-1052 որոշումը: ՀՀՊՏ 2012.10.24/52(926) Հոդ.1128

    Ս.Մեղրյան, «Պարզեցված ընթացակարգերը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքում», գիտագործնական մեկնաբանություն, Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2020

    Ս.Մեղրյան «Հեռակա դատաքննության ինստիտուտը ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի նախագծում, Բանբեր Երևանի համալսարանի. Իրավագիտություն, N 1 (22), Երևան, 2017

    ս Ս. Մեղրյան, «Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության նոր օրենսգրքի նախագիծը. ընդունման անհրաժեշտությունը և առաջարկվող լուծումները», ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի պրոֆեսորադասախոսական կազմի գիտաժողովի նյութերի ժողովածու, 1 (1), Երևան, 2018

    Ankerl v. Switzerland, Գանգատ N 17748/91, 23 հոկտեմբեր 1996 թվականի Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վճիռ, կետ 38

  • Քաղաքացիական իրավունք

    Ռուսաստանում աշխատանքային հարաբերությունների իրավական կարգավորումը թվայնացման համատեքստում

    Սերգեյ Չուչա
    Դիտել PDF-ը
    Աբստրակտ

    Հոդվածն անդրադառնում է Ռուսաստանում աշխատանքի ոլորտի վերափոխման արդիական խնդիրներին՝ արտադրության կազմակերպման արդիականացման, տնտեսության թվայնացման և հասարակական կյանքի համատեքստում։ Ուսումնասիրվում է անձնակազմի էլեկտրոնային փաստաթղթերի կառավարման, հեռավար աշխատանքի և արհեստական ​​ինտելեկտի կիրառման նորագույն օրենսդրությունը, ինչպես նաև աշխատանքային հարաբերություններում դրանց կիրառման պրակտիկան։ Որոշվում են աշխատանքի ոլորտի իրավական կարգավորման հեռանկարները՝ կապված աշխատանքային օրենսդրության մեջ աշխատանքային հարաբերություններում «լռության ռեժիմի» նորմի ամրագրման հետ. Հեռավար աշխատանքի իրավական կարգավորման տարածումը պրեկարիատի բոլոր կատեգորիաներին, ինչպես նաև աշխատանքային պայմանագրով չհամարվող աշխատուժի օգտագործման բոլոր դեպքերին (ինքնազբաղված, ագրեգատորների հետ պայմանագրով աշխատող, վարձու չօգտագործող անհատ ձեռնարկատերեր. աշխատուժ և այլն); բլոկչեյնի և թվային ամպի համատարած ներդրումը որպես տեխնոլոգիաներ, որոնք ապահովում են տվյալների փոխանցման և պահպանման ամենամեծ անվտանգությունը. աշխատանքային հարաբերություններում արհեստական ​​ինտելեկտի տարրերի ներդրումը:

    Հղումներ

    Вишняков А.К. (1981). Договор о надомном труде как вид трудового договора. Сов. государство и право, 2

    Голованов Г. Представлен самый большой чип для ИИ, в нем 1,2 трлн транзисторов (20 августа 2019 г.) [Электронный ресурс]. https://hightech.plus/2019/08/20/predstavlen-samii-bolshoi-chip-dlya-ii-v-nem-12-trln-tranzistorov (Дата обращения 11 марта 2020 г.)

    Давтян T. (2020). Влияние искусственного интеллекта на законодательную политику авторского права։

    вызовы и ответ. Вестник Ереванского Университета: Правоведение, 11(2 (32)

    https://doi.org/10.46991/BYSU:C/2020.11.2.034

    Евдокимов А.А. (2008). Служебные командировки. Некоторые спорные вопросы. Право и государство: теория и практика

    Исаев А. (2020). Законопроект об удаленке направлен на защиту прав работников [Электронный ресурс]. URL: https://dumatv.ru/news/isaev--zakonoproekt-ob-udalenke-napravlen-na-zaschitu-prav-rabotnikov (дата обращения 7 декабря 2020 г.)

    Карпенко Т.И. (1999). Возможности применения надомного труда. Женская занятость: проблемы и перспективы: Материалы научно-практической конференции, М.

    Конобевцев Ф.Д., Лаас Н.И., Гурова E.В., Романова И.А. (2019). Удаленная работа: технологии и опыт организации. Вестник университета

    Малышева Ю.В. (2018). Удаленная работа: актуальные проблемы. Публичное право и управление: перспективы развития, М.

