Vol. 13 No. 3 (39) (2022)

DOI: https://doi.org/10.46991/BYSU:E/2022.13.3
Published: 2022-11-18

Full Issue

PHILOSOPHY

  • PHILOSOPHY

    Emotional and contemplative culture of life: the paradox of revealing the basics

    Edvard Harutyunyan
    View PDF
    Abstract

    In the article, the culture of organization and regulation of everyday life is considered as an empirical ideology that reflects the civilized spirit of the people at the social level, the spirit of identity at the cultural level and the spirit of experience at the psychological level. Some features of the organization of the Armenian society at the levels of the soul (emotional objectivity) and spirit (contemplative objectivity) are also considered.

    References

    Фройд З. Недовольство в культуре // Философские науки.

    Бергер П․, Лукман Т., Социальное конструирование реальности. М.,1995,էջ 22․

    Давидов Ю.Н․ «Картины мира» и типы рациональности(Новые подходы к изучению социологического наследия Макса Вебера) // Вебер М., Избранные произведения․ М․,1990, էջ 761-762։

    Кассирер Э. Опыт о человеке. М., 1998, էջ 53

    Дуглас Норт. Институты, институциональные изменения и функционирование экономики․ М.,1997, էջ 33։

    Шюц А. Избранное: Мир, светящийся смыслом. М., 2004, Էջ 139։

    Հարությունյան Է․Ա․, Մարդկային կեցության այլակերպումները։ Եր․, 2018, էջ 6։

    Кант И. Идея универсальной истории с космополитической точки зрения (содержание основных утверждений) // Кант И. Сочинения в шести томах. М., 1966. Т. 6, էջ 14։

    Ицхокин А.А․ Релятивистская теория социальной ценности и «свободная от ценности» теория социальной организации. //Социологический журнал, 1995, № 3, էջ 86-87։

    Тойнби А. Постижение истории. М., 1991, էջ 20։

    Бубер М․ Два образа веры. М․, 1995, էջ 17։

    Հ․Ա․Գևորգյան, Փիլիսոփայություն․պատմություն․մշակույթ։ Եր․, 2005, էջ 426 ։

  • PHILOSOPHY

    A Socio-cultural Portrait of Impersonality: «the Man of the Barracks»

    Ovsanna Nahapetyan
    View PDF
    Abstract

    As a result of the processes of globalisation taking place in the world, when humanity has entered a force-majeure stage of destruction, when many realities with structural certainty are depersonalised and undermined, man is forced to readjust in the new social environment which he has not yet mastered, to master the opportunities it provides, to try out various social roles, to perceive the transformations and transformations happening to him independently, to measure his social place anew and to project his own life as a result. Undoubtedly, in order not to turn into a "barracks man", the modern man must also make much greater efforts to preserve his individuality, because in the created sociocultural situation he has virtually no unchallenged restrictions or prohibitions, but rather this colourful world constantly provokes and foments new demands, desires and needs.

    This article analyzes the socio-cultural portrait of the "faceless" and the barracks man in his context, the civilizational processes and transformations that contribute to its formation, as well as several issues concerning its role and impact on social processes.

    References

    Հարությունյան Է․Ա․ Մարդկային կեցության այլակերպումները։ Եր․, 2018, էջ 45։

    Мунье Э. Персонализм //Французская философия и эстетика хх века. М., 1995, էջ 150։

    Урри Дж. Мобильности. М., 2012, էջ 23-24։

    Berger P.L., Berger B., Kellner H., The Homless Mind: Modernization and Conciousness.N.Y.. 1974, p.258:

    Тоффлер Э. Шок будущего. М.. 2004, էջ 112:

    Бек У. Общество риска. На пути к другому модерну. – М.: 2000. էջ 135-137:

    Бек У., նույն տեղում, էջ 122:

    Бауман З. Индивидуализированное общество. М., 2002. էջ 46:

    Christopher Lasch, The Minimal Self: Psychical Survival in Trouffed Times, New York, 1984, p.38:

    Ги Дебор, Общество спектакля М. ; 2020, էջ 32:

    Фромм Э., Бегство от себя. !еловек для себя.М., 2006, էջ 569:

