Հտ․ 15 No. 2 (41) (2024)

Bharati, Rahul. Navigating the Legal Landscape of Artificial Intelligence: Emerging Challenges and Regulatory Framework in India. July 14, 2024. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=4898536.

Center for AI Safety. Statement on AI Risk. AI experts and public figures express their concern about AI risk. Available at https://www.safe.ai/work/statement-on-ai-risk.

Chopra, Rohit, et al. Joint Statement on Enforcement of Civil Rights, Fair Competition, Consumer Protection, and Equal Opportunity Laws in Automated Systems. Consumer Financial Protection Bureau, April 2023. Available at https://www.eeoc.gov/joint-statement-enforcement-civil-rights-fair-competition-consumer-protection-and-equal-0.

Command Paper. 815 Presented to Parliament by the Secretary of State for Science, Innovation, and Technology. Crown copyright 2023, ISBN: 978-1-5286-4009-1. Available at https://www.gov.uk/government/publications/ai-regulation-a-pro-innovation-approach/white-paper.

Council of Europe. Council of Europe Framework Convention on Artificial Intelligence and Human Rights, Democracy and the Rule of Law, CETS No. 225, September 5, 2024. Available at https://rm.coe.int/1680afae3c.

Creemers, Rogier, and Graham Webster. Personal Information Protection Law of the People’s Republic of China: Translation. DigiChina, August 20, 2021, revised September 7, 2021. Available at https://digichina.stanford.edu/work/translation-personal-information-protection-law-of-the-peoples-republic-of-china-effective-nov-1-2021/.

Deloitte. EU Artificial Intelligence Act: Deep Dive, 2024. Available at https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/nl/Documents/deloitte-nl-digital-regulations-AI-Act-deep-dive.pdf.

1. McKERR v. the United Kingdom, decision, § 134, 4 May 2001, https://hudoc.echr.coe.int/?i=001-

59451

2. Ağdaş v. Turkey, § 102, 27 July 2004, https://hudoc.echr.coe.int/?i=001-61941

3. Habran and Dalem v. Belgium, § 96, 17 January 2017, https://hudoc.echr.coe.int/?i=001-170633

4. Schatschaschwili v. Germany, §§ 100-101, 15 December 2015,

https://hudoc.echr.coe.int/?i=001-159566

5. Mirilashvili v. Russia, § 165, 11 December 2008, https://hudoc.echr.coe.int/?i=001-90099

6. Ibrahim and Others v. the United Kingdom, § 252, 13 September 2016,

https://hudoc.echr.coe.int/?i=001-166680

7. Case of Veselov and others v. Russia, (applications nos. 23200/10, 24009/07 and 556/10), 2

october 2012, point 106. https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-113289

8. Case of Teixeira de Castro v. Portugal, 9 June 1998, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-58193

9. Case of Shannon v. the United Kingdom , (Application no. 6563/03), 4 October 2005,

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-70364 ,

10. Case of Bannikova v. Russia, (Application no. 18757/06), 4 November 2010, §42,

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-101589 ,

11. Case of Scholer v. Germany, (Application no. 14212/10), 18 December 2014, §86

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-148641

12. Case of Khudobin v. Russia. (Application no. 59696/00). 26 October 2006. §134.

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-77692

13. Case of Matanović v. Croatia. (Application no. 2742/12), 04 April 2017, §142,

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-172466

14. Case of Constantin and Stoian v. Romania nos. 23782/06 and 46629/06, 29 September 2009, §

55, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-94406 ,

15. Case of Bannikova v. Russia, (Application no. 18757/06), 4 November 2010,

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-101589

16. Case of Vanyan v. Russia. (Application No.53203/99). 15 December 2005.

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-71673

17. Case of Veselov and others v. Russia, (applications nos. 23200/10, 24009/07 and 556/10). 2

October 2012, §91. https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-113289

18. Case of Shannon v. the United Kingdom, (Application no. 6563/03), 4 October 2005,

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-70364

19. Case of Bannikova v. Russia, (Application no. 18757/06), 4 November 2010,

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-101589

20. Case of Bannikova v. Russia, (Application no. 18757/06). 4 November 2010, §69

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-101589

21. Case of Volkov and Adamskiy v. Russia, (Applications nos. 7614/09 and 30863/10). 26 March

2015, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-152988 ,

22. Decision of Mills v. Ireland, (Application no. 50468/16), 10 October 2017,

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-178562

23. Case of Volkov and Adamskiy v. Russia, (Applications nos. 7614/09 and 30863/10). 26 March

2015, § 40-45, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-152988

24. Decision of Mills v. Ireland, (Application no. 50468/16), 10 October 2017, §25․

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-178562

25. Case of Nosko and Nefedov v. Russia. (Applications nos. 5753/09 and 11789/10). 30 October

2014, §68, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-147441

26. Case of Ramanauskas v. Lithuania, (Application no. 74420/01), 5 February 2008,

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-84935

27. Case of Malininas v. Lithuania. (Application No.10071/04). 1 July 2008. §37

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-87223

28. Case of Malininas v. Lithuania. (Application No.10071/04). 1 July 2008. §37

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-87223.