    Моцная О.В. (2009). Современный надомный труд: проблемы в правовом регулировании. Труды Института государства и права Российской академии наук

    Оганян V. (2018). Современная концепция социального государства. Вестник Ереванского Университета: Правоведение, 9(3(27), 60–71. https://doi.org/10.46991/BYSU:C/2018.27.3.060.

    Орлов В.Б., Бураншина Е.И. (2014). Удаленная работа как новая реалия трудовых отношений: анализ факторов предрасположенности к удаленной работе. Вестник Югорского государственного университета

    Османова М. (2018). Дистанционная и надомная работа: различия в оформлении. Кадровик

    Поварова Е.С. (2019). Дистанционная, надомная работа и работа по договорам гражданско-правового характера: отличительные признаки. Вестник Поволжского государственного технологического университета. Серия Экономика и управление

    Савельев А. В. Методология синаптической самоорганизации и проблема дистальных синапсов нейронов (2006). Журнал проблем эволюции открытых систем, 8(2)

    Тес Б.Р. (2019). Удаленная работа: психология трудовых отношений. Синергия наук

    Ходов Л.Г. (2017). Надомный труд в рыночной экономике: достоинства и недостатки. Горизонты экономики

    Чуча С.Ю. (2021). Модернизация правового регулирования дистанционного труда в России: предпосылки, условия, перспективы. Вестник Омского университета. Серия: Право, 2, 64-73. DOI: 10.24147/1990-5173.2021.18(2)

    Шарафян N. (2019). Необходимость защиты данных в блокчейн-технологиях. Вестник Ереванского Университета: Правоведение, 10(1(28), 16–26. https://doi.org/10.46991/BYSU:C/2019.10.1.016

    Шинкарецкая G. (2018). Правовые проблемы регулирования и ограничения международных кибератак. Вестник Ереванского Университета: Правоведение, 9(1(25)

    https://doi.org/10.46991/BYSU:C/2018.25.1.071

    Azevedo F. A., Carvalho L. R., Grinberg L. T., Farfel J. M., etal. (2009). Equal numbers of neuronal and nonneuronal cells make the human brain an isometrically scaled-up primate brain (англ.). The Journal of Comparative Neurology, 513(5), 532-541. doi:10.1002/cne.21974

    The flexibility by Atypical Labour Agreements. International project IP flexem. Lithuania. 2006

Civil Procedure

International Law

  • International Law

    Քաղաքացիություն չունեցող անձանց պաշտպանությունը միջազգային իրավունքում և ՀՀ օրենսդրությամբ

    Քնարիկ Վարդանյան, Սերգեյ Ղազինյան
    Դիտել PDF-ը
    Աբստրակտ

    Հոդվածը քննարկում է քաղաքացիություն չունեցող անձանց պաշտպանության և ապաքաղաքացիության դեպքերի կրճատման հետ կապված հիմնախնդիրները միջազգային և ներպետական իրավունքում։ Ներկայացվում են ոլորտի կարգավորմանն ուղղված հիմնական միջազգային իրավական ու ներպետական փաստաթղթերը, դրանց կիրառման արդյունավետությունը և դերը քաղաքացիություն չունեցող անձանց բացահայտելու, նրանց անհրաժեշտ պաշտպանությունն ապահովելու գործում։

    Մեզանում հաճախ քաղաքացիություն չունեցող անձանց իրական վիճակը ճիշտ չի գնահատվում։  Նրանք առավելապես զրկված են լինում բոլոր այն իրավունքներից, որոնք մեզ համար սովորական են դարձել։ Սա նրանց դարձնում է իրավական տեսանկյունից «անտեսանելի»․ մարդիկ, որոնք իրականում գոյություն ունեն, սակայն իրավաբանորեն չեն ճանաչվում։

    Ապաքաղաքացիության կրճատմանն ուղղված միջազգային փաստաթղթերը կազմում են այն համընդհանուր իրավական բազան, որի դրույթներն իմպլեմենտացնելով  պետությունները պետք է ստեղծեն ներպետական արդյունավետ մեխանիզմներ՝ ապահովելու համար իրենց սահմանների ներսում գտնվող քաղաքացիություն չունեցող անձանց առնվազն անվտանգ ու բարեկեցիկ կյանքը։

    Հղումներ

    J․ Perry, C․ Carey Some Aspects of Statelessness Since World War I, The American Political Science Review, Vol. 40, No. 1 (Feb., 1946)

    League of Nations, Convention on Certain Questions Relating to the Conflict of Nationality Law, 13 April 1930, League of Nations, Treaty Series, vol.179, p.89, No.4137, նախաբան