    Кутырёв В. А. Последнее целование. Человек как традиция. – СПб.: 2015, էջ 47:

    А. Бард, Ян Зондерквист, Netokratia. Новая правящая элита и жизнь после капитализма․СПб.; 2005, էջ 148:

    А. Бард, Ян Зондерквист, Netokratia. Новая правящая элита и жизнь после капитализма, էջ 148:

    Фромм Э., Иметь или быть? М., 2014, էջ 228:

    Հարությունյան Է., Բոլոր ենթադրությունները ենթադրելի են. ութերորդ պատուհասը / «Բանբեր Երևանի համալսարանի. Փիլիսոփայություն, Հոգեբանություն», Երևան, 2020 № 3 (33), էջ 10:

  • PHILOSOPHY

    The Main Problems and Typological Features of the Definition of the Concept of "Artistic Text"

    Hripsime Zakaryan
    View PDF
    Abstract

    Definitions of the meaning of the concept of "text", its functions and characteristics are diverse and multifaceted, which is due to the direction in which the latter is being studied. Consequently, the multidisciplinary facets of his research require different approaches.

    In this article, a literary text is defined as a kind of communicative unit endowed with structural integrity, the most complex form of communication, carrying specific (emotional, logical, aesthetic, etc.) information, characterized by a special author's style and worldview and ideological guidelines. The author of the text, the work and the reader are in direct contact, constantly interacting with each other.

    The purpose of the article is to determine the content of the concept of "text" and to identify its essential definitions.

    To achieve the stated goal, the following tasks were set:

    1. define the term "text" from the standpoint of various scientific approaches, with specific usage and meaning;
    2. highlight the relationship in the chain "author-work-reader";
    3. characterize the concept of the author's style and identify the role of the latter in creating the meaning of a literary text.

    The theoretical basis of the article was the scientific research of W. Eco, R. Barth, M. Bakhtin, G.-G. Gadamer and other scientists devoted to various principles of hermeneutics and interpretation of a literary text.

    The analytical method, methods of systematization and generalization are used as the main one in the article.

    The topic of the article is relevant, since the study of the problems of the concept of "text" and its features is one of the most common areas in modern science.

    This article is a definite scientific contribution within the framework of theoretical understanding and interpretation of a literary text.

    References

    Лингвистический энциклопедический словарь. М., 1990, с. 507.

    Л. Г. Бабенко, Ю. В. Казарин Лингвистический анализ художественного текста. Теория и практика. М.: Изд. «Флинта: Наука», 2005, с. 24.

    Н. Д. БурвиковаТекст как объект лингвистического исследования в аспекте описания и преподавания русского языка как иностранного // Лингвистические и методические проблемы преподавания русского языка как неродного. М., 1991, с. 14.

    М. В. Горбунова К истории возникновения термина «дискурс» в лингвистической науке // Известия ПГПУ им. В.Г. Белинского, 2012. № 27, с. 244-247

    У. Эко Отсутствующая структура. Введение в семиологию. СПб.: Изд. «Симпозиум», 2004, с. 38.

    И. П. Ильин Постструктурализм. Деконструктивизм. Постмодернизм. М.: Изд. «Интрада», 1996, с. 224–225.

    Ю. Кристева Семиотика: Исследования по семанализу (пер. с фр. Е .А. Орловой). М.: Изд. «Академический проект», 2013, c. 170.

    Ю. Кристева Бахтин, слово, диалог и роман // Диалог. Карнавал. Хронотоп. – Витебск. – 1993, № 4, էջ 5:

    Арутюнова Н. Д. Дискурс // Лингвистический энциклопедический словарь. М.: Сов. энциклопедия, 1990, с. 136-137.

    Հ. Զաքարյան, Ավանդույթի և նորարարության խնդիրները Հենրիկ Էդոյանի պոեզիայում: Բ.գ.թ. գիտական աստիճանի համար ատենախոսություն: Եր., 2022, էջ 65-87:

    М. М. Бахтин Эстетика словесного творчества. М.: Изд. «Искусство», 1986, с. 299.

    М. М. Бахтин Проблема текста в лингвистике, филологии и других гуманитарных науках. М.: Изд. «Academia», 1997, с. 292.