29. Case of Vanyan v. Russia. (Application No.53203/99). 15 December 2005. §67.

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-71673

30. Case of Grba v. Croatia, (Application no. 47074/12), 23 November 2017, §§99-101

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-178699

31. Case of Scholer v. Germany, (Application no. 14212/10), 18 December 2014, §89-90

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-148641

32. Case of Furcht v. Germany (Application no. 54648/09, 23 October 2014, §§58-59

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-147329

33. Case of Malininas v. Lithuania (Application no. 10071/04), 1 July 2008, §§123-124

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-87223

34. Case of Papyan v. Armenia (Application no. 53166/10), 21 December 2021, §§ 80, 88

35. Case of Milinienė v. Lithuania (Application no. 74355/01), 24 June 2008, § 38,

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-87142

36. Case of Lalas v. Lithuania (Application no. 13109/04), 1 March 2011, § 45,

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-103690

37. Case of Scholer v. Germany, (Application no. 14212/10), 18 December 2014, §§ 89-90

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-148641

38. Case of Ciprian Vlăduț and Ioan Florin Pop v. Romania (Application

nos. 43490/07 and 44304/07), 16 July 2015, §§ 86-87, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-

156066

39. Case of Malininas v. Lithuania (Application no. 10071/04), 1 July 2008, §§ 37,

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-87223 ,

40. Case of Furcht v. Germany (Application no. 54648/09), 23 October 2014, §§ 58-59,

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-147329

41. Case of Veselov and others v. Russia, (applications nos. 23200/10, 24009/07 and 556/10)․ 2

october 2012, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-113289

42. Case of Vanyan v. Russia. (Application No.53203/99). 15 December 2005. §46–47

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-71673 ,

43. Case of Khudobin v. Russia. (Application no. 59696/00). 26 October 2006. §135.

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-77692

44. Case of Vanyan v. Russia. (Application No.53203/99). 15 December 2005. §69-70

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-71673 ,

45. Case of Khudobin v. Russia. (Application no. 59696/00). 26 October 2006. §133-135.

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-77692

46. Case of Ramanauskas v. Lithuania, (Application no. 74420/01). 5 February 2008, §71–72,

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-84935

47. Case of Shannon v. the United Kingdom , (Application no. 6563/03). 4 October 2005,

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-70364

48. Case of Bannikova v. Russia, (Application no. 18757/06). 4 November 2010, §63–64

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-101589

49. Радачинский С.Н. Провокация преступления как комплексный институт уголовного права:

проблемы теории и практики: автореф. дис. ... д-ра юрид. наук. Н. Новгород, 2011.

1. Букалерова Л.А., Уторова Т.Н. Трансграничное перемещение нелегальных мигрантов: осо¬бен¬ности уголовно-правового противодействия в странах Евросоюза//Уче¬ные труды Российской академии адвокатуры и нотариата. № 4(67), 2022, էջեր 59-60:

2. Долгова Н.С. Незаконная миграция: актуальные проблемы борьбы в современ-ных условиях. М.: Фе¬никс, 2015, էջ 4:

3. Кузнецова Н.В. Особенности уголовно-правового противодействия контра¬бан¬де мигрантов в от¬дельных европейских странах // Материалы XXI Международной науч¬но–практической конференции СибЮИ МВД России. Красноярск, 2018, էջ 151

4. Самойлюк Н.В. Уголовно-правовая характеристика организации неза¬кон¬¬ной миграции // Миг¬рационное право. 2009. № 4, էջ 7:

5. Артемов В.Ю., Власов И.С., Го¬ло¬ва¬но¬ва Н.А. и др. Миг¬рация и преступность: сравнительно-правовой анализ: Mоно¬гра¬фия / Oтв. ред. И.С. Власов, Н.А. Го¬ло-ванова. М.: ИЗиСП, Контракт, 2012 // СПС «Кон¬суль¬¬тантПлюс», Краснов А.Ю. Государственная по¬ли¬ти¬ка противодействия незаконной ми㬬ра¬ции: Дис. … канд. полит. наук. М., 2010, էջեր 110-128, Живо¬товская И.Г. Италия: опыт борьбы с нелегальной иммиграцией. [Электронный ресурс]. Режим доступа: http:// www.perspektivy.info/rus/gos/italija_opyt_borby_s_nelegalnoj_immigracijej_2012-01-13.htm

6. Уголовный Кодекс Республики Беларусь от 09.07.1999 № 275–З (с изм. и доп. от 14.03.2023) // https://pravo.by/document/?guid=3871&p0=hk9900275:

7. Уголовный Кодекс Республики Казахстан от 03.07.2014 г. № 226–V (с изм. и доп. от 12.09.2023 г.) // https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=31575252:

8. Уголовный Кодекс Кыргызской Республики от 28.10.2021 г. № 127 (с изм. и доп. от 10.10.2023 г.) // https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=36675065:

9. Уголовный Кодекс Российской Федерации от 13.06.1996 г. № 63–ФЗ (с изм. и доп. от 25.12.2023 г.) // https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_10699/:

10. Уторова Т.Н. Компаративный анализ уголовной ответственности за прес¬туп¬ления в сфере миграции: Дис… канд. юрид. наук. М., 2019, էջ 80:

11. Ֆրանսիայի քրեական օրենսգիրք // https://legislationline.org/france:

12. Кодекс о въезде и пребывании иностранцев и о праве на убежище от 25.11.2004 № 274 // http://www.legislationline.org/topics/country/30/topic/10:

13. Законодательные акты Франции и Швейцарии 2005-2006 гг. об иммиграции и ин-теграции: сборник / перев.-сост. д.ю.н. И.В. Понкин. М.: Институт государственно-кон¬фессиональных отношений и права, 2008, էջ 221:

14. Закон о проживании, занятости и интеграции иностранцев в федеральной тер¬ри-тории (Aufenthaltsgesetz – AufenthG) в редакции от 30.10.2017 // Официальный сайт Фе¬дерального министерства юстиции и защиты прав потребителей ФРГ // http://gesetze-iminternet.de/aufenthg_2004/BJNR195010004. html#BJNR195010004BJNG000101310:

15. Закон о предоставлении убежища (Asylgesetz) // Официальный сайт Федераль¬но¬го Министерства юс¬тиции и защиты прав потребителей // http://gesetze-im-internet.de/ asylvfg_1992/:

16. Գերմանիայի քրեական օրենսգիրք // https://legislationline.org/germany

17. Նիդերլանդների քրեական օրենսգիրք // https://legislationline.org/netherlands:

18. Իտալիայի քրեական օրենսգիրք // https://legislationline.org/italy:

