Том 2 (2022): Специальный выпуск. «Проблемы современной армянской грамматики». Материалы республиканской конференции

Показать Том 2 (2022): Специальный выпуск. «Проблемы современной армянской грамматики». Материалы республиканской конференции
DOI: https://doi.org/10.46991/BYSU:B/2022.sp2
Опубликован: 2022-12-23

Весь выпуск

Языкознание

  • Языкознание

    Грамматический словарь: вопросы оформления и структуры

    Юрий Аветисян
    View PDF
    Аннотация

    В статье кратко описаны основные компоненты оформления и структуры «Современного армянского учебного грамматического словаря». В словаре будет представлено полное грамматическое описание около 4000 слов. Он будет представлен пользователям в двух форматах. печатном и электронном.

    Словарь имеет морфологический и словообразовательный характер; будет так же представлено морфологическое описание единицы слова современного восточноармянского языка. Синтаксические особенности слова будут приведены лишь в той мере, в какой они связаны с словообразованием. Словарь будет иметь нормативное значение, указывая возможные пути развития языка. В словаре также будут представлены вариации частей речи, типичные примеры падежа и спряжения глагольных единиц, стилистическое значение слов.

    Библиографические ссылки

    Ս. Գյուլբուդաղյան, Հայերենի ուղղագրության պատմություն, Եր., 1973 թ., էջ 373։

    Էդ. Աղայան, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Եր., 1976։

    Հ. Բարսեղյան, Հայերենի ուղղագրական-ուղղախոսական-տերմինաբանական բառարան, Եր., 1973։

    Ա. Սուքիասյան, Ք. Սուքիասյան, Արդի հայերենի ուղղագրական-ձևակազմական բառարան, Եր., 2002։

    Էդ. Աղայան, «Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան», հ. 1-4, Եր., 1969-1983։

    Մ. Ասատրյան, Ժամանակակից հայոց լեզու. ձևաբանություն, Եր., 1983, էջ 78-81։

    Ա. Մարգարյան, Ժամանակակից հայոց լեզվի քերականություն, Եր., 2004, էջ 364։

    Ա. Մարգարյան, նշվ. աշ., էջ 474, 481-486։ Ֆ. Խլղաթյան, Ժամանակակից հայոց լեզու. մաս Բ, Եր., 2010, էջ 191-198։

    https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8F%D5%A1%D6%80%D5%AB%D6%84%D5%A 1%D5%B5%D5% AB%D5%B6_% D5%BE%D5%A1%D5%AD%D5%A5%D6%80

    Зализняк А. Грамматический словарь русского языка, М., 2004:

  • Языкознание

    Морфологические примечания в современных армянских орфографических, толковых словарях

    Лиана Саркисян
    View PDF
    Аннотация

    Не смотря на богатое разнообразие теоретических работ, метод практической, именно словарной фиксации морфологии у нас не работал. Учитывая современное состояние проблемы, планируется составить и издать такой труд как «Учебнограмматический словарь современного восточноармянского языка».

    Несомненно, армянская лексикография имеет многовековые традиции. Энциклопедические и лингвистические словари, такие как «Новый словарь Айказянского языка» отцов Мхитарянов, «Армянский деривационный словарь» и «Словарь армянских имен собственных» О. Ачаряна, «Армянский орфографический орфоэпический терминологический словарь» О. Барсегяна, «Толковый словарь современного армянского языка» в 4-х томах, «Толковый словарь современного армянского языка» Эд. Агаяна, «Фразеологический словарь армянского языка» А. Сукиасяна, С. Галстяна, «Словарь синонимов армянского языка» А. Сукиасяна и другие, изданные в 19-20 веках, имели неоценимую лингвистическую ценность.

    И в настоящее время лексикографические направления разнообразны: существуют объяснительные, орфографические, словообразовательные, фразеологические словари, словари синонимов, неологизмов, иностранных слов, их эквивалентов, диалектов, и аббревиатур.