    М. М. Бахтин Литературно-критические статьи. М.: Изд. «Художественная литература», 1986, с. 484.

    Р. Барт Избранные работы: Семиотика: Поэтика: Пер. с фр. (сост., общ. ред. и вступ. ст. Г. К. Косикова). М.: Изд. «Прогресс», 1989, с. 515.

    М. М. Бахтин Эстетика словесного творчества, 1986, с. 299.

    Հ. Էդոյան, Շարժում դեպի հավասարակշռություն: Հոդվածներ, էսսեներ: Եր., «Սարգիս Խսչենց, ՓՐԻՆԹԻՆՖՈ» հրատ., 2009, Էջ 365:

    Д. С. Лихачев Литература-реальность- литература: Статьи. Л..: Изд. «Сов. Писатель», 1984, с. 7-8.

    В. Шмид Нарратология. М.: Изд. «Языки славянской культуры», 2003, с. 22.

    В. П. Литвинов Мышление по поводу языка в традиции Г. П. Щедровицкого // В. П. Литвинов Познающее мышление и социальное воздействие: Наследие Г. П. Щедровицкого в контексте отечественной и мировой философской мысли (сост. бщ. ред. и предисл М. Н. Кузнецова). М.: Изд. «Ф.А.С.-медиа», 2004, с. 257.

    Г.-Г. Гадамер Философия и литература // Г.-Г. Гадамер Актуальность прекрасного. М.: Изд. «Искусство», 1991, с.126-146.

    Новая философская энциклопедия. Т.1. М.: Изд. «Мысль», 2000, с.661.

    М. М. Бахтин Эстетика словесного творчества, 1986, с. 350.

  • PHILOSOPHY

    The socio-cultural characteristics of posthistoricity. to have or be?

    Nelli Alaverdyan
    View PDF
    Abstract

    The society, which has appeared in this new social situation,   is going to face with the dilemma of destruction or survival. Abrupt changes bring with them not only the need of   society’s reconstruction, introduction and operation of new social institutes, but also the need of adequate changes in the cultural and socio-psychological basis of society. At the current stage of civilizational developments, instability and uncertainty have become characteristic features of social life. The speed of innovation underlying technogenic civilization in the 21st century leads to the renewal of the artificial environment, which creates controversial   relations with the equally important aspects of human existence and society's existence: stability. The ongoing radical transformations are also changing the structure of the artificial environment, one of the necessary foundations of human activity. Information technology that   has penetrated almost in all spheres of public and private life, create some type of virtual world instead of the natural-physical. Along with the spread of the new so-called mass and information culture, the rift between generations is going deeper. A person, who finds himself in uncertainty loses control over the economic conditions of his own life, which forces him to reconside  his entire value system. The modern material world is gradually losing its certainty and duration of existence. Breaking away from national roots, radical transformations of ethnic identity and national characteristics become a danger for society. The clash between civilizations, the contradictions between liberal civilization and fundamental national-cultural values, put with  split consciousness  person, who’s also  suffering from complicated  and controversial  tendencies, in front of the most important problem: "to have or to be?"

    References

    Միրզոյան Վ․, Վաղանցիկության զգացումից դեպի հավիտենականության իմաստավորում,Բանբեր Երևանի համալսարանի, փիլիսոփայություն, հոգեբանություն, 2017, հ․2, էջ17։

    Фукуяма Ф., Конец истории и последний человек , АСТ, Ермак, 2005, с. 134.

    Колядко И. Н. Кризис в процессах трансформации социума: социально-философский анализ.Философские исследования, Минск, ‹‹Белорусская наука››, 2019, н.6, с.89.

    Հարությունյան Է․Ա․, Այստեղ և հիմա․ հաց և ակնհայտություն,«Բանբեր Երևանի համալսարանի․ Փիլիսոփայություն, Հոգեբանություն», Երևան, 2020, հ․2, էջ 3-4։

    Кутырев В.А. Философия трансгуманизма. Нижний Новгород, 2010. С. 6.

    Герасимова И.А. От модернизации к экологизации. Геоэкология и геосоциальность //

    Epistemology & Philosophy of Science / Эпистемология и философия науки. 2021.Т․58. No 1. с. 18.

    Фромм Е., Человек для себя, М., АСТ, 2012, с. 148.

    Бабосов Е. М., Спасков А. Н. Антропный принцип в контексте глобального эволюционизма.Философские исследования, Минск, ‹‹Белорусская наука››, 2019, н.6, с.9.

    Фромм Э., Бегство от свободы. Человек для себя. Минск, «Попорри», 2000, с. 461.

    Шпенглер О. Закат Европы.Очерки морфологии мировой истории.Образ и действительность.Т.1, изд.Попурри, М., 2019, ст. 458.

    Кутырев В.А., Человек XXI века, ухадящая натура//Человек, 2001 н.1, с.9.

    Սողոմոնյան Գ․Ա․, Ժամանակակից մարդաբանական ճգնաժամի դրսևորման առանձնահատկութ-յունները, «Բանբեր Երևանի համալսարանի․ Փիլիսոփայություն, Հոգեբանություն», Երևան, 2016, հ․1(19), էջ 23։

    Гидденс Э., Ускользающий мир как глобализация меняет нашу жизнь. М.,«Весь мир», էջ 19:

    Шпенглер О. Закат Европы.Очерки морфологии мировой истории.Образ и действительность.Т.1, изд.Попурри, М., 2019, ст. 216.

    Швейцер А. Культура и этика.М., Прогресс, 1973, с.128.

  • PHILOSOPHY

    On the Approach to the Object of Study from the Perspective of the Contrary Concept of the True

    Gevorg Hakobyan
    View PDF
    Abstract

    Article discusses some difficulties related with the process of differentiation of mental structures, and emphasizes that no matter what gnoseological qualities they receive, in the end it is necessary to find out whether they are true or not. However, it finds out that due to the impossibility of defining and making precise the concept of true, the process of differentiation gets into a paradoxical situation and faces an insurmountable barrier. Therefore, instead of overcoming the barrier, it is proposed to bypass it and implement the differentiation of mental structures from the racurce of the contrary concept of the true, which, although again very problematic, nevertheless is a completely feasible process of the recognition.

    References

    Գուրզադյան Ա., Ճշմարտության էպիկենտրոնում // Ռուբիկոն գեղարվեստական-մշակութաբանական եռամսյա հանդես, 1/11/2007, Եր., Փրինթինֆո, էջ 5-6։

    Ավետիսյան Ս. Հ., Բնագիտության փիլիսոփայական հարցեր // Աշխարհի գիտական պատկերը և փիլիսոփայությունը, Եր., 1984, էջ 19։ Կամ՝Popper R. K., Conjectures and Refutations: The Growth of Scientific Knowledge, New York, 1962, էջ 229։ Կամ՝ Шлик M.,Будущее философии // Путь в философию: Антология., М., 2001, էջ 70-73։

    Фреге Г., Мысль. Логические исследования // Логика и логическая семантика: Сборник трудов, М., 2000, էջ 327։

    Դավիթ Անհաղթ, Փիլիսոփայության սահմանումները //Երկեր, Եր., 1980, էջ 46։

    Платон, Гиппий Больший, Сочинения в четырех томах. Т. 1, С.-Пб., 2006, с. 192.

    Գ.Հակոբյան, Արդարությունն ու ճշմարտությունը իրավաքաղաքական ոլորտում. որոշ բարդություններ և դրանց լուծումները // «Վէմ» համահայկական հանդես, Եր., 2020, ԺԲ (ԺԸ), թիվ 1 (69), էջ 130-153)։ Գ. Հակոբյան, Ճշմարիտի էության բացատրման և սահմանման խնդրահարույց բնույթը // «Բանբեր Երևանի համալսարանի. Փիլիսոփայություն, Հոգեբանություն», Եր., 2020 № 3 (33), էջ 39-50)։

    Օգոստինոս Երանելի, Խոստովանություններ, Եր., 2008, էջ 292-293։

    Губанов Н.Н., Губанов Н.И., Критерии в системе научного знания //Журнал«Гуманитарный вестник» МГТУ им. Н.Э. Баумана, Раздел: Гуманитарные науки в техническом университете, Рубрика: Философские науки, М., 2016, вып. 2, С. 5.

    Գևորգյան Հ. Ա., Բաղդասարյան Վ. Խ., Տրամաբանություն, Եր., 2015, էջ 63-64, Բրուտյան Գ. Ա., Տրամաբանության դասընթաց։ Դասագիրք բուհերի համար, Եր., 1987, էջ 90։

    Popper K., The Poverty of Historicism,New York, 1964, էջ 27։

    Фреге Г., Мысль. Логические исследования // Логика и логическая семантика: Сборник трудов, М., 2000, էջ 326-342։

    Аристотель, Метафизика, Сочинения в четырех томах, том 1, М., 1976, С. 141։ Կամ՝ Glanzberg M., "Truth", Introduction // The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2018 Edition), Edward N. Zalta (ed.), URL = https://plato.stanford.edu/archives/fall2018/entries/truth/ (մուտք՝ 23.12.19)։ Կամ՝ Губанов Н. И., Губанов Н. Н.,Об универсальной концепции истины // Вестник ВГУ, Научные доклады, Серия: Философия, №.3,2016, էջ 24, էջեր 21-32։ Կամ՝ Губанов Н. И., Губанов Н. Н.,Об универсальной концепции истины // Вестник ВГУ, Научные доклады, Серия: Философия, №.3,Воронеж,2016, էջ 26։

    Դավիթ Անհաղթ, Փիլիսոփայության սահմանումները // Երկեր, Եր.,1980, էջ 46։

    Шлик M.,Будущее философии // Путь в философию: Антология., М.,2001, էջ 72-75։

    Антаков С.М., Фундаментализм и его отрицания в философии науки (наука как предмет философии) // Вестник Нижегородского университета им. Н.И. Лобачевского: Социальные науки, Нижний Новгород, 2007, № 1, с. 301.

    CarabineDeirdre, TheUnknownGod: NegativeTheologyInThePlatonicTradition: PlatotoEriugena, Louvain, 1995, էջ 21։

    Kempers B., The Fame of Fake, Dionysius The Areopagite: Fabrication, Falsification, and The “Cloud Of Unknowing” // How the West Was Won: Essays on Literary Imagination, the Canon, and the Christian Middle Ages for Burcht Pranger, Brill’s studies in intellectual history; v. 188, Leiden-Boston, 2010, p. 310.

    Զաքարյան Ս., Աստծո անվանումների հարցը Գրիգոր Տաթևացու ուսմունքում // «Հայագիտության հարցեր»,Եր., 2021, թիվ 2 (23), էջ 174։

    Чанышев А. Н.,Начало философии, М., 1982, С. 11.

    Melamed Y., “Omnis determinatio est negatio”: determination, negation, and self-negation in Spinoza, Kant, and Hegel, Spinoza and German Idealism, edited by Eckart Förster and Yitzhak Y. Melamed, New York, 2012, էջ 176, 196 ևայլն։

    Чанышев А. Н., Курс лекций по древней философии, М., 1981, С. 204.

    Գևորգյան Հ. Ա., Բաղդասարյան Վ. Խ., Տրամաբանություն, Եր., էջ 93։

    Բրուտյան Գ. Ա., Տրամաբանության դասընթաց։ Դասագիրք բուհերի համար, Եր., 1987, էջ 68-69։

    ,A. Baker, "Simplicity" // The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Summer 2022 Edition), Edward N. Zalta (ed.), Metaphysics Research Lab, Stanford University, 2020, ենթագլուխներ՝ 3.2-6.3, https://plato.stanford.edu/archives/sum2022/entries/simplicity/ (մուտք՝ 26. 08. 22 թ.), Губанов Н.Н., Губанов Н.И., Критерии в системе научного знания //Журнал «Гуманитарный вестник» МГТУ им. Н.Э. Баумана, Раздел: Гуманитарные науки в техническом университете, Рубрика: Философские науки,М., 2016, вып. 2, էջ 12, և այլք։

    Բերգսոն Ա., Մետաֆիզիկայի ներածություն, Ստեղծարար էվոլյուցիա, Եր., 2003, էջ 343։

    Գ.Հակոբյան,Իրավաքաղաքական խոսույթի ոչճշմարիտ տարրերի շուրջ // «Բանբեր Երևանի համալսարանի. Փիլիսոփայություն, Հոգեբանություն», Եր., 2020 № 1 (31), էջ 32։

    Arendt H., Truth and Politics // Truth: engagements across philosophical traditions, edited by José Medina andDavid Wood,Malden, 2005, P. 297.