19. Уторова Т.Н. Компаративный анализ уголовной ответственности за прес¬туп¬ле¬ния в сфере миграции. Дис. … канд. юрид. наук. М., 2019, էջ 89:

20. Букалерова Л.А., Уторова Т.Н. Трансграничное перемещение нелегальных мигрантов: осо¬бен¬ности уголовно-правового противодействия в странах ЕС, էջ 65:

21. Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության քրեական օրենսգիրք // https://asia-business.ru/ law/law1/criminalcode/code/#6:

22. Закон США об иммиграции и гражданстве 1990 года (Immigration and Nationality Act 1990) [Элек¬трон¬ный ресурс] // Офи¬циальный сайт Департамента внутренней безо¬пас¬ности США // https://ww¬w.uscis. gov/ilink/docView/SLB/HTML/SLB/act.html:

23. Immigration and Refugee Protection Act (S.C. 2001) // Government of Canada // URL: http://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/I-2.5/FullText.html:

1. ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքում տեղ գտած հայեցակարգային մոտեցումների և նոր ինստիտուտների մեկնաբանման ուղեցույց։ Եվրոպայի խորհուրդ, 2022 թ․, էջ 315։

2. Шеслер․ А.В. Хищения: понятия и признаки file:///C:/Users/Admin/Downloads/hischeniya-ponyatiya-i-priznaki%20(1).pdf (վերջին մուտք՝ 05․08․2024 թ.)։

3. Третьяк М. И. Определение момента окончания хищения предметов, имеющих особую ценность, и других преступлений в судебной практике․https://cyberleninka.ru/article/n/opredelenie-momenta-okonchaniya-hischeniya-predmetov-imeyuschih-osobuyu-tsennost-i-drugih-prestupleniy-v-sudebnoy-praktike/viewer (վերջին մուտք՝ 06․08․2024 թ.)։

4. Каранович М.К. Квалификация преступлений: понятие, особенности и проблемы․ Законность и правопорядок в современном обществе, М., 2014. Էջ 161

5. Վճռաբեկ դատարանի` Լիա Ավետիսյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09, որոշումը:

6. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ Աշոտ Սուքիասյանի գործով 2021 թվականի ապրիլի 14-ի թիվ ԵԷԴ/0054/01/15 որոշումը։

7. Հայաստանի Հանրապետության քրեական իրավունք: Ընդհանուր մաս (վեցերորդ հրատարակություն՝ փոփոխություններով և լրացումներով) /Ս. Առաքելյան, Ա. Գաբուզյան, Հ. Խաչիկյան և ուրիշ. – Եր.: ԵՊՀ հրատ., 2012, էջ 132։

8. Վճռաբեկ դատարանի` Սևակ Լսկավյանի գործով վերը հիշատակված որոշման 12-12.3-րդ կետերը, Վճռաբեկ դատարանի` Արսեն Ավետիսյանի գործով 2022 թվականի ապրիլի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0315/01/17 որոշումը։

Щедрин Н.В. Проблемы и перспективы криминализации незаконного обогащения публичных

должностных лиц // Имущественные отношения в Российской Федерации, Право, 2018, էջեր 63-

։

Теодор Гринберг, Линда Сэмюэль, Вингейт Грант, Ларисса Грей, Возврат похищенных

активов: Руководство по конфискации активов вне уголовного производства; Пер. с англ. — М.:

Альпина Паблишерз, 2010, էջեր 35-36։

Resolution 2218, Fighting organised crime by facilitating the confiscation of illegal assets, adopted by

the Parliamentary Assembly on 26 April 2018 (17th Sitting), 3։

Использование ареста и конфискации без вынесения обвинительного приговора․ Совет

Европы, 2021, էջ 10։

Теодор Гринберг, Линда Сэмюэль, Вингейт Грант, Ларисса Грей, Возврат похищенных

активов: Руководство по конфискации активов вне уголовного производства; Пер. с англ. — М.:

Альпина Паблишерз, 2010, էջ 35։

Жан-Пьер Брюн, Ларисса Грей, Кевин Стивенсон, Клайв Скотт; Руководство по возврату

активов для специалистов-практиков, Пер. с англ. — М.: Альпина Паблишер, 2012, էջեր 28-29,

-163։

Venice Commission, CDL-AD(2022)048, Amicus curiae Brief for the Constitutional Court of Armenia

on certain questions relating to the Law on the Forfeiture of Assets of Illicit Origin, adopted by the

Venice Commission at its 133rd Plenary Session (Venice, 16-17 December 2022), կետ 25։

Довидас Виткаускас, Григорий Диков․ Защищая право на справедливое судебное

разбирательство, предусмотренное Европейской конвенцией по правам человека. - М.:

Развитие правовых систем, 2018, էջեր 133-138։

Resolution 2218, Fighting organised crime by facilitating the confiscation of illegal assets, adopted by

the Parliamentary Assembly on 26 April 2018 (17th Sitting), 3։

Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԴ/10332/02/20 քաղաքացիական գործով 2021 թվականի դեկտեմբերի 30-ի որոշում։

Մեղրյան Ս․Գ․ Ապացուցումը և ապացույցները Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարությունում / Եր.,

Արդարադատության ակադեմիա, 2020, էջեր 105-106, 111։

Мильков П․И․, Жагорина С․А․ Доказательственные презумпции в гражданском и арбитражном

процессе: теоретический аспект // Вестник Нижегородского университета им. Н. И.

