Том 1 (2022): Специальный выпуск («Армянская сказка в контексте мировой культуры»)

Показать Том 1 (2022): Специальный выпуск («Армянская сказка в контексте мировой культуры»)
DOI: https://doi.org/10.46991/BYSU:B/2022.sp1
Опубликован: 2022-12-19

Весь выпуск

НАРОДНАЯ СКАЗКА

  • НАРОДНАЯ СКАЗКА

    Отражение мифологемы морского коня в армянских сказках и эпосе

    Торк Далалян
    View PDF
    Аннотация

    С древнейших времен море и вода считались символами зарождения и постоянства, продолжительности жизни, поэтому, по народным поверьям, многим мифическим животным и существам приписывалось морское происхождение. В этом смысле, мифические скакуны не были исключением. Используя данные армянского эпического фольклора, в статье рассматривается мотив мифического коня, рожденного морем,- мотив, в котором переплетаются культы солнца, моря и коня. В конкретных фольклорных жанрах выражаясь как мотив, тем не менее с точки зрения сравнительной мифологии он является архаической мифологемой, восходящей по крайней мере к временам приручения дикой лошади.

    Библиографические ссылки

    В. В. Иванов, Конь // Мифы народов мира (энциклопедия), т. 2, М., Издательство «Советская эн-циклопедия», 1992, էջ 666: Հնդեվրոպական հասարակությունում ձիու ունեցած դերի մասին տե՛ս E. P. Hamp, The Indo-European Horse // Wien Worlds collide: indo-Europeans and Pre-Indo-European (ed. T. L. Markey and J. Greppin), Ann Arbor, Caroma Publishers, 1990, էջ 211-226; D. Anthony, Horse, Wagon and Chariot: Indo-European Languages and Archaeology // Antiquity, 69, 1995, էջ 554-565; D.Q. Adams, J. P. Malory, D. A. Miller, Horse // Encyclopedia of Indo-European Culture, London-Chicago, Fitzroy Dearborn Publishers, 1997, էջ 273-279։

    Տ. Ս. Դալալյան, Վաղ թյուրքական երկու դիցանուն հայ մատենագիրների երկերում // Orientalia, 1, ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետ, Եր., 2003, էջ 74-76; Տ. Ս. Դալալյան, Շիրուան տեղանուան ստուգաբանութեան շուրջ // Հայկազեան հայագիտական հանդէս, Պէյրութ, 2006, հ. ԻԶ, էջ 23-24։

    Ս. Գ. Հմայակյան, Վանի թագավորության պետական կրոնը, Երևան, ՀԳԱ հրատ., 1990, էջ 45։

    Մ. Ա. Իսրայելյան, Էրեբունի բերդ-քաղաքի պատմություն (ըստ արձանագրական և հնագիտական նյութերի), Եր., «Հայաստան», 1971, էջ 72–73։

    Հերոդոտոս, Պատմություն ինը գրքից (թարգմ. Ս. Կրկյաշարյան), Եր., ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1986, 88 (I, 216)։

    Քսենոփոն, Անաբասիս (թարգմ. Ս. Կրկյաշարյան), Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ հրատ., 1970, էջ 98 (IV, 34)։

    Страбон, География в 17 книгах, М., «Наука», 1964, IX, 14, 9.

    Գ. Սրվանձտյանց, Երկեր, հ. 1, Եր., ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1978, էջ 76. «Վարագայ լեռը, որոյ գագաթին վրայ ելլողը կը տեսնայ եղեր, թէ ի՛նչպէս արևը վերջնալոյսին կը մտնէ ծովը, կը լողանայ, մաքրուելու և հանգչելու ըրած ուղևորութենէն»։

    Հ. Ղ. Ալիշան, Հին հաւատք կամ հեթանոսական կրօնք հայոց, Վենետիկ, 1895, էջ 89, ծան. 3։