    Безгражданство: Принципы анализа в целях предотврашения, сокрашения и зашиты УВКБ, 2008

    Քաղաքացիություն չունեցող անձանց մասին կոնվենցիա 1954թ․ կոնվենցիա, նախաբան

    Քաղաքացիություն չունեցող անձանց մասին կոնվենցիա1954թ․ կոնվենցիա, հոդված 1

    Ապաքաղաքացիության կրճատման մասին 1961թ․ կոնվենցիա, նախաբան

    Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր, 1948, դեկտեմբերի 10, հոդված 15

    Ապաքաղաքացիության վերացման մասին 2014-2024թթ. գործողությունների համաշխարհային ծրագիրը՝ https://www.unhcr.org/ibelong/global-action-plan-2014-2024/: Տե՛ս նաև` ՄԱԿ փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատար (ՄԱԿ ՓԳՀ), «Բարձրաստիճան պաշտոնյաների սեկցիա ապաքաղաքացիության վերաբերյալ. արդյունքներ և կարևոր հարցեր» (2020թ. մայիս) փաստաթուղթը, էջ 20՝ https://www.refworld.org/docid/5ec3e91b4.html

    ՄԱԿ փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատար (ՄԱԿ ՓԳՀ), «Բարձրաստիճան պաշտոնյաների սեկցիա ապաքաղաքացիության վերաբերյալ. Արդյունքներ և կարևոր հարցեր» (2020թ. մայիս) փաստաթուղթը, էջ 48՝ https://www.refworld.org/docid/5ec3e91b4.html

    ՄԱԿ ՓԳՀ-ի դիտարկումները և առաջարկությունները Հայաստանի Հանրապետությունում ապաքաղաքացիության վերաբերյալ ՄԱԿ ՓԳՀ սատարման փաստաթուղթը (2020թ. օգոստոս), էջ 2՝ https://www.refworld.org/cgi-bin/texis/vtx/rwmain?page=country&docid=5ff46f0a4&skip=0&publisher=UNHCR&coi=ARM&querysi=statelessness&searchin=fulltext&sort=date

    ՄԱԿ ՓԳՀ-ի դիտարկումները և առաջարկությունները Հայաստանի Հանրապետությունում ապաքաղաքացիության վերաբերյալ ՄԱԿ ՓԳՀ սատարման փաստաթուղթը (2020թ. օգոստոս), էջ 2 https://www.refworld.org/cgi-bin/texis/vtx/rwmain?page=country&docid=5ff46f0a4&skip=0&publisher=UNHCR&coi=ARM&querysi=statelessness&searchin=fulltext&sort=date

    «Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիության մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 2021 թվականի դեկտեմբերի 8-ին ընդունված ՀՀ օրենքի՝ https://www.arlis.am/DocumentView.aspx?docid=158942

    The World’s Stateless report by the Institute on Statelessness and Inclusion (2014), https://files.institutesi.org/worldsstateless.pdf

  • International Law

    Պետությունը միջազգային-քրեական արարքների իրողություններում: ՄԱԿ-ի միջազգային իրավունքի հանձնաժողովում թեմայի ուսումնասիրության մեթոդաբանորեն պակասավոր կողմերը

    Ալեքսանդր Մանասյան
    Դիտել PDF-ը
    Աբստրակտ

    Հոդվածում՝ ա) դիտարկվում և գնահատվում է ՄԱԿ-ի Վեցերորդ կոմիտեի կողմից նյուրնբերգյան սկզբունքները միջազ­գային իրավունքի իմպերատիվ սկզբունքների համակարգում ներառելու նախնական կողմնորոշումից հեռանալու իրողությունը, բ) հիմնավորվում է պետության վարքը միջազգայնորեն հանցավոր որակելու հնարավորության բացառման թերարժեքությունը, գ) ցույց են տրվում Միջազգային իրավունքի հանձնաժողովի կողմից՝ պետության միջազգայնորեն հանցավոր բնույթի արարքների մասին թեմայի ուսումնասիրության խոցելի կողմերը, և առաջարկվում են դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները:

    Հղումներ

    https://www.un.org/ru/documents/decl_conv/conventions/genocide.shtml

    Комиссия международного права ООН непосредственно подотчетна учрежденной 11 декабря 1946 года Юридическому комитету (известен так же как Шестой комитет) Генеральной Ассамблеи, В нашем тексте по стилистическим соображениям для названия «Комиссии международного права» параллельно будут употреблены также формы «КМП» и «Комиссия».