Лобачевского, Право, 2011, էջ 285։

Зацепина О.Е. Классификация правовых презумпций // Актуальные проблемы российского

права, Право, էջ 84։

Vahe Hovhannisyan, Tigran Markosyan. The institutional features of the judicial over-sight on the

legitimacy of the "pre-judicial" phase of the proceedings for confiscation of property of illicit origin //

Bulletin of Yerevan University C: Jurisprudence, 2 (39) 2023, էջ 178։

Venice Commission, CDL-AD(2022)048, Amicus curiae Brief for the Constitutional Court of Armenia

on certain questions relating to the Law on the Forfeiture of Assets of Illicit Origin, adopted by the

Venice Commission at its 133rd Plenary Session (Venice, 16-17 December 2022), կետ 33։

Directive 2014/42/EU of The European Parliament and of The Council of 3 April 2014 on the freezing

and confiscation of instrumentalities and proceeds of crime in the European Union։

Venice Commission, CDL-AD(2022)048, Amicus curiae Brief for the Constitutional Court of Armenia

on certain questions relating to the Law on the Forfeiture of Assets of Illicit Origin, adopted by the

Venice Commission at its 133rd Plenary Session (Venice, 16-17 December 2022), կետ 23։

Семенихина А․ Ю. Развитие административной юстиции в России: теоретические, правовые и организационные аспекты: дисс․ ... канд․ юрид․ наук․ М․։ 2016․ С. 9, Կոչուբաև Ա․ ՀՀ վարչական դատավարություն. ինստիտուտից՝ իրավունքի ճյուղ // «Բանբեր Երևանի համալսարանի. Իրավագիտություն»։ 2019, № 2 (29), էջեր 18, 20։

Ռ․ Խանդանյան, Դատական վերահսկողությունը նորմատիվ իրավական ակտերի օրինականության նկատմամբ (պատմաիրավական էվոլյուցիան), Եր․, ՀՌՀ հրատ․, 2022, Финочко Ф.Д. Судебный контроль в государственном управлении европейских социалистических стран // Вопросы государства и права развитого социалистического общества: Тезисы республиканской научной конференции 24 – 26 сентября 1975 г. / Министерство высшего и среднего специального образования УССР; Харьковский юридический институт. Харьков, 1975. էջ. 85 – 86, Мурадьян Э. М. Судебный контроль за законностью действий должностных лиц (процессуальный аспект) // Проблемы совершенствования советского законодательства: Труды / Министерство юстиции СССР; Всесоюзный научно-исследовательский институт советского законодательства. М., 1979. 15. էջ 28 – 41, Кривокапич Б. Судебный контроль за администрацией в Югославии // Советское государство и право. 1988. № 12. էջ 77 – 85։

Славин И.В. Нужно ли сохранить Высший Судебный Контроль // Еженедельник Советской Юстиции. 1922. № 34. С. 1 – 2.

Ռ․ Խանդանյան // «Բանբեր. Արդարադատության ակադեմիա»։ 2023, № 1(9), էջ 39-47

Колоколов Н.А. Методика проведения основных контрольно судебных действий в стадии предварительного расследования. В 2-х частях. Ч. 1, Юрлитинформ, 2015, էջ 61, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարություն: Մաս 1, Հեղ. խումբ: Գիտ. խմբ․ Ա․ Ղամբարյան, 2-րդ լրամշակված հրատ., Եր., «Լուսաբաց հրատարակչատուն» 2017, էջ 130։

Галузо В.Н. Судебный контроль за законностью и обоснованносью содержания под стражей подозреваемых и обвиняемых на стадии предварительного расследования: автореф. дисс. канд. юрид. наук. М., 1995 7, 12, 15 էջեր։

Абросимова Е. Б. Судебная влась: конституционно-правовые аспекты: автореф. дисс. канд. юрид. наук. М., 1991․ 12, 14 էջեր, Масленникова Л. Н. Судебный контроль за законностью процессуальной деятельности органа дознания и предварительного следствия. М., 1994, էջ 6, Шейфер С.А., Яблоков В.А. Понятие судебной власти и ее функции. проблемы судебно-правовой реформы в России: история и современность, Сб. тр. Самара, 1999, էջ 198.

Лебедев В. М. Судебная власть на защите конституционного права граждан на свободу и личную неприкосновенность в уголовном процессе: автореф. ... канд. юрид. наук. М., 1998. 5, 9 էջեր, Лазарева В.А. Судебная влась. Судебная защита. Судебный контроль: понятие и соотношение. Лекции-очерки. Самара. 2000. 37-58 էջեր, Ковтун Н. Н. Судебный контроль в уголовном судопроизводстве России: дисс. ... док. юрид наук. Н. Новгород, 2002, էջ 43.

Савальева Т. А. Судебная власть в гражданском процессе: учебное пособие, Саратов, 1997. Էջ 16, Бозров В. Современные проблемы российского правосудия по уголовным делам в деятельности военных судов (вопросы теории и практики).- Екатеринбург, 1999, էջ 122.

Петрухин И.Л. Прокурорский надзор и судебный контроль за следствием // Российская юстиция, 1998, № 9, էջ 13:

Петрухин И. Л. Понятие и формы реализации судебной власти // Судебная власть. Под ред. И.Л. Петрухина, М., 2003, Էջ 85.

Адильшаев Э.А., Жеребятьев И.В., Шамардин А.А. Судебное санкционирование как форма реализации правосудия в уголовном судопроизводстве России: монография. М., 2013. Էջ 26.

Ա. Ղամբարյան, Հ. Ավետիսյան, Արդարադատությունը և դատական վերահսկողությունը քրեական դատավարությունում // Օրինականություն, 2006, № 37, էջեր 31-34:

Ржевский В.А., Чепурнова Н.М. Судебная власть в Российской Федерации: конституционные основы организации и деятельности. М., Юрист, 1998.