    Նույն տեղում, էջ 88-89։

    Բ. Ե. Թումանյան, Հ. Հ. Մնացականյան, Բրոնզե դարի գոտի-օրացույց, Եր., «Միտք», 1965, էջ 29–30։

    Հ. Հ. Մնացականյան, Արևապաշտության հետքերը հին Հայաստանում ըստ բրոնզե պեղածո իրերի // Աշխատություններ ՀՍՍՌ ԳԱ պետական պատմական թանգարանի, հ. 1, Եր., ՀՍՍՌ ԳԱ հրատ., 1948, էջ 74։

  • НАРОДНАЯ СКАЗКА

    Символика сада в армянских народных сказках

    Нвард Варданян
    View PDF
    Аннотация

    В богатой пейзаже волшебной сказки особое место занимает сад как идеальная среда обитания человека - светлая, цветущая, плодородная, с которой в сказке связаны мотивы любви, соединения, брака, роста и плодородия.

    В статье рассматриваются основные мотивы сказки, связанные с садом - их различные проявления - от райского сада бессмертия до обычных мирских садов. Сад представлен как идеальная среда обитания, данная человеку Богом, неправильное использование которой в некоторых случаях приводит к мотивам утраты сада. В статье рассмотрены некоторые литературные обработки этих фольклорных мотивов в армянском и мировом литературе (Ог.Туманян, Г.К.Андерсен, ОскарУайльд).

    Делается попытка выяснить символику сада в рассматриваемых сюжетах, изучить проблему связи сада и поющей птицы в контексте семантики единства души и тела.

    Библиографические ссылки

    Մ. Աբեղյան, Երկեր, հ. 1, Եր., 1966:

    В.Н. Топоров, Модель мира (мифопеэтическая), Мифи народов мира, Советская

    энциклопедия, М., т. 2, 1992.

    Ն. Վարդանյան, Սահմանային գոտու սիմվոլիկան հրաշապատում հեքիաթում, «Ոսկե դիվան»,

    հեքիաթագիտական հանդես, պրակ 4, 2012-2013, էջ 46-53:

    Հ. Պետրոսյան, Հայ միջնադարյան պատկերացումները իդեալական կենսատարածքի եւ կենսընթացի մասին.

    Աշխարհը որպես այգի // Հանդէս ամսօրեայ, Վիեննա-Երեւան, 2002, թիվ 1-12, էջ 411-440;

    «Сад: Символы, метафоры, аллегории, М., «Памятники исторической мысли»,

    Հայ ժողովրդական հեքիաթներ, հ. 1, Եր., 1959:

    Հայ ժողովրդական հեքիաթներ, հ. 2, Եր., 1959:

    Հայ ժողովրդական հեքիաթներ, հ. 3, Եր., 1962:

    Հայ ժողովրդական հեքիաթներ, հ. 4, Եր., 1963:

    Հայ ժողովրդական հեքիաթներ, հ. 5, Եր., 1966:

    Հայ ժողովրդական հեքիաթներ, հ. 6, Եր., 1973:

    Հայ ժողովրդական հեքիաթներ, հ. 15, Եր., 1998:

    Ռ. Գրիգորյան, Գեղարքունիք, «Հայ ազգագրություն և բանահյուսություն», հ. 14, Եր., 1983:

    Ե. Լալայան, Երկեր, հ. Գ, Եր., 2004թ.:

    Ջ.Ֆրեզեր, Ոսկե ճյուղը. մոգության և կրոնի ուսումնասիրություն, Եր., 1989:

    Ն. Վարդանյան, Եդեմի, դրախտի պարտեզի և այգու այլաբանությունը հայ ժողովրդական քնարերգության

    մեջ, «Էջմիածին», Մայիս 2021, էջ 79-91:

    Ն. Վարդանյան, Քունը հեքիաթի կառուցվածքային շղթայում // «Քունը և երազը հեքիաթում»,