    Однако эти словари носят преимущественно лексический характер и дают эпистемологическое описание лексического состава. Такие словари будут иметь свое эффективное продолжение. Тем не менее у лингвистических словарей есть и другие задачи, одной из которых является словарное описание грамматики литературного языка, в частности, его морфологии. Во всяком случае, с 1950-х годов такие словари составляются для английского, французского и русского языков, а для армянского языка в толковых, орфографических словарях до поры до времени обнаруживаются сугубо частные грамматические указания.

    Однако они носят преимущественно лексический характер и обеспечивают эпистемологическое описание лексического состава. Такие словари будут иметь свое эффективное продолжение. Однако у лингвистических словарей есть и другие задачи, одной из которых является описание грамматики литературного языка, в частности морфологии. Во всяком случае, с 1950-х годов такие словари составляются для английского, французского и русского языков, а для армянского языка весьма сугубо грамматические указания встречаются в толковых и орфографических словарях.

    Библиографические ссылки

    Ստ. Պալասանյան, Ընդհանուր տեսութիւն արեւելեան նոր գրաւոր լեզուի հայոց, Թիֆլիս, 1870, Քերականութիւն մայրենի լեզուի հայոց, Թիֆլիս, 1874,

    Հ. Աճառյան, Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի` համեմատությամբ 562 լեզուների, Եր․, 1955-1971,

    Մ. Աբեղյան, Հայոց լեզվի տեսություն, Եր., 1965, Գ. Սևակ, Ժամանակակից հայոց լեզվի դասընթաց, Եր., 1955,

    Հ. Բարսեղյան, Արդի հայերենի բայի և խոնարհման տեսություն», Եր., 1953, Հայերենի խոսքի մասերի ուսմունքը, Եր., 1980,

    Գ. Ջահուկյան, Հայոց լեզվի տեսության հիմունքները, Եր., 1974, Մ. Ասատրյան, Ժամանակակից հայերենի ձևաբանության հարցեր, 3 հ., Եր., 1970-77, Ժամանակակից հայոց լեզու. ձևաբանություն, Եր., 1983,

    Ա. Մարգարյան, Հայերենի հոլովները, Եր., 2000, Հայոց լեզվի քերականություն․ ձևաբանություն, Եր., 2004,

    Լ. Խաչատրյան, Բառակազմական և ձևաբանական կաղապարները ժամանակակից հայերենում, Եր., 2014,

    Ստ. Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան, Եր., 1944, էջ ԺԷ,

    «Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան», Եր., 1969, էջ VIII,

    Հ. Բարսեղյան, Հայերեն ուղղագրական-ուղղա¬խոսական, տերմինաբանական բա¬ռարան, Եր., 1973, էջ IX:

  • Языкознание

    Неупотребляемость как проблема определения грамматических категорий

    Арташес Саргсян
    View PDF
    Аннотация

    В разных грамматических системах могут быть словоформы, которые не употребляются или употребляются очень редко, но их состав не противоречит общей системе. Такие неиспользуемые или редко используемые грамматические формы могут быть в системах существительных, местоимений и глаголов и относиться к их разным грамматическим порядкам. Возникает вопрос, следует ли считать, что таких форм не существует, или не следует исключать их возможное использование. Эта проблема особенно актуальна при составлении грамматических словарей, в которых должны быть представлены все грамматические формы слова. В статье рассматриваются вопросы, связанные с данным вопросом.

    Библиографические ссылки

    Գ. Ջահուկյան, Ժամանակակից հայերենի տեսության հիմունքները, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., Երևան, 1974, էջ 206-208։

    Մ. Ասատրյան, Ժամանակակից հայոց լեզու։ Ձևաբանություն, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 2002, էջ 256։

    Էդ. Աղայան, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, «Հայաստան» հրատ., Երևան, 1976, էջ 787։

    Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան, հ. 3, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., Երևան, 1974, էջ 250։

    Հ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, «Հայաստան» հրատ, Երևան, 1987, էջ 481։

    Վ. Տերյան, Երկերի ժողովածու (կազմ.՝ Վ. Պարտիզունի), հ. 1, Հայպետհրատ, Երևան, 1960, էջ 163։

    Մ. Ասատրյան, Ժամանակակից հայոց լեզու։ Ձևաբանություն, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 2002, էջ 70։