Дмитриев В. В. Судебный конституционный контроль и правосудие: проблемы соотношения // Вестник РУДН. Серия: Юридические науки. 2004. №1. 142-143 էջեր։

Конституционный судебный процесс: учебник / С. В. Нарутто, С. Э. Несмеянова, Е. С. Шугрина. М.: Норма : ИНФРА-М, 2014, էջ 16։

Конституционный судебный процесс: учебник / Отв. ред. Саликов М.С. М., 2003, 10-11 էջեր։

Витрук Н.В. Конституционное правосудие. Судебно-конституцион¬ное право и процесс: учеб. Пособие. 2-е изд., перераб. и доп. М., Юрист, 2005, 50-51 էջեր։

Семенихина А․ Ю. Развитие административной юстиции в России: теоретические, правовые и организационные аспекты: дисс․ ... канд․ юрид․ наук․ М․, 2016, էջ 9։

Բ․ Տեր-Թովմասյան Վարչական արդարադատության ինստիտուտը վարչական իրավունքի համակարգում։ Իրավ․ գիտ․ թեկնած․ ատենախոսություն։ 2008, էջեր 86-87։

Գ․ Դանիելյան Վարչական արդարադատության հասկացության բնորոշման նախադրյալները // «Բանբեր Երևանի համալսարանի. Իրավագիտություն» , 2004, № 1 (112), էջ 8։

Гессен В. М. Основы конституционного права. Изд. 2-е. Петроград: 1918. https://constitution.garant.ru/։

Чечот Д. М. Административная юстиция. Теоретические проблемы․ Л., Изд․ Ленингр. ун-та, 1973, էջ 30։

Савицкий В. М. Организация судебной власти в Российской Федерации: учеб. по-собие. М., 1996, էջ 29։

Старилов Ю.Н. Судебный нормоконтроль как способ обеспечения законности публичного управления // Юридические записки (научно-практический журнал), 2014, № 4. էջ 27.

Տեր-Թովմասյան Բ․ Վարչական արդարադատության ինստիտուտը վարչական իրավունքի համակարգում։ Իրավ․ գիտ․ թեկնած․ ատենախոսություն։ 2008, էջ 8, Խանդանյան Ռ․ Վարչական արդարադատությունը հետխորհրդային երկրներում. կայացման և զարգացման հիմնախնդիրները։ Մենագրություն։ Եր․։ 2012։

Боннер А.Т. Применение нормативных правовых актов в гражданском процессе: автореф. дис. … д-ра юрид. наук. М., 1980 // Избранные труды: в 7 т. Т. II. Источники гражданского процессуального права. М., Проспект, 2017, էջ 74.

Боннер А. Т., Квиткин А. Т. Судебный контроль в области государственного управления. М., 1973, էջ 25, Никитин էջ В. Судебный контроль за нормативными правовыми актами в гражданском и арбитражном процессе: монография. М.: Волтерс Клувер, 2010, էջ 26.

Ապիյան Ն., Պետրոսյան Ա. Իրավական պետություն և օրինականություն: 2-րդ հրատ., Երևան, 2001, էջ 212, Беляев В. П., Умарова М.А. Судебный контроль в системе государственного контроля։ общетеоретический формат. М., Юрлитинформ, 2021, Էջ 109․

Ярков В. В., Спицин И. Н. Судебный нормоконтроль в гражданском и арбитражном процессе: современное состояние и пути совершенствования // Вестник Санкт-Петербургского университета, 2018, Право, № 4, էջ 555.

Ярошенко Н․И․ Нормоконтроль: конституционно-правовые основы и роль в механизме реализации конституционно-правовой ответственности: диссертация ... канд. Юрид. наук. Челябинск, 2006, էջ 13.

Ярошенко Н. И. Судебный конституционализм в Российской Федерации: понятие и система оснований // Рос. Юстиция, 2013, № 8, էջ 4-6.

Бахрах Д. Н., Российский Б. В., Старилов Ю. Н. Административное право: учебник для вузов. 2-е изд., изм. и доп. М., Норма, 2005, էջ 758․

Воскобитова Л. А. Теоретические основы судебной власти: учебник․ М. , Норма: ИНФРА-М, 2017, էջ 161.

Гладышева О. В. Актуальные вопросы судебного права: учебное пособие для вузов. М., Юрайт, 2020։

https://www.iom.int.

Caglar Ozden, Maurice Schiff, 2007, International Migration, Economic development and Policy.

Branko Milanovich, Global Inequality, 2016.

Migration for employment convention (revised), 1949 (No. 86).

Migrant Workers (Supplementary Provisions) Convention, 1975 (No. 143)

Migrant Workers Recommendation, 1975 (No. 151)

https://www.iied.org/sites/default/files/pdfs/migrate/11020IIED.pdf

https://www.iied.org/sites/default/files/pdfs/migrate/11020IIED.pdf

https://www.bertelsmann-stiftung.de/fileadmin/files/Faktencheck/Leaders__Dialogues/Salzburger_Trilog_2017/7_Migration_and_Globalization.pdf

https://www.studysmarter.co.uk/explanations/human-geography/population-geography/effects-of-migration/

https://globalchallenges.ch/issue/3/international-migration-a-canary-in-the-coalmine-of-globalisation/

Steven Castles, “Environmental Change and Forced Migration: Making Sense of the Debate” (Working Paper No. 70, New Issues in Refugee Research, Geneva, UNHCR, 2002), 1–14.

file:///C:/Users/User/Downloads/GLOBALIZATIONANDMIGRATIONPROCESSES.pdf

https://en.wikipedia.org/wiki/Climate_migration#:~:text=Climate%20migrants%20may%20migrate%20internally,do%20not%20cross%20international%20borders.

https://www.nationalobserver.com/2015/10/30/exodus-climate-refugees-has-just-begun-where-will-they-go

https://en.wikipedia.org/wiki/Climate_migration#:~:text=Climate%20migrants%20may%20migrate%20internally,do%20not%20cross%20international%20borders

Robin Mearns and Andrew Norton, Social dimensions of climate change, 2010, page 7.