    Далее, если это будет не ущербно для текста, название документа будет использован коротко: Кодекс.

    https://legal.un.org/ilc/publications/yearbooks/russian/ilc_2001_v1.pd ....f

    Один из принципов разделения ответственности совместно содеянного преступления в художественной форме предложен Редьярдом Киплингом в стихотворении «Томлинсон», в котором от имени дьявола этот принцип он сформулирован следующим образом: «Каждый в грехе, совершенном вдвоем, отвечает сам за себя». https://bit.ly/3aj5OwO

    Камаровский М.А. О международном суде. Л. – М.1881.

    См.: Pella V. Le Code des Crimes Contre la paix et la securite de l’humanite. Geneve: Revue de Droit international, de Sciences diplomatiques et politiques, 1957. P. 83.

    По ходу процесса мысль об уголовной ответственности государства как субъекта уголовной ответственности прозвучало не раз.

    Нюрнбергский процесс Сборник материалов в 8 томах. Том 8 стр. 608-609

    http://militera.lib.ru/docs/da/np8/index.html

    Трибунал в части обоснований ссылается также на принятый в Лондоне свой Устав, где говориться, «что отдельные лица имеют международные обязательства, которые превышают национальный долг повиновения, наложенный отдельным государством».

    http://militera.lib.ru/docs/da/np8/index.html

    Приговор Международного военного трибунала// Нюрнбергский процесс Сборник материалов в 8 томах.

    Эта установка наиболее недвусмысленно проявилась в директиве Союзнического контрольного совета № 38 от 12 октября 1946 года «Арест и наказание военных преступников, нацистов и милитаристов; интернирование, контроль и надзор за потенциально опасными немцами». https://memorial.krsk.ru/DOKUMENT/USSR/19461012.htm/

    Резолюция Генеральной Ассамблеи ООН 95(I) A/RES/95 (I) «Подтверждение принципов международного права, признанных Статусом Нюрнбергского трибунала»

    https://legal.un.org/avl/pdf/ha/ga_95-I/ga_95-I_ph_r.pdf

    Известно, что именно по инициативе США 11 декабря 1946 года Генеральной Ассамблеи приняла Резолюцию 95 (I)

    https://undocs.org/pdf?symbol=ru/A/RES/375(IV)

    https://undocs.org/en/A/RES/897(IX)

    Ежегоднк Комисси международного права, 1996, т. II, ч. 2. https://legal.un.org/ilc/publications/yearbooks/russian/ilc_1996_v2_p2.pdf

    Г. Доннедье де Вабра (1880-1952) - известный правовед, главный судья на Нюрнбергском процессе от Франции, консультант составления текста конвенции ООН «О предупреждении геноцида».

    См. Donnedieu de Vabres H. Le jugement de Nuremberg Revue de Droit penal et criminalogie. 1947. N 10

    В акте репараций особо выделялась компенсация жертвам холокоста согласно подписанному в 1952 году Соглашению о репарациях между ФРГ и Израилем.

    В отличие от Комиссии, куда входят международно-признанные специалисты по уголовному праву, в состав Шестого комитета входят представители государств. Надо полагать, что именно через последних политические мотивы проникали в ход разработки документов по теме уголовной ответственности государств.

    Док. ООН А 2136, пункт 87, с. 11.

    Ежегодник Комиссии международного права. 1983. Том II (часть вторая)

    Игорь Фисенко в статье «Ответственность государств за международные преступления» наиболее откровенно высказался по этому поводу: «Компетенция международных судебных органов основана на согласие спорящих сторон, и государства всегда негативно относятся к возможности вынесения подобного вопроса на суд третье стороны, ими не контролируемой». https://elib.bsu.by/bitstream/123456789/30449/1/1998_3_JILIR_fisenko_r.pdf

    Джеймс Кроуфорд. Статьи об ответственности государств за международно-противоправные деяния. Сам автор слова международные преступления в статье взял в кавычки, что становится понятным в контексте общего настроя документа, в составлении которой он был центральной фигурой. https://legal.un.org/avl/pdf/ha/rsiwa/rsiwa_r.pdf

    Ежегодник Комиссии международного права 2001, Том II, Часть вторая. Статьи 40 и 41 https://legal.un.org/ilc/publications/yearbooks/russian/ilc_2001_v1.pdf

    Формулировка И. Фисенко из его статьи «Ответственность государств за международно-противоправные деяния». Белорусский журнал международного права и международных отношений 1998, № 3.

    Формулировка И. Фисенко из его статьи «Ответственность государств за международно-противоправные деяния». Белорусский журнал международного права и международных отношений 1998, № 3.