  • Языкознание

    К вопросу о типологии армянского языка

    Лалик Хачатрян
    View PDF
    Аннотация

    В лингвистической литературе разные этапы развития армянского языка (древнеармян­ского и современного) с типологической точки зрения традиционно характеризовались особен­ностями, которые согласно сегодняшней методологии необходимо пересмотреть, исходя из принципа соотношения плана выражения и плана содержания словоформ. На основе анализа характера языковых средств выражения грамматических значений и частоты их употребления древнеармянский типологически является языком агглютинативного строя в сочетании с флексией, а современный армянский – языком агглютинативного строя в сочетании с аналитико-аффиксальным типом. Такой вывод дает основание для пересмотра ряда положений, касающихся классификации грамматического строя армянского языка.

    Библиографические ссылки

    Հ. Պետրոսյան, Ս. Գալստյան, Թ. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան, Եր., 1975, էջ 161։

    Հ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, Եր., 1987 էջ 268։

    Լ. Խաչատրան, Գ. Թոսունյան, Գրաբարի դասագիրք, Եր., 2004, էջ 38, 250 - 275։

    Ս. Ավետյան, Որքան´ով է թեքական կամ կցական դասական հայերենի անվանական հոլվումը, Բանբեր Երևանի համալսարանի. Բանասիրություն», 2020, N 1 (31), էջ 24-39։

    Ա. Սարգսյան, Դասական գրաբարի տիպաբանական բնութագիրը, Եր., 1975։

    Ա. Ղարիբյան, Հայոց լեզվի պատմության ուսումնասիրության ներածություն, Եր., 1937, էջ 115։

    Գ. Ջահուկյան, Հայոց լեզվի զարգացումն ու կառուցվածքը, Եր., 1967, էջ 113։

    Г. Джаукян, Общее и армянское языкознание, Ереван, 1978, с. 94.

    Էդ. Աղայան, Լեզվաբանության հիմունքներ, Եր., 1987, էջ 470։

  • Языкознание

    Многофункциональная роль союзов որ, թե в восточноармянском языке

    Анна Абаджян
    View PDF
    Аннотация

    В современном армянском языке союзы որ, թե уникальны по частоте употребления, способности образовывать другие части речи, выражать всевозможные отношения, определять принадлежность слов к конкретным частям речи с частеречевой многозначностью в заданное предложение, различать внутричастеречевые типы, отображать семантические нюансы, выражать речевую стилизацию.

    Можно с уверенностью констатировать, что увеличение количества союзов в современном армянском языке связано прежде всего с деривативной активностью союзов որ, թե которые очень важны с точки зрения выражения широких возможностей стилистических значений. В этом процессе особенно велико влияние бытового разговорного языка, диалектов, а также иностранных языков, переводной литературы.

    Библиографические ссылки

    Մ. Աբեղյան, Հայոց լեզվի տեսություն, Եր., 1965:

    Մ. Աբեղյան, Աշխարհաբարի շարահիւսութիւն, Վաղարշապատ, 1912։

    Ս. Աբրահամյան, Չթեքվող խոսքի մասերը և նրանց բառական ու քերակա¬նա¬կան հատկանիշների փոխհարաբերությունը ժամանակակից հայերենում, Եր., 1965:

    Ա. Այտընեան, Քննական քերականութիւն աշխարհաբար կամ արդի հայերէն լեզուի, Վիեննա, 1866:

    Մ. Ասատրյան, Ժամանակակից հայոց լեզվի ձևաբանության հարցեր, հ. Գ, Եր., 1977:

    Գ. Գարեգինյան, Շաղկապները ժամանակակից հայերենում, Եր., 1963:

    Ա. Մարգարյան, Հայոց լեզվի քերականություն. Ձևաբանություն, Եր., 2004:

    Գ. Ջահուկյան, Ժամանակակից հայերենի տեսության հիմունքները, Եր., 1974:

  • Языкознание

    Соображения вокруг классификации частей речи и внутриречевых вопросов

    Парандзем Мейтиханян
    View PDF
    Аннотация

    В статье автор впервые сделал предметом исследования части речи и внутриречевые вопросы, кратко обратившись как к Дионисию Тракайсскому, римским и латинским грамматикам, так и к грамматическим воззрениям гигантов армянской лингвистической мысли - М. Абегяна, Гр. Ачаряна, Г. Джаукяна, С. Абраамяна, Эд. Агаяна, Ст. Паласаняна, Г. Севака, Ар. Гарибяна, О. Барсегяна и другиь, более подробно - к вопросам классификации частей речи, особенно к противоположным воззрениям на характеристику Местоимения, как части речи. Автор статьи в определенных случаях выражает свою собственную позицию.