UNHCR, “Climate Change, Natural Disasters and Human Displacement: A UNHCR Perspective,” UNHCR Policy Paper (2009).

http://www.unhcr.org/climate

https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:12012E/TXT:en:PDF

Convention and protocol relating to the status of refugees, 28 July 1951.

https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights

https://www.unhcr.org/media/convention-and-protocol-relating-status-refugees

Քսենոփոն Աթենացու (մ.թ. ա. մոտ 430 - 356 թթ.) «Անաբասիս» և «Կյուրոպեդիա», Դիոդորոս Սիկիլիացու (մ.թ. 90-23 թթ.) «Պատմական գրադարան», Ստրաբոնի (մ.թ. ա. մոտ 63 թ. - մ. թ. 20 թ.) «Պատմական հիշատակարաններ», Պլուտարքոսի (մ.թ. 45-127 թթ․)՝ «Զուգահեռ կենսագրություններ», Գայոս Պլինիոս (ավագ) Սեկունդոսի (մ.թ. 23 г. – 79 թթ.) «Բնական պատմություն» աշխատություններում Հայաստանի ու հայ ժողովրդի մասին հաղորդում են տեղեկություններ, որ վաղուց դարձել են հանրագիտարանային: Հելենիզմի դրաշրջանի պատմիչներից առանձնանում են Ապպիանոս Ալեքսանդրացին (մ.թ. II դարի սկիզբ – II դարի 70-ական թթ.) իր «Հռոմեական պատմություն» երկով, Գայոս Կոռնելիոս Տակիտոսը (մոտավորապես 55-125 թթ.), իր «Տարեգրություններ» աշխատությամբ, Դիոն Կասսիոս Կոկկեյանոսը (շուրջ 155-235թթ.) իր «Հռոմեական պատմություն» մեծածավալ աշխատությամբ:

Հանրային կյանքում իրավահարաբերությունները կանոնակարգող այդ հիմնարար փաստաթուղթը ամրապնդեց Հայաստանում հանրային կյանքի իրավական կարգավորվածության արդեն իսկ նախապատմություն ունեցող ավանդույթը, որով բացատրելի է դառնում հայկական ու համաշխարհային իրավական մտքի այնպիսի բացառիկ երևույթ, որպիսին Մշիթար Գոշի «Դատաստանագիրքն» է (1184):

Երբ 701թ. արաբները գրավեցին Հայաստանը, իսկ այնուհետև Վիրքն ու Աղվանքը, նրանք հսկայածավալ այդ տարածքներից Խալիֆայության կազմում ձևավորեցին նոր վարչական միավոր՝ Արմինիա անունով:

Ղարաբաղ տեղանվան ստուգաբանության մասին տես՝ Манасян А. Об этимологии топонима Карабах или о монгольском следе в карабахском диалекте. «Вестник Ереванского универститета. Филология», 2020, N3, стр. 61-73. http://www.ysu.am/files/07A_Manasyan_r.pdf

Из ордера Ф.А. Потемкина П.С. Потемкину от 3 апреля 1783 г. // Армянорусские отношения в XVIII веке. Сборник документов. Т. IV. Ер., 1990, с. 239.

Ինչպես Արցախի իշխանապետությունների հիմքի վրա հայկական պետության վերականգման գաղափարը, այնպես էլ Հայկական մարզ անվանումով վարչական միավորի ստեղծումը այդ տարածքներում հայ ժողովրդի պատմական տիտղոսի ճանաչման դրսևորումներ էին Ռուսական կայսրության կողմից:

թ. Հայկական մարզի հիմքի վրա Երեվանյան նահանգի ձևավորման մասին տես՝ Акты, собранные Кавказской археографической комиссией: Том VII, 1878, с. 487.

Պատահական չէր, որ 1884 թ. Ալեքսանդր 3-րդ ցարի հաստատած «Հայ լուսավորչական եկեղեցական ուսումնարանների մասին» կանոններով 1885 թվականին շուրջ 300 հայկական դպրոց փակվեց: Միայն բողոքների լայն ալիքի և Էջմիածնի վճռական դիմադրության շնորհիվ 1886-ին դպրոցները վերաբացվեցին: Հայերի նկատմամբ նույնպիսի անբարյացակամության դրսևորում էր «Հայկական եկեղեցական հողերը եւ գույքը հարքունիս բռնագրավելու մասին» 1903 թ. հունիսի 12-ի օրենքը, որով օտարվում էին հայկական եկեղեցուն պատկանող հողերը: Եկեղեցու ու ժողովրդական զանգվածների ընդվզումը այդ օրենքի դեմ այնպիսի ծավալներ ընդունեց, որ Նիկոլայ 2-րդ ցարը 1905-ի օգոստոսի 1-ին այն չեղյալ հայտարարեց:

Թեմային նվիրված հսկայական գրականություն կա: Տես, օրինակ, Н.К. Белова.Об отходничестве из северо-западного Ирана в конце XIX- начале XX века // Вопросы истории N 10, октябрь 1956, с. 112-121.

“Красный архив”, № 1, (26), М., 1928, с. 118—120.

Տես՝ League of Nations. Letter from the President of the Peace Delegation of the Republic of Azerbaijan. Assembly Document 20/48/206, p. 2

Assembly Document 20/48/108, p. 4.

League of Nations. Memorandum by the Secretary General on the Application for the Admission of the Republic of Azerbaidjan to the League of Nations. Assembly Document 20/48/108, p. 2.

Архив Лиги Наций (ЛНА), Женева, Швейцария. (п. 28, дос. 8466, док. 9440)

Տես Илгар Маммадов, Тофик Мусаев. Армяно-Азербайджанский конфликт: история, право, посредничество. Тула, 2007, 192 с.