    Գիտաժողովի ծրագիր և թեզիսներ, Հովհ.Թումանյանի թանգարան, Եր., 2015, էջ 20-21:

    Սասունցի Դավիթ, Եր., 1961:

    Հ. Թումանյան, Երկերի լիակատար ժողովածու, հ. 4, Եր., 1991:

    Վ. Դևրիկյան, Հազարան բլբուլի Թումանյանի մշակումը հեքիաթի տարբերակների համատեքստում //

    «Ոսկե դիվան», հեքիաթագիտական հանդես, պրակ 6, Եր., 2018-2019:

    Андерсен Х.К., Сказки рассказанные детям (узд. Подготовили Л.Ю.Брауде и

    И.П.Стреблова), Москва, 1983.

    Հ.Աճառյան, Հայերեն արմատական բառարան, հ. 1, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 1926:

    Գ.Սրվանձտյանց, Երկեր, հ. 1, Եր., 1978թ.:

    Օսկար Ուայլդ, Երկեր, Եր., 1980:

    Հ. Թումանյան, Երկերի լիակատար ժողովածու, հ. 9, Եր., 1997:

    «Հայոց հին և միջնադարյան բանաստեղծության քրեստոմատիա», կազմ.՝ Ա. Գ. Մադոյան, Գ. Գ. Անանյան,

    Եր., 1979:

    Ժ. Քալանթարյան, Հայ գրականագիտության պատմություն, Եր., 1986:

    Ղ. Ալիշան, Հայոց երգք ռամկականք, Վենետիկ, ս.Ղազար, 1852, էջ:

    Ա. Մնացականյան, Հայկական միջնադարյան ժողովրդական երգեր (խմբ.` Շ. Նազարյան, Էմ. Պիվազյան),

    Եր. 1956:

ЛИТЕРАТУРНАЯ СКАЗКА

  • ЛИТЕРАТУРНАЯ СКАЗКА

    Истоки и вид фантастических сказок А. Пароняна

    Алберт Макарян
    View PDF
    Аннотация

    Статья посвящена детским произведениям Акопа Пароняна. На рассмотрение взяты фантасти­ческие сказки писателя, искусство их построения, истоки и логика выбора модели и, в соответствии с этим – мировоззрение автора.

     Как в произведениях, адресованных взрослому читателю, так и в детском твор­честве сатирик отдает предпочтение реалистическим произведениям, закономерно и пос­ледовательно преподнося детям произведения, отражающие реальную жизнь. Одна­ко в фантастических сказках «Красная Вардук» и «Кольцо Гигэса» писатель отклоняется от им же намеченной закономерности: в первом случае строя модель ужасающего чуда, а во второй сказке – разрушая ее и ломая веру в нее.

    Библиографические ссылки

    Little Red Riding Hood, London, 1989, p 8.

    «Թատրոն բարեկամ մանկանց», կիսամսյա պատկերազարդ հանդես, Կ. Պոլիս, 1876, էջ 41:

    Perrault Ch., Histories ou Contes du temps passé, 1697:

    https://fr.wikisource.org/wiki/Histoires_ou_Contes_du_temps_pass%C3%A9_(1697)/Original/Le_petit_chaperon_rouge

    Հերոդոտոս, Պատմություն ինը գրքից, Եր., 1986, էջ 8:

    Պլատոն, Երկեր չորս հատորով, հ. 4, Եր., 2017, էջ 53:

  • ЛИТЕРАТУРНАЯ СКАЗКА

    Западноармянское сказкописание конца 19 - начала 20 века (Тлкатинци, Мшо Гегам, Рубен Зардарян)

    Лусине Айриян
    View PDF
    Аннотация

    В статье представлены видные западноармянские авторы конца 19-начала 20 векa, которые занимались собирательством. Лучшие образцы собранного ими материала или подвергались литературной обработке или иным способам использования фольклорных источников. Тлкатинци, Мшо Гегам и Рубен Зардарян рассматривали сказку как сферу жанровых пересечений, создавая уникальные кроссжанровые произведения. Также были рассмотрены различные проявления введения сказочных элементов или эпизодов в их литературных произведениях других жанров и уникальные принципы обработки фольклорного материала. Стоит отметить, что все исследуемые авторы были последователями одного и того же литературного течения.