    Основная цель исследования состоит в том, чтобы максимально просто и доступно представить части речи Местоимение, Наречие в современном лингвистическом понимании в школьной нормативной грамматике, а также обращатся к генеалогию частей речи.

    Библиографические ссылки

    Адонц Н. Дионисий Фракийский и армянские толкователи. Петроград, 1915, с. 12.

    Հ. Խ. Բարսեղյան, Հայերենի խոսքի մասերի տարբերակման տեսությունները, Եր., 1975, էջ 6-7:

    Գ. Բ. Ջահուկյան, Քերականական և ուղղագրական աշխատությունները հին և միջնադարյան Հայաստանում (5-15-րդ դդ.), Եր., 1954, էջ 14:

    Հ. Զ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, «Հայաստան» հրատարակչություն, Եր., 1987, էջ 286:

    Հր. Աճառյան, Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի, հ. III, Եր., 1957, էջ 16:

    Հ. Ա. Հարությունյան, Ածական անուն, դերանուն, Եր., 1976, էջ 75:

  • Языкознание

    Историческое развитие переходов спряжения глаголов в современном восточноармянском языке

    Алвард Хачатрян
    View PDF
    Аннотация

    Диахроническое изучение сдвигов глагольных спряжений важно с точки зрения выявления последующих изменений в обшеглагольной системе языка. Переходы тематических гласных приводят к изменениям глагольных спряжений, вместе с которыми меняются формы и количество глагольных спряжений, поэтому типы переходных тематических гласных также ограничены.

    В данной статье рассматриваются современные восточноармянские глаголы в сравнении с их древнеармянскими и среднеармянскими прототипами, а также выделяются наиболее распространенные формы переходов тематических гласных с точки зрения планов выражения и содержания. В древнеармянском и среднеармянском распространены глагольные переходы մ-իմ, а в современном восточноармянском - ամ-եմ и եմ-անամ, в которых преобладают глаголы нейтрального залога.

    В современном восточноармянском языке тематические гласные грабара и среднеармянского ի и ու больше не применимы, а глаголы этих двух спряжений в основном перешли на тематическое гласное ե, они в свою очередь в некоторых диалектах восточноармянского языка видоизменяются, став ի: բերել-պիրիլ, սիրել-սիրիլ, գրել-գրիլ (Тавушская область). В литературном и разговорном вариантах некоторые древнеармянские глаголы спряжения ե и ի переходят в глаголы спряжения ա: ճչել-ճչալ, երեւիլ-երեւալ, խօսել(իմ)-խոսալ, ծիծաղել(իմ)-ծիծաղալ и др.

    Библиографические ссылки

    Ա. Աւետիքեան, Խ. Սիւրմէլեան, Հ. Աւգերեան, Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի, Ե., 1979:

    Հ. Աճառյան, Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի, հ IV, Ա գիրք, Ե., 1959:

    Ա. Բագրատունի, Հայե¬րէն քերականութիւն ի պէտս զարգացելոց, Ի Վենետիկ, 1852:

    Ա. Աբրահամյան, Բայը ժամանակակից հայերենում, Գիրք I, Ե., 1962:

    Է. Աղայան, Ժամանակակից հայերենի հոլովումը և խոնարհումը, Ե., 1967:

    Ռ. Ղազարյան. Հ. Ավետիսյան, Միջին հայերենի բառարան, Ե., 2009:

    Գ. Նարեկացի, Մատեան ողբերգութեան, Երուսաղեմ, ԲԱՆ ԺԷ, 1964:

    Գ. Ջահուկյան, Հայոց լեզվի զարգացումը և կառուցվածքը, Ե., 1969:

    Գ. Ջահուկյան, Ժամանակակից հայերենի տեսության հիմունքները, Ե., 1974:

    Վ. Առաքելեան, Գրաբարի քերականութիւն, Ե., 2010:

    Ա. Խաչատրյան, Բայասեռի արտահայտությունը փոխանցում ունեցող միջինհա¬յերեն¬յան բայերում, Բանբեր Երևանի համալսարանի. Բանասիրություն, 2022, № 2:

  • Языкознание

    Развитие форм параллельного склонения, унаследованных из древнеармянского языка, в современном восточноармянском

    Нарине Дилбарян
    View PDF
    Аннотация

    Параллельные формы склонения определяются как набор падежных окончаний, морфем, используемых для выражения одного и того же грамматического значения. Соответственно параллельные формы могут иметь все косвенные падежи: родительный, дательный, аблатив, инструментальный, локатив. Параллелизмы в нормативной грамматике могут быть равнозначными и неравнозначными. Причины возникновения падежных параллелизмов в основном внутриязыковые: это одновременное сосуществование и конкуренция грамматических систем предшествующих литературных языков, особенно древнеармянского, диалектов, а также западноармянского языка. Для регулирования параллелизмов и поддержания языковой нормы необходимы государственные или хотя бы совещательные органы с четкими функциями и полномочиями в соответствии с законами.

    Библиографические ссылки

    Головин Б. Н. Основы культуры речи, М., 1988, https://www.art365.am, Յու. Ս. Ավետիսյան, Արևելահայերենի և արևմտահայերենի զուգադրական քերականություն, Եր. 2007, Յակոբ Չոլաքեան, Արեւմտահայերէնի քերականութիւն,Ա գիրք, Եր., 2017, Վարագ Առաքելեան, Գրաբարի քերականութիւն, Եր., 2010, Մ. Ասատրյան, Ժամանանակակից հայերենի ձևաբանության հարցեր, Ա, Եր., 1970, Յու. Ավետիսյան, Տեղաշարժեր ժամանակակից արևելահայերենի հնչյունափոխված և անհնչյունափոխ բաղադրական հիմքերում,Վէմ, 2017, 1(57), Մ. Աբեղյան, Հայոց լեզվի տեսություն, Երկեր, Զ, Եր., 1974,Ա. Այտընյան, Քննական քերականություն աշխարհաբար կամ արդի հայերեն լեզվի, Եր., 1987,Լ. Թելյան, Դիտարկումներ արդի հայերենի լեզվական նորմի վերաբերյալ, շարահյուսական նորմ // Լեզու և լեզվաբանություն, 2019, №1:

  • Языкознание

    Классификация терминов по частиречевой принадлежности

    Карине Микаелян
    View PDF
    Аннотация

    Итак: 1. предложенный нами выше принцип шаблонной классификации терминов по частям речи, насколько нам известно, в лингвистике, как таковой, четко сформулирован впервые. Он дает возможность рассматривать термины в совокупности словосочетательных и морфологических признаков, учитывая словообразовательные, семантика-семантические, морфологические особенности речевой и образно-меняющиеся явления согласно вышеуказанным шаблонам и формулам, то есть создается возможность проведения экспертизы терминов на многозначном, фонетическом, словообразовательном уровнях.

    2. Разноценности терминов также должны быть обобщены в отраслевых терминологических словарях с включением внутрисистемных и разносистемных терминологических единиц, при этом в них могут быть включены также разноценные единицы, покрытые словом и термином.

    Библиографические ссылки

    Աղաջանյան Զ., Արդի հայերենի իմաստաարժեքային զուգաձևությունների բառաքերականական բառարան, Երևան, 2017:

    Գալստյան Ս., Ածանցումը և ածանցները ժամանակակից հայերենում, Երևան, 1978:

    Գալստյան Ս., Ժամանակակից հայոց լեզվի գործնական աշխատանքների ձեռնարկ, Եր., 2003:

    Խաչատրյան Լ., Խոսքիմասային տարարժեքությունն արդի հայերենի կայուն կապակցություններում, Եր., 1996։

    Պետրոսյան Հ. Ց., Տերմինագիտության հիմունքներ, Եր., 2010։

    Ջահուկյան Գ. Բ., Խոսքի մասերի կաղապարային դասակարգումը / / Լրաբեր հասարակական գիտությունների, 1976, թիվ 1:

  • Языкознание

    О некоторых спорных проблемах синтаксиса армянского языка

    Оганес Закарян
    View PDF
    Аннотация

    Эта статья посвящена следующим трем вопросам.

    1. 1. Лингвистические линейные единицы по своему положению (позиции) имеют не три характеристики: препозитивное, интерпозитивное и постпозитивное, а четыре. Четвертое – перипозитивное положение, когда характеризуемая единица окружает другую единицу.
    2. Рассматриваемые как вводные единицы те интерпозитивные конструкции, которые являются главными предложениями в препозитивном положении, на самом деле имеют это же значение и выполняют ту же функцию в любом положении.

    В армянском языке существуют сложноподчиненные предложения, придаточное предложение которых по отношению к главному предложению занимают не только препозитивное, интерпозитивное или постпозитивное, но и перипозитивное положение: Ընկերներս, կարծում եմ, (որ) ինձ մենակ չեն թողնի: Իմ ծննդավայրում, արդեն հինգ տարի է, (ինչ) չեմ եղել. Последние, однако, в лингвистической литературе до сих пор либо не обсуждались, либо считались простыми предложениями, содержащими вводное предложение. Т. е. главное предложение, из-за своего интерпозитивного положения по отношению к придаточному, считалось синтаксической единицей, находящейся вне пределах грамматической конструкции предложения.

    В армянском языке существуют также перипозитивные причастные обороты: Միայնակ ես սիրում եմ նստել երերուն լույսերում:

    1. Союзы սակայն, ուրեմն, приобретающие модальный оттенок в интерпозитивном или постпозитивном положении, не теряют своей роли союза и не приобретают частеречную омонимию.
    Библиографические ссылки

    Մ. Աբեղյան, Աշխարհաբարի շարահյուսություն, Երկեր, հ. Զ, Եր., 1974

    Ս. Աբրահամյան, Ժամանակակից հայերենի չթեքվող խոսքի մասերը, Եր., 1959

    Ս. Աբրահամյան, Հայոց լեզու (շարահյուսություն) (բուհական ձեռնարկ), Եր., 2004

    Ս. Աբրահամյան, Հայոց լեզու (շարահյուսություն) (դպրոցական դասագիրք), Եր., 1998

    Ս. Աբրահամյան, Վ. Առաքելյան, Վ. Քոսյան, Հայոց լեզու, II մաս, Շարահյուսություն, Եր., 1975

    Ս. Աբրահամյան, Ն. Պառնասյան, Հ. Օհանյան, Խ. Բադիկյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, հ. 3, Եր., 1976

    Է. Աղայան, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Եր., 1976

    Զ. Աղաջանյան, Արդի հայերենի իմաստաարժեքային զուգաձևությունների բառաքերականական բառարան, Եր., 2017

    Վ. Առաքելյան, Հաերենի շարահյուսություն, հ. 2, Եր., 1964

    Մ. Ասատրյան, Ժամանակակից հայոց լեզվի ձևաբանության հարցեր, հ. Գ, Եր., 1977

    Մ. Ասատրյան, Ժամանակակից հայոց լեզու (շարահյուսություն), Եր., 1987

    Մ. Ասատրյան, Ժամանակակից հայոց լեզու (ձևաբանություն), Եր., 1983

    Վ. Ավագյան, Հայոց լեզվի շարահյուսություն, Եր., 1985

    Յու. Ավետիսյան, Հ. Զաքարյան, Ա. Աբրահամյան, Ձեռնարկ-շտեմարան, Եր., 2009

    Յու. Ավետիսյան, Հ. Զաքարյան, Ձևաբանություն, Եր., 2015

    Յու. Ավետիսյան և այլք, Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ, Եր., 2016