    Popper K., The Logic of Scientific Discovery, London and New York, 2002, p. 8.

    Popper K. R., The open Society and Its Enemies, Addenda, Princeton, 2013, p. 491.

    Popper R. K., Conjectures and Refutations, The Growth of Scientific Knowledge, New York, 1962, էջ 51, 429 և այլն։

    Popper E. K., Conjectures and Refutations, The Growth of Scientific Knowledge, New York, London, Basic Books, 1962,p. 236.

    Բրուտյան Գ. Ա., Տրամաբանության դասընթաց։ Դասագիրք բուհերի համար, Եր., 1987, էջ 68-69։

PSYCHOLOGY

  • PSYCHOLOGY

    Changes in Value Orientations Among Young People

    Narine Khachatryan, Ani Grigoryan, Astghik Serobyan
    View PDF
    Abstract

    The article aimed to compare the value orientations of young people over the last 10 years in Armenia. Sh. Schwartz’s theory of basic values served as a methodological basis for the study, where ten value orientations were distinguished. The results showed that self-direction as the value of openness to change, and security as a conservation value, being emphasized in 2011, became even more important for young people in 2022. There was a visible transition in value orientations of young people from the value of achievement characterized by the aspiration of power and social dominance as self-enhancement to the universalism defined by the concern for the welfare and rights of others as a self-transcendence within the last ten years.  

    References

    Штомпка П. (2001) Социальное изменение как травма. Социологические исследования 1, էջ 1-16։

    Խաչատրյան Ն.Գ., Մանուսյան Ս.Հ., Սերոբյան Ա.Կ., Գրիգորյան Ն.Ա., Հակոբջանյան Ա.Ռ. (2014) Մշակույթ, արժեքներ, համոզմունքներ. վարքի կողմնորոշիչները փոփոխվող հայ հասարակությունում.-Երևան։ Հեղ. հրատ. էջ 26:

    Arnett, J. J. Emerging adulthood: The winding road from the late teens through the twenties. New York: Oxford University Press, 2004, 270 էջ։

    Schwartz, S.H. (2013) Value priorities and behavior: Applying. In The psychology of values: The Ontario symposium, Vol.8 էջ 1-24։ Schwartz, S., Bardi, A. (2001). Value hierarchies across cultures: Taking a similarities perspective. Journal of cross-cultural Psychology, 32(3), էջ 268-290.

    Schwartz, S. H. (2011). Values: Cultural and individual. In F. J. R. van de Vijver, A. Chasiotis, & S. M. Breugelmans (Eds.), Fundamental questions in cross-cultural psychology, Cambridge University Press, էջ 463-493, https://doi.org/10.1017/CBO9780511974090.019։

    Schwartz, S. H. (2006). Basic human values: An overview. (Retrieved from https://uranos.ch/research/references/Schwartz_2006/Schwartzpaper.pdf 23.06.2022)

    Schwartz, S. H. (2007). Basic human values: Theory, measurement, and applications. Revue française de sociologie, 47(4), էջ 929-968.

    Սերոբյան Ա. Կ., Գրիգորյան Ա.Կ., Խաչատրյան Ն. Գ. Անձի դիսպոզիցիոնալ գծեր և սոցիալ-մշակութային կողմնորոշումներ. հոգեչափողական գործիքների տեղայնացում: Գիտամեթոդական ձեռնարկ. -Եր., ԵՊՀ հրատ., 2021, 128 էջ:

    Карандашев В.Н. Методика Шварца для изучения ценностей личности: концепция и методическое руководство. - СПб.: Речь, 2004. – 70 էջ։

    Ho, R. (2006). Handbook of univariate and multivariate data analysis and interpretation with SPSS. Boca Raton: Chapman & Hall/CRC.