    Библиографические ссылки

    Գ. Սրաունձտեանց, Համով հոտով, հ.Ա, Փարիզ, Printed in France, 1949:

    Ս. Սարինյան, Հայոց գրականության երկու դարը, Եր., «Սովետական գրող», 1988:

    Էդ. Ջրբաշյան, Գեղագիտություն և գրականություն, Եր., ԵՊՀ հրատ., 1983:

    Զ. Եսայան, Թրքահայ ժամանակակից գրողներ, Հայ գրողների Կովկասյան ընկերութիւն, N 2, Գրական երեկոներ, Թիֆլիս, տպ. Ն. Աղանեանցի, 1916:

    Ռ. Զարդարյան, Ցայգալույս, Եր., Հայպետհրատ, 1959:

    Թլկատինցին եւ իր գործը, առաջ.՝ Ա. Չոպանեան, Պոստոն, Ա. հ., 1927:

    Լ.Կարապետյան, Թլկատինցի, Եր., ՀՍՍՌ ԳԱ հրատ., 1966:

    Յ. Օշական, Համապատկեր արեւմտահայ գրականութեան, հ. 7, Արուեստագէտ սերունդ, Անթիլիաս, Կաթողիկոսութիւն Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, 1979:

    Թ. Հայրապետյան, Կարմիր կովն իբրև տոտեմ-նախնի հայկական հրաշապատում հեքիաթներում, Ոսկե Դիվան, պրակ-2, Երևան, 2010, էջ 17-24:

    Թլկատինցի, Լ. Բաշալյան, Առանձնար, Երկեր, Եր., «Սովետական գրող», 1982:

    Նվ. Վարդանեան, Ալ. Սեմիրջյան-Բեքմեզյան, Ն. Վարդանյան, Հայ ժողովրդական և գրական հեքիաթի արդի հիմնախնդիրները, Եր., ՀՀ ԳԱԱ գիտակրթական միջազգային կենտրոն, 2015:

    Ե. Օտեան, Մեր երեսփոխանները (Գեղամ Տէր Կարապետեան), Մանանայ, Կ. Պոլիս, 1913, տպագրութիւն Տ. Ասատուրեան եւ որդիք, նոյեմբերի 30, թիւ 8 , էջ 117-122:

    Գ. Տէր Կարապետեան, Ողորմածը, «Արեւելք», Կ. Պոլիս, 1895/ ԺԲ. տարի, 3536, 7 դեկտեմբեր, 3537, 9 դեկտեմբեր, 3538, 10 դեկտեմբեր, 3539, 11 դեկտեմբեր, 3540, 12 դեկտեմբեր, 3541, 13 դեկտեմբեր:

    Հ. Պետրոսյան, Գեղամ Տեր-Կարապետյան, Մշո Գեղամ, Եր., ԵՊՀ հրատ., 1983:

    Գ. Տէր Կարապետեան (Գեղամ ), Տարօնի Աշխարհ, Պատկերներ ու Պատմուածքներ, Փարիզ, Printed in France, 1931:

    Ն. Պապիկեան, Տարեցոյց, Գ. տարի, Կ. Պոլիս, Յ. Մատթէոսեան հրատ., 1907:

    В. Я., Пропп, Исторические корни волшебной сказки (Брачная ночь). // Л.: ЛГУ. 1946, c. 303-308.