    Ն. Բարաթյան և այլք, Հայերեն-անգլերեն բառարան, Եր., 2006

    Գ. Գարեգինյան, Շաղկապները ժամանակակից հայերենում, Եր., 1963

    Գ. Գարեգինյան, Ժամանակակից հայոց լեզու (բարդ նախադասություն), Եր., 1984

    Լ. Եզեկյան, Հայոց լեզու, Եր., 2005

    Հ. Զաքարյան, Շարադասական դիրքերը և դրանց արժեքները հայերենում, «Ջահուկյանական ընթերցումներ – 2011», Եր., 2011, էջ 114 – 125

    Հ. Զաքարյան, Շրջադաս երկրորդական նախադասությունները հայերենում, «Ժողովածու Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի 90-ամյակին նվիրված գիտաժողովի նյութերի (2012 թ., դեկտեմբերի 14)», 2-րդ պրակ, Եր., 2014, էջ 36-40

    Հ. Զաքարյան, Շրջադաս ստորադասական կառույցները հայերենում, «Ջահուկյանական ընթերցումներ» միջազգային գիտաժողովի զեկուցումներ (2014 թ., հունիսի 10-12), Եր., 2014, էջ 43-50

    Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան, հ. 1-4, Եր., 1969-1980

    Ռ. Իշխանյան, Արդի հայերենի շարահյուսություն, Եր., 1986

    Ֆ. Խլղաթյան, Հայոց լեզու-7 (դպրոցական դասագիրք), Եր., 2000

    Հայ-ռուսերեն բառարան (գլխ. խմբագիր Ե. Գալստյան), Եր., 1987

    Ս. Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան, Եր., հհ. 1-4, 1944-1945

    Ա. Պապոյան, Խ. Բադիկյան, Ժամանակակից հայոց լեզվի շարահյուսություն, Եր., 2003

    Հ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, Եր., 1987

    Հ. Պետրոսյան, Ս. Գալստյան, Թ. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան, Եր., 1975

    Գ. Ջահուկյան, Ժամանակակից հայերենի տեսության հիմունքներ, Եր., 1974

    Ա. Սարգսյան, Ժամանակակից հայերենի կետադրությունը, Եր., 2012

    Ա. Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարան, Եր., 1967

    Գ. Սևակ, Հայոց լեզվի շարահյուսություն (դպրոցական դասագիրք), Եր., 1976

    Վ. Քոսյան, Ժամանակակից հայերենի նախադասության վերլուծության հարցեր, Եր., 1976

  • Языкознание

    Дополнение глаголов стоять и сид Дополнение глаголов стоять и сидеть во фразеологизмах

    Гаяне Чопурян
    View PDF
    Аннотация

    Изучение возможностей дополнения глаголов-антонимов среднего рода к армянским глаголам стоять и сидить показывает, что эти глаголы требуют дополнительных дополнений места, формы и размера. В одном случае последние выражаются морфемами и союзами, а в другом - неизменяемой частью речи. Некоторые дополнения, выраженные морфемами, имеют пары, выраженные другими морфемами, присутствующими в диалектном слое армянского языка. Фразы, образованные рассматриваемыми глаголами, либо разговорные, либо имеют разговорный вариант.

    Глагол сидеть наделен более широкими связочными возможностями, который в некоторых предложениях имеет двойной род - связывать и пересекать, благодаря конъюнктивным глаголам, выражает грамматическое значение пассивного рода, требуя дополнения рода.

    Библиографические ссылки

    Բադիկյան Խ․, Ժամանակակից հայերենի դարձվածային միավորները, Երևան, 1986։

    Գալստյան Ս․, Հայոց լեզվի դարձվածաբանական բառարան, Ե․, 1975,

    http://www.nayiri.com/imagedDictionaryBrowser.jsp?dictionaryId=55 ։

    Մուրվալյա նԱ․, Հայոց լեզվի դարձվածաբանություն և բայակազմություն, Ե․, 1959։

    Ջահուկյան Գ., Ժամանակակից հայոց լեզվի տեսության հիմունքներ, Ե․, 1974:

    Քոսյան Վ., Ժամանակակից հայերենի բառակապակցությունները, Ե., ՀՍՍՀ ԳԱ, 1975:

    Шанский И.М. Фразеология современного русского языка, изд. 2-е «ВШ», М., 1969. Изд. 3-е, М., 1985.