Արևելյան Անդրկովկսում հայերն առանձնանում էին երկրամասի տնտեսական ու մշակութային պատմության մեջ իրենց ներդրումով, իրենց քաղաքական կշռով:

Դժվար չէ քողազերծել երկրատարածքի համար աշխարհագրական անծանոթ անունով պետություն հիմնելու նպատակները: Անդրկովկասում նոր թուրքական պետություն ստեղծելու համար պատմական արմատներ ունեցող ժողովուդներից որևէ մեկի անունը որպես տիտղոս օգտագործելը թուրքի համար ընդունելի չէր: Նպատակահարմար չէր նաև Ռուսական կայսրության կողմից ստեղծած կովկասյան թաթարներ նորահայտ էթնոկոնգլոմերատի անվանը դիմելը, որը նույնիսկ դեռ կարգին կայունացած չէր: Աշխարհագրական անվանումը թույլ է տալիս շրջանցել այդ խութերը և բնիկ ժողովուրդների թուրքացման քաղաքականությունը շարունակել «Ադրբեջան», «ադրբեջանցի» քողածածկերի տակ: Նույն այդ հբարքը կիրառվել է նաև խորհրդային տարիներին երբ Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը և Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունը անվանվել են աշխարհագրական սկզբունքով:

Տես՝ Հայոց պատմություն, հատոր 4, գիրք առաջին: Երևան, 2010, էջ 11:

Закон СССР «О порясдке решенйя вопросов, связанных с выходом союзной республики из СССР» от 3 апреля 1990 года. Ведомости Съезда народных депутатовСССР, 199.N 13.стр.252.

Газета «Бакинский рабочий», 7 ноября 1991 г.

Ղամբարյան Ա․, Contra legem իրավունքի զարգացման դոկտրինը Հայաստանի Հանրապետության անկախացման

գործընթացում // Գիտական Արցախ, 2021, №3 (10), էջ 86-97;

Ղամբարյան Ա․, Վստահության հանրաքվե կազմակերպելու ՀՀ սահմանադրական դատարանի առաջարկը և քաղաքական

իշխանության՝ ինքնասահմանադրականացման բաց թողնված հնարավորությունը, Հայ-ռուսական համալսարանի Լրաբեր

(հումանիտար և հասարակական գիտություններ) 2021, № 3 (39), Էջ 84-96;

Alexander M. Bickel․, The Least Dangerous Branch: The Supreme Court at the Bar of Politics. Yale University

Press. New Haven and London, 1986, էջ 12;

Антонов М.В., Легитимность и действие права // Труды Института государства и права РАН. 2018, Том.

№ 3. Էջ 48-81;

Антонов М.В., Легитимность, признание, действительность и отмена правовых норм в юридическом

словоупотреблении // Российский журнал правовых исследований. 2018, № 2. Էջ 118-124;

Бжезинский З., Великая шахматная доска. Господство Америки и его геостратегические императивы.

Пер. С анг. М.: Междунар. Отношения, 1999, էջ 49;

Власова Г. Б., Легитимация институтов публичной власти в политико-правовом и социокультурном

измерениях (на примере эволюции правосудия): автореф. Дис. Докт. Юрид. Наук. Ростов-на-Дону,

, էջ 12-13;

Гамбарян А. С,. Развитие парламентом правa contra constitutionem в Республике Армения//

Сравнительное конституционное обозрение, 2022, № 4 (149), էջ 129-153;

Гамбарян А. С., Принцип законности и положение «судья подчиняется закону» в контексте доктрины

развития права contra legem // Правоприменение. 2023. Т. 7, № 4, էջ 19-20;

Гамбарян А. С., Развитие права вопреки закону (contra legem) в Республике Армения // Государство и

право, 2023, № 5, էջ 152-153;

Гамбарян А. С., Развитие права вопреки закону (contra legem) на основе правовой максимы «закон не

требует невозможного» // Вестник Пермского университета. Юридические науки, 2023, № 4 (62), էջ

–567;

Гамбарян А. С., Развитие права советскими судьями вопреки закону (contra legem) // Судебная власть и

уголовный процесс, 2023, № 2, էջ 7-26;

Гамбарян А. С., Указ Президента РФ № 1400 – Правомерный акт contra constitutionem, Вестник

Конституционного Суда РА, 2023, № 1 (109), էջ 8-34;

Герасимова Н. П. ,Теоретическое осмысление природы ценности права и правовых принципов в науке,

Вестник Южно-Уральского государственного университета. Сер. Право, 2019, Т. 19, № 2, էջ 55;

Дворкин Р., Империя права / пер. С англ. М.: Изд. Института Гайдара, 2020, Алекси Р. Понятие и

действительность права (ответ юридическому позитивизму). Пер. С нем., М.: Инфотропик Медиа, 2011,

Янаки Стоилов Принципы права: понятие и применение / пер. С болг., М.: Проспект. 2022.Принципы

российского права: общетеоретический и отраслевой аспекты. Под ред. Н. И. Матузова и А. В. Малько.

Саратов. 2010, Принципы права: проблемы теории и практики // Материалы XI международной научно-

практической конференции. В 2-х ч. М.: РГУП, 2017, Система принципов российского законодательства:

техника закрепления, интерпретации, реализации // Юридическая техника. 2020. № 14;

Дворкин Р., Империя права / пер. С англ. М.: Изд. Института Гайдара, 2020, էջ 212։

Денисенко В. В., Легитимность права: теоретико-правовое исследование: монография. М.: Проспект,

;

Джонатан Р․, Добрые инквизиторы. Власть против свободы мысли. Пер. С. Анг. М.: 2020;

Зорькин В. Д., Право против хаоса: монография. 2-е изд., испр. И доп. М.: Норма: ИНФРА-М, 2023, էջ

:

Илюхина В. А., Доктринальные принципы российского права: учебное пособие․ М․։ 2021,

Скоробогатов А. В., Краснов А. В. Философско-правовая природа правового принципа:

методологические проблемы исследования // Вестник Российского университета дружбы народов.