    Ա. Ղանալանյան, Ավանդապատում, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1969:

    Ռ. Զարդարեան, Ցայգալոյս, Անթիլիաս, Լիբանան, տպ. Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, 1977:

    Ռ. Զարդարեան, Մեղրագետ, Միջին ընթացք, Ա տարի, Կ . Պոլիս, «Լուսաղբիւր» հրատ., 1913:

    Կ. Սասունի, Պատմութիւն արեւմտահայ արդի գրականութեան, Պէյրութ, «Համազգային» հրատ., 1951:

  • ЛИТЕРАТУРНАЯ СКАЗКА

    Армянские обработки сказки «Золушка» в панораме мировых сказок

    Астгик Согоян
    View PDF
    Аннотация

    Статья посвящена изучению армянских литературных вариантов сказки о Золушке. Рассмотрены сказки, соответствующие двум вариантам классификационной модели сказок Аарне-Томпсона-Уттера - ATU510A и ATU510B: произведения Тлкатинци «Колючка в моем саду» и «Мариам» Рафаэла Патканяна.  Проведены структурные и психоаналитические исследования, выявлены выражения комплекса Электры, лежащие в основе сказки, и проявления ритуала смены времен года.

    В статье также изучается уникальный западноармянский перевод сказки - «Мохрануш», который рассматривается впервые.

    Библиографические ссылки

    Թլկատինցի, Բաշալյան Լ․, Առանձար, Երկեր, Եր., 1982:

    «Հայ պատանի», պատկերազարդ շաբաթաթերթ, Կ. Պոլիս, 1921, թ. 38:

    Հայրապետյան Թ., Արքետիպային հարակցումները հայկական հրաշապատում հեքիաթներում, Եր., 2016:

    Պատկանյան Ռ., Երկերի ժողովածու, հ. 2, Եր., 1964:

    Меликян Г., Новые вопросы сюжетно-мотивных вариантов сказки «Золушка», «Ոսկե դիվան» հեքիաթագիտական հանդես, 2012-2013, պրակ 4, էջ 62-75.

    Bettelheim B., The Uses of Enchantment, New York, 1989:

    Brueyere L., Les Contes populaires de la Grande-Bretagne, Paris, 1875:

    Husson H., La Chaine Traditionelle: Contes et Légendes un point de vue mythique, Paris, 1874:

    Jameson R., Cinderella in China // Cinderella: A Casebook, New York, 1982.

    Perrault Ch., Histories ou Contes du temps passé, Paris, 1697.

СКАЗКА В ПЕРЕВОДЕ

  • СКАЗКА В ПЕРЕВОДЕ

    Армянская переводная сказка в международном контексте

    Алвард Дживанян
    View PDF
    Аннотация

    В настоящей статье в хронологическом порядке рассматриваются как прямые, так и опосредованные переводы армянских сказок. В частности нами выделены издания,  включающие сказки, рассказанные на армянском в иноязычной среде, но записанные на других языках. В подобных случаях собиратели сказок выступают также в качестве переводчиков. Печатные варианты этих текстов на армянском не сохранены. Систематизация и исследование переводных изданий армянских сказок – важнейшие факторы, влияющие на идентифицируемость армянского сказочного материала в фольклористике и сказковедении. 

    Библиографические ссылки

    Blackwell, Alice Stone. 1898. Introduction. A. G. Seklemian. The Golden Maiden and

    Other Folk Tales and Fairy Stories Told in Armenia. Cleveland and New York: The Helman -Taylor Company.

    Chalatianz, Grikor. 1887. Märchen und Sagen aus Armenien. Leipzig: Verlag von Wilhelm

    Friedrich.

    Chalatianz, Grikor. 2018. Märchen und Sagen aus Armenien. Zenodot Verlagsgesellschaft.

    Chalatianz, Grikor. 2019. Märchen und Sagen aus Armenien. Berlin: Henricus Edition

    Deutsche Klassik.

    Downing, Charles. 1972. Armenian Folk-Tales and Fables. Oxford University Press.

    Garnett, Lucy Mary Jane. 1890. The Women of Turkey and Their Folklore. London: David

    Nutt.

    Garnett, Lucy Mary Jane. 1915. Ottoman Wonder Tales. London: A. and C. Black LTD.

    Garnett, Lucy Mary Jane. 2012. Ottoman Wonder Tales. Hardpress Publishing.

    Hoogasian-Villa, Susie. 1966. 100 Armenian Tales and Their Folkloristic Relevance.

    Detroit: Wayne State University Press.

    Ketcheyan, Leon. 2012. Contes Arméniens: l’Oiseau d’Émeraude. Paris: L’ecole des loisirs.

    Lang, Andrew. 1907. The Olive Fairy Book. London: Longmans, Green & Co.

    Lang, Andrew. 1910. The Lilac Fairy Book. London: Longmans, Green & Co.

    Macler, Frédéric. 1905. Contes arméniens. Paris: Ernest Leroux Editeurs.

    Macler, Frédéric. 1911. Contes et légends de l’Armenie. Petite bibliothèque arménienne. Ernest Leroux.

    Nahmad H.M., Downing, Charles et al. 1967. The Peasant and the Donkey: Tales of the

    Near and Middle East. London: Oxford University Press, New York, H. Z. Walck. Seklemian., A.G. 1898. The Golden Maiden and Other Folk Tales and Fairy Stories Told in

    Armenia. Cleveland and New York: The Helman -Taylor Company.

    Seklemian. A.G. 2009. The Golden Maiden and Other Folk Tales and Fairy Stories told in

    Armenia. Cornell University Library, 2009.

    Seklemian. A.G. 2018. The Golden Maiden and Other Folk Tales and Fairy Stories told in

    Armenia. London: Forgotten Books.

    Seklemian. A.G. 1893. The Youngest of the Three: Armenian Fairy Tales. Journal of American Folklore, 6, pp. 50-152.

    Seklemian. A.G. 1897. Тhe Wicked Stepmother: An Armenian Folk-tale. Journal of

    American Folklore, 10, pp. 135-142.

    Surmelian. Leon Z. 1968. Apples of Immortality. Folktales of Armenia. University of California Press.

    Surmelian, Leon. 1991. Armenische Märchen und Volkserzählungen: gesammelt und

    herausgegeben von Leon Surmelian. Aus dem Englischen übertragen von Zora Shaked. Insel Verlag.

    Tchéraz, Minas. 1912. L'Orient inédit: légendes et traditions arméniennes, grecques et turques. Recueillies et traduites par Minas Tchéraz. Paris: Ernest Leroux.

    Wingate, Jane.1910. Armenian Folk Tales. Folkore, Vol. 21, Issues 2-4.

    — .1911. Armenian Folk Tales. Folkore, Vol. 22, Issues 1; 3; 4.

    — .1912. Armenian Folk Tales. Folkore, Vol. 23, Issue 1; 2.

    Wlislocki, Heinrich von. 1891. Märchen und Sagen der Bukowinaer und Siebenbürger

    Armenier. Hamburg: Verlagsanstalt und Druckerei Actien-Gesellschaft.

    —. 2016. Märchen und Sagen der Bukowinaer und Siebenbürger Armenier. Melbourne: Leopold Classic Library.

    Լալայան, Երվանդ, 1914-1915, Մարգարիտներ հայ բանահյուսության, հ. 1– 3,

    Թիֆլիս – Վաղարշապատ:

    Հայ ժողովրդական հեքիաթներ, 1962, հատոր III, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ.:

    Հայկունի, Սարգիս, 1901, Ժողովրդական վեպ և հեքիաթ, ԷԱԺ, հ. Բ, Մոսկվա–

    Վաղարշապատ:

    Հ.Յ.Տ, 1892, Պուքովինայի և Թրանսիլվանիոյ հայոց զրոյցները, Հանդէս ամսօրեայ, N 1, էջ 22-23.

    Ղանալանյան, Արամ, 1950, Հայ ժողովրդական հեքիաթներ, Երևան,

    Հայպետհրատ:

    Նավասարդյանց, Տ., 1882–1890, Հայ ժողովրդական հեքիաթներ, 10 պրակ, Թիֆլիս:

    Սրվուանձտեանց, Գարեգին, 1876, Մանանայ, Կ.Պօլիս:

    Սրվանձտյանց, Գարեգին, 1978, Մանանա, Համով-հոտով, Երկեր, հ. I, Երևան, ԳԱ

    հրատ.:

    Гатцук В.В. 1903-1905. Сказки Кавказа: жемчужное ожерелье. Вып.1-8. Москва:

    Издание А.С. Панафидиной,

    Хачатрянц, Яков. 1930. Армянские сказки. Ленинград: Издательство Academia.

    Хачатрянц, Яков. 1933. Армянские сказки. Москва-Ленинград: Academia.

    Дорофеев Г.К. 1897. Кавказские сказки и предания. Тифлис: Типография К. П.

    Козловского.

    Халатьянц, Григор. 1885. Общий очерк армянских сказок. Сборник материалов по

    этнографии, изд.- ый при Дашковском этнографическом музее под ред. В.Ф. Миллера. Вып. 1, Москва.

    Халатьянц, Г. 1897. О некоторых любимейших мотивах армянских сказок. Братская помощь пострадавшим в Турции армянам. Москва, сс. 688-702.

  • СКАЗКА В ПЕРЕВОДЕ

    Иностранные сказки в переводе на армянский язык в личной библиотеке Оганеса Туманяна

    Ани Егиазарян
    View PDF
    Аннотация

    В статье впервые говорится о ряде сказок, переведенных на армянский язык в конце 19-начале 20 века, печатные экземпляры которых хранятся в личной библиотеке Ованеса Туманяна. Значительная часть богатой и многосодержательной библиотеки поэта хранится и изучается в ереванском музее Ованеса Туманяна.

     Туманян, хорошо знакомый с фольклорной культурой разных народов, особенно с жанром сказок, на протяжении всей своей творческой жизни придавал особое значение их армянским переводам, со вкусом оформленному иллюстративному обеспечению и качественной полиграфии. По словам Туманяна: "Сказки — это бездны: глубокие, бесконечные… Сказка — высшее творение. даже гении не могут создать сказку… ".

    Обращаясь в статье к сказкам, переведенным на армянский язык в библиотеке Туманяна, а также опубликованным в то время в детском журнале «Аскер», становится возможным получить частичное представление о некоторых вкладах армянской переводной литературы начало 20-го века, слой интересов, сделать видимой среду, в которую он внес своих переводов.

     

    Библиографические ссылки

    Книга былин. Свод избранных образцов русской народной эпической поэзии. Изд. 7-ое, М., 1907

    Հովհաննես Թումանյան, Երկերի լիակատար ժողովածու, հ. 5, Եր., Գիտություն հրատ., 1996

    Հովհաննես Թումանյան, Երկերի լիակատար ժողովածու, հ. 9, Եր., Գիտություն հրատ., 1998

    Հովհաննես Թումանյան, Երկերի լիակատար ժողովածու, հ. 10, Եր., Գիտություն հրատ., 1999

    Նվարդ Թումանյան, Հուշեր և զրույցներ, Եր., լույս հրատ., 1987

    Հասկեր,1907, N4

    Հասկեր, 1909, N2

    Հասկեր, 1910, N3

    Հասկեր, 1912, N5-6

    «Ոսկե դիվան» հեքիաթագիտական հանդես, պրակ 3, Եր., 2011

    «Ոսկե դիվան» հեքիաթագիտական հանդես, պրակ 6, Եր., 2019

    Պատմա-բանասիրական հանդեսում, N 2, 1986