Серия: Юридические науки, 2020,Т. 24, № 3. Էջ 554;

Коновалов А. В. Действие принципов права и их роль в формировании правопорядка // Lex Russica

(Русский закон), 2018, № 10 (143), էջ 10;

Краснов А. В., Легитимность права: аксиологический аспект // Вестник экономики, права и социологии,

, № 1. Էջ 87–90;

Крауч К., Постдемократия. Пер. С анг. 2-е изд. М.: Издательский дом НИУ ВШЭ, 2023;

Легитимность права: коллективная монография / под общ. Ред. Е. Н. Тонкова, И. Л. Честнова. – спб.:

Алетейя, 2019, Скоробогатов А.В., Али Аббуд Малик. Легитимация закона в юридическом дискурсе //

Актуальные проблемы экономики и права. 2019, Т. 13, № 3. Էջ 1370-1378;

Мальцев Г.В., Социальные основания права. М.: Норма, 2011. С. 749, Денисенко В.В. Кризис

позитивного права в условиях общественной модернизации // Кризис права: история и современность:

монография / под общ. Ред. В. В. Денисенко, М. А. Беляева, Е. Н. Тонкова. - спб.: Алетейя, 2023, էջ 98-

;

Матьё Б., Право против демократии?: монография, пер. С франц. М.: Норма, 2021, էջ 132;

Матьё Б., Право против демократии?: монография. Пер. С франц. М.: Норма, 2021;

Мелкевик Б., Легитимность и права человека / пер. С фр. // Правоведение. 2014, № 6. Էջ 55-65;

Под общ. Ред. Тонкова Е. Н., Честнова И. Л, Легитимность права: коллективная монография, Алетейя,

Էջ 10;

Под ред. Л.В. Головко, Б. Матьё, Суд и государство: Статут, 2018, Էջ 74;

Скоробогатов А. В., Краснов А. В., Философско-правовая природа правового принципа:

методологические проблемы исследования // Вестник Российского университета дружбы народов.

Серия: Юридические науки, 2020, Т. 24, № 3. Էջ 554;

Сорокин В. В., Дух права и буква закона: вопросы понимания, толкования и действия: монография. М.:

Юрлитинформ, 2019, էջ 251;

Сорокин В. В., Фундаментальная теория права: монография. М.: Юрлитинформ. 2020, էջ 170։,

Верховенство права и проблемы его обеспечения в правоприменительной практике: Международная

коллективная монография. 2-е изд., перераб. М.: Статут, 2010, էջ 9-10;

Фуллер С., Постправда: знание как борьба за власть․ Пер. С англ. М.: Изд․ дом НИУ ВШЭ, 2021, էջ 12;

Хёффе О., Есть ли будущее у демократии? О современной политике. Пер. С нем. М.: Дело, 2015;

Хёффе О․, Справедливость: Философское введение. Пер. С нем. М.: Праксис, 2007, էջ 92:

Frick, (Republican), On the Twentieth Anniversary of the October Revolution, Yer. In 1937 113-114

Ashot Hovhannisyan, Frick under the historiographical light, Yerevan 1955, Page 61.

Frick, Tagher, Yer. 1982, page 16

Frick, Collected on the twentieth anniversary of the October Revolution, Yer, 1937 Page 67

"Minor Chronicles", Vol. 1

Frick, Tagher, Yerevan, 1982.Ashot Hovhannisyan, Episodes of the History of Armenian Liberation Thought, Book 1, Yer. 1957, page 256.

Divan, Frick, Z 9, p. 274

Divan, Frick, Z, 29-30, Page 276

Divan, Frick, Z, 75-76, p. 279.

Manuk Abeghyan, History of Ancient Armenian Literature, book two, Yerevan, 1946, p. 256.

Frick, Tagher, Yerevan, 1982, pp. 102, 104, 105.

Frick (Zhogoyatsu), On the Twentieth Anniversary of the October Revolution, Yerevan 1937, p. 128.

Ancient Armenian Literary History, Manuk Abeghyan, Book 2, Yerevan, 1946. page 249.

Frick, Tagher, Yerevan, 1982.

Frick, Tagher, Yerevan, 1982, p. 48.

Divan, Frick, 272-273, page 320.

G. S. Ghazinyan, A. C. Vagharshyan, Issues in the History of Armenian Law, Yer. 2014: Page 72A.T. Tovmasyan, Ancient and Medieval Armenian Criminal Law, Yer. 1962, p. 228

Frick, Divan, New York, 1952, ID, 8-9, p.362.

Աղայան Է.Բ., Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայաստան», 1976:

Հրաչյա Աճառյանի անվան Լեզվի Ինստիտուտ, Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1969:

Սուքիասյան Ա.Մ., Հայոց լեզվի հոմանիշների բացատրական բառարան, Երևան, «Երևանի Պետական Համալսարան», 2009:

Ղազինյան Գ.Ս., «Քրեական դատավարության պատմական և արդի հիմնախնդիրները Հայաստանում», Երևան 2001:

Մխիթար Գոշ, Դատաստանագիրք, Երևան-2001:

Ավագյան Ռ. Հ., «Հայ իրավական մտքի գանձարան», գիրք 1-ին, Երևան 2001:

Հայկական պետական մատենադարան, ձեռագիր N 1900, Սմբատ Սպարապետ, «Պատմություն»:

Պողոսյան Ֆ.Գ., «Դատաստանագիրք Աստրախանի Հայոց», Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ, 1967:

«Որոգայթ փառաց», խմբագիր Գառնիկ Սաֆարյան, Երևան 2002:

ՀԽՍՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք, ընդունված՝ 1961 թվականի մարտի 7-ին:

Պիվազյան Հ. Մ., Փորձաքննությունը ըստ Հայկական ՍՍՌ քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի, «Դատական փորձաքննության հարցեր», ժողովածու 1, Երևան, 1962, ԵՊՀ-ի հրատարակչություն:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք, ընդունված՝ 1998 թվականի հուլիսի 1-ին:

Արտեմ Արմենի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ3/0226/01/14 որոշումը:

Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի հայեցակարգային լուծումների, նորարարական մոտեցումների և հիմնական ինստիտուտների մեկնաբանման գործնական ուղեցույց, 2022: