Том 15 № 3 (45) (2024)

DOI: https://doi.org/10.46991/BYSU:B/2024.15.3
Опубликован: 2024-11-11

Весь выпуск

Литературоведение

  • Литературоведение

    Политический миф в романе Е․ Чаренца «Еркир Наири»

    Кристине Ованнисян
    View PDF
    Аннотация

    Политический слой романа Е․ Чаренца ՛՛Еркир Наира՛՛ в литературоведении главным образом рассматривался в контексте взаимоотношений с героями-прототипами романа и документальным материалом. Ядро исследований составило отношение автора к партиям того времени, русской революции и Советской Армении. В данном исследовании предпринята попытка рассмотреть создание политического мифа в художественном пространстве романа Чаренца. Понятие «политический миф» как таковое стало предметом научного определения и исследования после Второй мировой войны, однако создание политического мифа в этом романе Чаренца ՛՛предшествует՛՛ научным наблюдениям будущих теоретиков по поводу этого явления. В статье посредством междисциплинарного анализа раскрывается связь между теоретическими представлениями о политическом мифе и его художественной репрезентацией в романе «Еркир Наири».  Политический миф становится объектом исследования в романе как инструмент воздействия на массы. Рассмотрены художественные средства, с помощью которых создается этот миф. Сделана ссылка к языку как средству формирования и влияния политического мифа. С точки зрения исследуемой проблемы современность романа подчеркивается важностью политического мифа и речи в современном обществе.

    Библиографические ссылки

    Ալեքսանյան Ա․, Ե․ Չարենցը և եվրոպական գրական ավանդույթը, Եր․, Անտարես, 2021

    Աղաբաբյան Ս․, Եղիշե Չարենց, Գիրք առաջին, Եր․, Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1973

    Ավետիսյան Ս․, Իրական և միֆական նաիրիների հակադրությունը Եղիշե Չարենցի «Երկիր Նաիրի» վեպում, Գրականագիտական հանդես, 2022, 2

    Դանիելյան Վ․, Ինչպես ընթերցել Կարսը՝ որպես վեպի տարածություն, http://boon.am/

    Դեմիրճյան Մ․, Միֆը որպես գիտակցության մանիպուլյացիայի և քարոզչության միջոց, http://boon.am/

    Եղիազարյան Ա․, Չարենցը և պատմությունը, Եր․, ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչություն, 1997

    Զաքարյան Ա․, Եղիշե Չարենց, Կյանքը, գործը, ժամանակը, Եր․, ՀՀ ԳԱԱ հրատարակչություն, 1997

    Լը Բոն Գ․, Ամբոխների հոգեբանությունը, Եր․, Անտարես, 2020

    Կարապետյան Հ․, Որոնելով Երկիր Նայիրին, Ինքնություն 1, Եր․, Հումանիտար հետազոտությունների հայկական կենտրոն, 1995

    Ոսկանյան Ա․, Չարենցի ժամանակը, Եր․, Փրինթինֆո, 2017

    Չարենց Ե․, Երկերի ժողովածու վեց հատորով, հատ. 5, Եր., Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատ, 1966

    Չարենց Ե․, Երկիր Նաիրի, Եր․, «Վերնատուն» հրատ․, 2022

    Кравченко, И. И. Миф политический, Новая философская энциклопедия, т. 4, Мысль, 2001

    Лебон.Г., Психология народов и масс, Санкт-Петербург, 1896

    Савельев А., Политическая мифология, М․, 2018, с․491, https://mybook.ru

    Сребрянская Н. А., Политические мифы в сказке Дж․ Оруела ‘’Animal Farm’’ и их временная отнесенность, Вестник ВолГУ. Серия 2, Языкознание. 2017. Т. 16. № 1

    Юнг К․, Архетипы и коллективное бессознательное, М․, ‘’Издательство АСТ’’, 2020

    Barthes R., Mythologies, New York, The Noonday Press, 1991

    Bottici Ch., A Philosophy of Political Myth, New York, Cambridge University Press, 2007

    Cassirer E., The Myth of the State, New Haven: Yale University Press, 1946

    Flood G., Political Myth, A Theoretical Introduction, London and New York, Routledge, 2013

    Hovhannisyan Ch., The Narrative of Deconstruction in Yeghishe Charents’ Novel “Land of Nairi”, Review of Armenian Studies, 2023, 2

    Kenzhekanova K., Dalelbekkyzy A., Myth in Political Discourse as a Form of Linguistic Consciousness, World Academy of Science, Engineering and Technology International Journal of Cognitive and Language Sciences, 2014, Vol:8, No:10

    Khafaga A., F., Linguistic Manipulation of Political Myth in Margaret Atwood’s The Handmaid’s Tale, International Journal of English Linguistics; 2017, No. 3

    Tudor, H., Political Myth, London, Macmillan, 1972

    Գրականության ցանկ

    Ալեքսանյան Ա․, Ե․ Չարենցը և եվրոպական գրական ավանդույթը, Եր․, Անտարես, 2021

    Աղաբաբյան Ս․, Եղիշե Չարենց, Գիրք առաջին, Եր․, Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1973

    Ավետիսյան Ս․, Իրական և միֆական նաիրիների հակադրությունը Եղիշե Չարենցի «Երկիր Նաիրի» վեպում, Գրականագիտական հանդես, 2022, 2

    Դանիելյան Վ․, Ինչպես ընթերցել Կարսը՝ որպես վեպի տարածություն, http://boon.am/

    Դեմիրճյան Մ․, Միֆը որպես գիտակցության մանիպուլյացիայի և քարոզչության միջոց, http://boon.am/

    Եղիազարյան Ա․, Չարենցը և պատմությունը, Եր․, ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչություն, 1997

    Զաքարյան Ա․, Եղիշե Չարենց, Կյանքը, գործը, ժամանակը, Եր․, ՀՀ ԳԱԱ հրատարակչություն, 1997

    Լը Բոն Գ․, Ամբոխների հոգեբանությունը, Եր․, Անտարես, 2020

    Կարապետյան Հ․, Որոնելով Երկիր Նայիրին, Ինքնություն 1, Եր․, Հումանիտար հետազոտությունների հայկական կենտրոն, 1995

    Ոսկանյան Ա․, Չարենցի ժամանակը, Եր․, Փրինթինֆո, 2017

    Չարենց Ե․, Երկերի ժողովածու վեց հատորով, հատ. 5, Եր., Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատ, 1966

    Չարենց Ե․, Երկիր Նաիրի, Եր․, «Վերնատուն» հրատ․, 2022

    Кравченко, И. И. Миф политический, Новая философская энциклопедия, т. 4, Мысль, 2001

    Лебон.Г., Психология народов и масс, Санкт-Петербург, 1896

    Савельев А., Политическая мифология, М․, 2018, с․491, https://mybook.ru

    Сребрянская Н. А., Политические мифы в сказке Дж․ Оруела ‘’Animal Farm’’ и их временная отнесенность, Вестник ВолГУ. Серия 2, Языкознание. 2017. Т. 16. № 1

    Юнг К․, Архетипы и коллективное бессознательное, М․, ‘’Издательство АСТ’’, 2020

    Barthes R., Mythologies, New York, The Noonday Press, 1991

    Bottici Ch., A Philosophy of Political Myth, New York, Cambridge University Press, 2007

    Cassirer E., The Myth of the State, New Haven: Yale University Press, 1946

    Flood G., Political Myth, A Theoretical Introduction, London and New York, Routledge, 2013

    Hovhannisyan Ch., The Narrative of Deconstruction in Yeghishe Charents’ Novel “Land of Nairi”, Review of Armenian Studies, 2023, 2

    Kenzhekanova K., Dalelbekkyzy A., Myth in Political Discourse as a Form of Linguistic Consciousness, World Academy of Science, Engineering and Technology International Journal of Cognitive and Language Sciences, 2014, Vol:8, No:10

    Khafaga A., F., Linguistic Manipulation of Political Myth in Margaret Atwood’s The Handmaid’s Tale, International Journal of English Linguistics; 2017, No. 3

    Tudor, H., Political Myth, London, Macmillan, 1972

    Գրականության ցանկ

    Ալեքսանյան Ա․ (2021). Ե․ Չարենցը և եվրոպական գրական ավանդույթը, Եր․, Անտարես

    Աղաբաբյան Ս․(1973). Եղիշե Չարենց, Գիրք առաջին, Եր․, Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատ.

    Ավետիսյան Ս․(2022). Իրական և միֆական նաիրիների հակադրությունը Եղիշե Չարենցի «Երկիր Նաիրի» վեպում, Գրականագիտական հանդես, ԻԵ(2). DOI: 10.54503/1829-0116-2022.2-105

    Դանիելյան Վ․(2013). Ինչպես ընթերցել Կարսը՝ որպես վեպի տարածություն, http://boon.am/

    Դեմիրճյան Մ․(2019). Միֆը որպես գիտակցության մանիպուլյացիայի և քարոզչության միջոց, http://boon.am/

    Եղիազարյան Ա․(1997). Չարենցը և պատմությունը, Եր․, ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչություն

    Զաքարյան Ա․(1997). Եղիշե Չարենց, Կյանքը, գործը, ժամանակը, Եր․, ՀՀ ԳԱԱ հրատարակչություն

    Լը Բոն Գ․(2020). Ամբոխների հոգեբանությունը, Եր․, Անտարես

    Կարապետյան Հ․(1995). Որոնելով Երկիր Նայիրին, Ինքնություն 1, Եր․, Հումանիտար հետազոտությունների հայկական կենտրոն

    Ոսկանյան Ա․(2017). Չարենցի ժամանակը, Եր․, Փրինթինֆո

    Չարենց Ե․(1966). Երկերի ժողովածու վեց հատորով, հատ. 5, Եր., Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատ.

    Չարենց Ե․(2022). Երկիր Նաիրի, Եր․, «Վերնատուն» հրատ․

    Кравченко, И. И. (2001). Миф политический, Новая философская энциклопедия, т. 4, Мысль

    Лебон.Г.(1896). Психология народов и масс, Санкт-Петербург

    Савельев А.(2018). Политическая мифология, Москва, https://mybook.ru

    Сребрянская Н. А.(2017).Политические мифы в сказке Дж․ Оруела ‘’Animal Farm’’ и их временная отнесенность, Вестник ВолГУ. Серия 2, Языкознание, 16.(1). DOI:10.15688/jvolsu2.2017.1.12

    Юнг К. (2020). Архетипы и коллективное бессознательное, М․, ‘’Издательство АСТ’’

    Barthes R.(1991). Mythologies, New York, The Noonday Press

    Bottici Ch. (2007). A Philosophy of Political Myth, New York, Cambridge University Press

    Cassirer E.(1946). The Myth of the State, New Haven: Yale University Press

    Flood G. (2013). Political Myth, A Theoretical Introduction, London and New York, Routledge

    Hovhannisyan Ch. (2023) The Narrative of Deconstruction in Yeghishe Charents’ Novel “Land of Nairi”, Review of Armenian Studies, 32(2). DOI:10.54503/1829-4073-2023.2.190-204

    Kenzhekanova K., Dalelbekkyzy A.(2014). Myth in Political Discourse as a Form of Linguistic Consciousness, World Academy of Science, Engineering and Technology International Journal of Cognitive and Language Sciences, 8(10), pp. 3047-3050

    Khafaga A., F.(2017). Linguistic Manipulation of Political Myth in Margaret Atwood’s The Handmaid’s Tale, International Journal of English Linguistics, 7(3), pp.189-200. DOI:10.5539/ijel.v7n3p189

    Tudor, H.(1972). Political Myth, London, Macmillan

    Գրականության ցանկ

    Ալեքսանյան Ա․ (2021). Ե․ Չարենցը և եվրոպական գրական ավանդույթը, Եր․, Անտարես

    Աղաբաբյան Ս․(1973). Եղիշե Չարենց, Գիրք առաջին, Եր․, Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատ.

    Ավետիսյան Ս․(2022). Իրական և միֆական նաիրիների հակադրությունը Եղիշե Չարենցի «Երկիր Նաիրի» վեպում, Գրականագիտական հանդես, ԻԵ(2). DOI: 10.54503/1829-0116-2022.2-105

    Դանիելյան Վ․(2013). Ինչպես ընթերցել Կարսը՝ որպես վեպի տարածություն, http://boon.am/

    Դեմիրճյան Մ․(2019). Միֆը որպես գիտակցության մանիպուլյացիայի և քարոզչության միջոց, http://boon.am/

    Եղիազարյան Ա․(1997). Չարենցը և պատմությունը, Եր․, ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչություն

    Զաքարյան Ա․(1997). Եղիշե Չարենց, Կյանքը, գործը, ժամանակը, Եր․, ՀՀ ԳԱԱ հրատարակչություն

    Լը Բոն Գ․(2020). Ամբոխների հոգեբանությունը, Եր․, Անտարես

    Կարապետյան Հ․(1995). Որոնելով Երկիր Նայիրին, Ինքնություն 1, Եր․, Հումանիտար հետազոտությունների հայկական կենտրոն

    Ոսկանյան Ա․(2017). Չարենցի ժամանակը, Եր․, Փրինթինֆո

    Չարենց Ե․(1966). Երկերի ժողովածու վեց հատորով, հատ. 5, Եր., Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատ.

    Չարենց Ե․(2022). Երկիր Նաիրի, Եր․, «Վերնատուն» հրատ․

    Кравченко, И. И. (2001). Миф политический, Новая философская энциклопедия, т. 4, Мысль

    Лебон.Г.(1896). Психология народов и масс, Санкт-Петербург

    Савельев А.(2018). Политическая мифология, Москва, https://mybook.ru

    Сребрянская Н. А.(2017).Политические мифы в сказке Дж․ Оруела ‘’Animal Farm’’ и их временная отнесенность, Вестник ВолГУ. Серия 2, Языкознание, 16.(1). DOI:10.15688/jvolsu2.2017.1.12

    Юнг К. (2020). Архетипы и коллективное бессознательное, М․, ‘’Издательство АСТ’’

    Barthes R.(1991). Mythologies, New York, The Noonday Press

    Bottici Ch. (2007). A Philosophy of Political Myth, New York, Cambridge University Press

    Cassirer E.(1946). The Myth of the State, New Haven: Yale University Press

    Flood G. (2013). Political Myth, A Theoretical Introduction, London and New York, Routledge

    Hovhannisyan Ch. (2023) The Narrative of Deconstruction in Yeghishe Charents’ Novel “Land of Nairi”, Review of Armenian Studies, 32(2). DOI:10.54503/1829-4073-2023.2.190-204

    Kenzhekanova K., Dalelbekkyzy A.(2014). Myth in Political Discourse as a Form of Linguistic Consciousness, World Academy of Science, Engineering and Technology International Journal of Cognitive and Language Sciences, 8(10), pp. 3047-3050

    Khafaga A., F.(2017). Linguistic Manipulation of Political Myth in Margaret Atwood’s The Handmaid’s Tale, International Journal of English Linguistics, 7(3), pp.189-200. DOI:10.5539/ijel.v7n3p189

    Tudor, H.(1972). Political Myth, London, Macmillan

  • Литературоведение

    Идентичностная полифония и двойнический дискурс в прозе Ирвина Уэлша

    Наталия Гончар-Ханджян
    View PDF
    Аннотация

    Современная художественная литература все больше опирается в выборе тем и построении сюжета на новейшие психологические открытия, в свою очередь, часто предвосхищенные литературными примерами. Яркой иллюстрацией такого литературного инсайта может служить прославленная повесть Стивенсона, заложившая основу нового литературного подхода к теме двойника и двойничества, выходящего за рамки чисто литературного примера. Образы Джекила и Хайда в литературе, построенной на антиномии двух или более персонажей-антагонистов, считаются архетипичными. Хотя сам Стивенсон находился под непосредственным воздействием Достоевского, в творчестве которого тема двойника – лейтмотивная, именно Стивенсон своей «Странной историей…»  дал толчок к дальнейшему развитию феномена двойничества в современной литературе, как в целом мировой, так и национальной – шотландской. Ставшие уже иконическими, ипостаси стивенсоновских двойников нашли отражение в творчестве шотландцев Иэна Бэнкса («Мост», «Пособник»), Аластера Грея («Ланарк: жизнь в четырех книгах»), в целом ряде романов Ирвина Уэлша.

    Избирая традиционную для шотландской прозы со времен Стивенсона тему двойника в качестве базового концепта в своих текстах, Уэлш пропускает своих героев через инициацию диссоциативным расстройством, сублимируя в творчестве собственный прожитый и интегрированный опыт. В общем довольно обширном литературоведческом поле обращений к образцам трансгрессивной прозы научно-исследовательских работ, посвященных творчеству Уэлша немного, и связано это, полагаем, как со сложностью понимания его авторской концепции, многопластовостью композиции, так и с отталкивающими своей демонстративной агрессивностью сюжетами, их намеренно депрессивным содержанием, неприкрытой манифестацией табуированных тем в сочетании с обилием ненормативной лексики, а также с нарочитой скрытностью самого писателя, редко дающего интервью и избегающего прочих маркетинговых ходов для продвижения своих книг. Таким образом, попытка научного анализа текстов писателя, чье творчество представляет и литературный, и научно-психологический интерес, делает выбранную тему актуальной, а подход к изучению текстов Уэлша с позиции расщепления личности отвечает за новизну исследования. Цель статьи – представить двойнический дискурс в романах писателя охватом с1995-го по 2016-ый гг.

    Библиографические ссылки

    Bern Erik. Igry, v kotorye igrayut lyudi. Lyudi, kotorye igrayut v igry. [What Do You Say After You Say Hello?]. Moscow: EKSMO, 2008. – 576 p. (In Russ.)

    Borkhes Khorkhe Luis. Sobr. soch. v 4-kh tomakh. SPb.: Amfora, 2001. Tom III. – 655 p. (In Russ.)

    Golubev Eduard. «Ya Pravda zhil kak “Na igle”»: Irvin Uelsh o molodosti, zavisimosti i vecherinkakh. [«I Really Lived Like ''Trainspotting''»: Irvine Welsh on His Youth, Addiction and Partying]. Afisha. 15 iyulya 2021 // https://daili.afisha.ru/cinema/20323-ya-pravda-zhil-kak-v-romane-na-igle-irvin-uelsh-o-molodosti-zawisimosti-i-vecherinkah/. (In Russ.)

    Kaluzhskiy Mikhail. Spravit'sya s neprukhoy [Dealing with Misfortune]: Irvin Uelsh stavit tochku v istorii geroev «Na igle» // https://moskvichmag.ru/lyudi/spravitsya-s-nepruhoj-irvin-uelsh-stavit-tochku-v-istorii-geroev-na-igl/amp/. (In Russ.)

    Kammings Entoni. Irvin Uelsh: «Vsestanovitsyasverkhchuvstvitel'nym». [Irvine Welsh: «Everything is becoming hypersensitive»]. 20 oktyabrya 2022. // https://www.liber.ru/translations/post/106408-irvin-uelsh-vse-stanovitsya-sverchchustvitelnym. (In Russ.)

    Kormil'tsev Il'ya. Irvin Uelsh – Zhan Zhak Russo khimicheskogopokoleniya. [Irvine Welsh - Jean-Jacques Rousseau of the chemical generation]. Inostrannayaliteratura, N 4, 1998 // https://magazines.gorky.media>ir…). (In Russ.)

    Kubatchenko O. Chtoskryvaetsyazaponyatiem «transgressivnayaliteratura»? [What is hidden behind the concept of «transgressive literature»]// http://literator.org/sermon/chto-skrywaetsya-za-ponyatiem-transgressivnaya-literatura.html. (In Russ.)

    K'erkegor Seren. Ili-ili. [Either/Or]. S-Pb.: Izdatel'stvoRusskoyKhristianskoyGumanitarnoyAkademii, 2011. – 823 p. (In Russ.)

    K'erkegor Seren. Filosofskie krokhi ili krupitsy mudrosti Yokhannesa Klimakusa. [Philosophical Fragments/Johannes Climacus]. Moscow: Institut Svyatogo Fomy, 2009. – 192 p. (In Russ.)

    Noveyshiy psikhologicheskiy slovar'. [The Latest Psychological Dictionary]. Pod red. V.B. Shaparya. Rostov n/D.: Feniks, 2005. – 808 p. (In Russ.)

    Pervin L., Dzhon O. Psikhologiya lichnosti. [Personality:Theory and Research]. Moscow: Aspekt Press, 2001. – 607 p. (In Russ.)

    Uelsh Irvin. Al'kovnye sekrety shef-povarov. [The Bedroom Secrets of the Master Chefs]. Moscow: Inostranka, 2021. – 448 p. (In Russ.)

    Uelsh, Irvin. Bruki mertveca. [Dead Men’s Trousers]. // https://royallib.com >uelsh_irvin (In Russ.)

    Uelsh, Irvin. Koshmary Aista Marabu. [Marabou Stork Nightmares]. Moscow: «Inostranka», 2020. – 448 p. (In Russ.)

    Uelsh Irvin. Rez'ba po zhivomu. [Blade artist]. Moscow: «Inostranka», 2019. – 416 p. (In Russ.)

    Uelsh, Irvin. Seksual'naya zhizn' siamskikh bliznetsov. [The Sex Lives of Siamese Twins]. Moscow: Inostranka, 2020. – 448 p. (In Russ.)

    Fuko Mishel'. Mysl' o Vneshnem. [La Pensée du dehors]. Gumanitarnyy portal / https://gtmarket.ru > library > articles. (In Russ.)

    Welsh, Irvin. Filth. [Filth]. https://ru.scribd.com/document/510068075/Filth-Irvine-Welsh. (In Engl.)

  • Литературоведение

    Мифологема древа жизни в контексте художественного времени (Грант Матевосян, Виктор Астафьев)

    Давид Петросян
    View PDF
    Аннотация

    Древо жизни является одним из важных символов существования человека и его бессмертия. Оно также получает свое уникальное выражение в художественной литературе, когда мы изучаем эту проблему с точки зрения художественного времени. В частности, в ряде произведений Гранта Матевосяна и Виктора Астафьева реальный образ дерева трансформируется в мифологическую структуру, присутствие которой оказывает непосредственное влияние на внутренние символические связи художественной среды и героев, сюжет, фабулу, ход действий.

     

    В ходе исследования мы приняли за основу концепцию духовного времени, предложенную  Августином Блаженным, как модель художественного времени, где три трансформации настоящего (настоящее прошлого, настоящее настоящего, настоящее будущего) в рассказах Матевосяна и Астафьева приводят к интересным открытиям. В частности, Матевосян в некоторых своих произведениях с помощью древа жизни создает историю своего рода, нации, его времени и судьбы. У Астафьева, на основе противопоставления чужого и родного, подчеркивается императив оставаться верным силе древа жизни. В другом временном сегменте (настоящее настоящего) образ дерева вплетается в творческую структуру писателя и становится процессом мифотворчества древа жизни, придавая тексту новые разветвления  мифологемы древа .

    В этом контексте взаимосвязи мифологемы древа жизни и художественного времени  раскрывают новые возможности творческой свободы в произведениях Г. Матевосяна и В. Астафьева.

    Библиографические ссылки

    Մաթևոսյան Հր., Սկիզբը

    https://hrantmatevossian.org/hy/works/id/skizby#tabcontent

    Մաթևոսյան Հր., Ծառերը, https://hrantmatevossian.org/m/up/&arery.pdf

    Астафьев В. Родные березы

    https://scicenter.online/russkiy-yazyik-scicenter/rodnyie-berezyi-73609.html

    Астафьев В. Вербное воскресенье

    http://loveread.me/read_book.php?id=1857&p=132#gl_194

    Бахтин М. М. Вопросы литературы и эстетики, Москва 1975, с. 234-407.

    Бахтин М. М. Автор и герой в эстетической деятельности. Проблема автора. http://museum. Philosophy.ru./books/

    Берёза. Легенды и мифы. https://cbg.org.by/ecotrail/kollekciya-drevesnykh-rasteniy/beryoza-povislaya/beryoza-legends

    Гуревич А. Что есть время?, «Вопросы литературы», 11 (1968), с.151-174.

    Дегтярева В. В. Типология предельной черты в нравственном конфликте человека и природы (Г. Мелвилл-Э. Хемингуей-В. Астафьев), «Актуальные проблемы гуманитарных и естественных наук», М., 2009. file:///C:/Users/user/Downloads/tipologiya-predelnoy-cherty-v-nravstvennom-konflikte-cheloveka-i-prirody-g-melvill-e-heminguey-v-astafiev.pdf

    Древо жизни: символ мудрости, знания и бессмертия https://shedevrum.ai/post/c9095a74637a11ee83cf56181a0358a2/

    Лотман Ю. М. Внутри мыслящих миров, М. 1996, 464 с.

    Мифы народоов мира: Энциклопедия в 2-х тт., т. 1, «Советская энциклопедия», М. 1980. С. 396.

    Наумова Н. Ф. Время человека. «Социологический журнал». 1997. № 3. С. 159-176.

    Новейший философский словарь.

    https://pnu.edu.ru/media/filer_public/2013/04/17/newest_philosophical_dictionary.pd

    Паранук К. Н. Мифологема леса в романе А. Кима «Отец –лес» и повести Н. Куека «Лес одиночества», «Вестник АГУ». Выпуск 4 (227), 2018, с. 111-116.

    Кругликова В. П. Семантика дерева в русской народной культуре. «Вестник русской христианской гуманитарной академии». 2010. Т.11. Выпуск 2, с. 208-215.

    Флоренский П. А. Анализ пространственности и времени в художественно-изобразительных произведениях, Москва, 1993, 324 с.

    Agnessy H. Time and Philosophies,Paris, 1977, pp.18-26;

    Stuart-Smith S. Time in Literature, Group Analysis, 36(2002), pp.53-68 и др.

  • Литературоведение

    Искусство повествователя Акопа Мндзури

    Арцрун Авагян
    View PDF
    Аннотация

    В статье представлены проявления литературного таланта Акопа Мндзури, одного из величайших армянских писателей, выделены содержание и изобразительные особенности его рассказов. В свое время Мндзури лишился родной земли и всех членов своей семьи и был вынужден всю жизнь прожить в Константинополе. Воспоминания о месте его рождения Армтане и его жителях являлись частью его жизни. Он оставил ценное литературное наследство о своем родном крае и родных ему людях. Формы повествования, с помощью которых писатель написал свои произведения, отличаются краткостью, подчеркиванием деталей «малых событий», произошедших в жизни, обилием новых методов повествования, глубиной подтекста, оригинальностью созданных персонажей и огромной любви, проявленной к родной природе. Все, что написал Мндзури, является отражением его мысли и чувства, в результате чего в его рассказах присутствует больше Мндзури-человек, чем писатель-автор. Одной из особенностей рассказов Мндзури является превращение читателя в участника отображенных событий, «нелогичность» перерывов и отклонений развития сюжета, лиризм описаний, ясность речи, обилие красочных образов, олицетворения неодушевленных предметов и животного мира, благодаря которым писатель представляет нам край Западной Армении, Армтана и ее окрестностей, говоря, что это родина его и нашего народа, которую надо всегда помнить.

    Библиографические ссылки

    Մնձուրին Յ․, Մենք, Անթիլիաս, 2018, էջ 226-227։

    Մնձուրի Յ․, Կռունկ ուստի՞ կուգաս, Իսթանպուլ, 1974, էջ 168։

    Մնձուրի Յ․, Արմտան, Իսթանպուլ, 1966, էջ 279։

    ՀՀ ԳԱԹ, Մնձուրու արխիվ, ֆ․ 30։

    «Հանդէս մշակոյթի», հրատարակութիւն Կեդրոնական Սանուց միութեան, 1953, թիվ 15, էջ 3։

    «Մարմարա», օրաթերթ, 1955, 15 հունիսի։

    ՀՀ ԳԱԹ, Մնձուրու արխիվ, ֆ․ 253։

    “Հանդէս մշակոյթի», հրատարակութիւն Կեդրոնական Սանուց միութեան, 1953, թիւ 15, էջ 3։

    Պարոնյան Հ․, Երկեր, Երևան, 1976, էջ 3։

    Մնձուրի Յ․, Կապոյտ լոյս, Իսթանպոլ, 1958, էջ 269։

    Սևան Գ․, Հակոբ Մնձուրի, Երևան, 1981։

    Մնձուրի Յ․, Տեղեր ուր ես եղեր եմ, Իսթանպուլ, 1984, էջ 94։

Фольклористика

  • Фольклористика

    Фольклорные тексты городского романса

    Лусине Айриян
    View PDF
    Аннотация

    Армянскую традиционную музыку принято делить на три основных направления: сельский, городской фольклор и искусство гусанов-трубадуров. Городской музыкальный фольклор, в отличие от сельского, в основном состоит из литературного или просторечного языка. Эта сфера  народной музыки с ее уникальными проявлениями остается в центре внимания музыковедов, этнографов и филологов. Первые систематические исследования были проведены в XX в. и привели к противоположным, противоречивым выводам. Некоторые лингвисты и этнографы до сих пор отвергают идею городского фольклора, считая его «искажением» сельской фольклорной традиции. Согласно другой точке зрения, городской фольклор представляет собой уникальное историко-культурное явление с уникальным процессом развития и закономерностями.

    Каждый образец городской песни проходит особый путь создания и распространения (фольклорный текст-народная мелодия, авторский текст-народная мелодия, авторская словесная музыка,  варианты одной песни  с сельско-городскими параллелями, популяризация песни с известным автором, народные варианты  песни с изменением слов или темы, городская песня с текстами деревенского фольклора, слова к мелодию с разным содержанием и темами и др.).

    Городские романсы имеют определенные закономерности, заметные повсюду.  Одним из уникальных проявлений городского романса является знаменитое фаду. Фаду происходит от средневековых пиренейских (испано-португальских) романсов и португальских народных стихов. Португальский и армянский городской музыкальный фольклор сопоставимы по некоторым мотивам. Сопоставимы и символы армяно-португальских романсов.

    С некоторыми трансформациями бытовые романсы продолжают оставаться в сфере современной городской музыкальной культуры.

     

    Библиографические ссылки

    Д. К. Зеленин, Избранные труды: Сборник статей по духовной культуре 1901 – 1913. т.1 (ч. 2), М., Издатель: Индрик, 1994, էջ 10-13:

    П.Г Богатырев, Р.О. Якобсон, Фольклор как особая форма творчества // Богатырев П.Г. Вопросы народного творчества - М., Искусство, 1971, էջ 369-383, Ю.М. Лотман, Избранные статьи (в 3-х т.), т. III, Таллин, Изд. "Александра", 1993, էջ 441-482:

    Մ. Մուրադյան, Կոմիտասի անտիպ նամակները // Պատմաբանասիրական հանդես, N 1, 1958, էջ 248:

    Կոմիտաս , Հայ գեղջուկ երաժշտութիւն, Փարիզ, Կոմիտասեան յանձ. հրատ., 1938, էջ 18-19:

    Ռ. Աթայան, Հայ քաղաքային ժողովրդական երգը Կոմիտասի ստեղծագործության մեջ // Լրաբեր հասարակական գիտությունների, N 11, 1969, էջ 29:

    Աթայան Ռ., Դիտողություններ հայ քաղաքային ֆոլկլորի մասին // «ՀՍՍՌ ԳԱ Տեղեկագիր հասարակական գիտությունների», N1, 1959 էջ 72, նաև՝ Ա. Սարյան-Հարությունյան, Հայ քաղաքային ժողովրդական երգարվեստը (19-20-րդ դարեր), Ե., «ՀՍԱՀ ԳԱ հրատ.», 1973, էջ 163-170:

    Գ. Գյոդակյան, Ռոմանոս Մելիքյան. կյանքը և ստեղծագործությունը, Ե., ՀՍՍՌ Գիտությունների ակադեմիայի հրատ., 1960, էջ 82-83:

    Ռ. Աթայան, Դիտողություններ «Ավ. Իսահակյանը և հայ երգը» հարցի առթիվ // Էջմիածին, ԼԲ (ԺԱ), 1975, էջ 33-34 :

    Ա. Հակոբյան, Ավետիս Ահարոնյանի «Նազեի օրորը» ժողովրդական երգարվեստում // Վէմ համահայկական հանդես, ԺԲ(ԺԸ) տարի, թիվ 4(72), հոկտեմբեր-դեկտեմբեր, 2020, էջ 209:

    Կ. Մելիքյան-Վրթանեսյան, Մ. Տոնյան, Երաժշտական բացատրական բառարան, Ե., «Խորհրդային գրող», 1989, էջ 132-133:

    Т. Г. Торощина, Фаду как объект лингвокультурологического и лингвостилистического исследования, М., 2015, էջ 46:

    Յ. Պէրպէրեան, Ընդարձակ գրպանի երգարան, Բոստոն, Պէրպէրեան գրատան հրատարակութիւն, 1919, էջ 79:

    В. Мордерер,, Ах, романс, эх,романс, ох, романс: русский романс на рубеже веков, Санкт-Петрбург: Герань, 2005, էջ 19:

    Ա. Փորքշեյան, Մ.Լյուլեճյան, Հայ ազգագրություն և բանահյուսություն, հ. 2, Նազինյան Ա.Մ. (խմբ.), Ե., ՀՍԱՀ ԳԱ հրատ., 1971, էջ 62:

    Ռ. Խաչատրյան, Կնոջ կերպավորման եղանակները հայ ժողովրդական երգերում// Բանբեր Երևանի համալսարանի, 1(85), 1995, էջ 170-172:

    Tinop / Pinto de Carvalho (Tinop); História do Fado – Lisboa: Publicações Quixote; 1994; p. 164.

    Սյունիքի բանահյուսությունը, (կազմ.՝ Թ. Հայրապետյան, Գ., Մելիքյան, Ս. Առաքելյան, Ա. Կիրակոսյան), Ե., ՀԱԻ հրատ., 2020, էջ 209:

    Ն. Վարդանյան, Այգու այլաբանությունը սիրերգ-հարսաներգերում // Էջմիածին, Ե., 2021, էջ 65-77:

    Ա. Ղանալանյան, Ավանդապատում, Ե., «ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ.», 1969, 530 էջ: 113:

    Հ. Ալվրցյան, Վարդի և սոխակի խորհրդանիշները հայ միջնադարյան տաղերգության մեջ // Բանբեր Երևանի համալսարանի, 1 (97), 1999, էջ 113-115:

Языкознание

  • Языкознание

    Морфологическое развитие частицы -վ- в армянском языке

    Юрий Аветисян
    View PDF
    Аннотация

    Изучение грамматической частицы -վ- имеет исключительное значение для глубокого понимания ряда реалий морфологической и синтаксической системы современного армянского языка. Профессор Гурген Севак оценивает выражение значения рода с помощью суффикса –վ- следующим образом: «Это самый совершенный способ выражения рода, которого достиг армянский язык в новом периоде своего развития». Однако особенности происхождения и семантико-грамматического развития этой частицы нами до конца не изучены. В данной статье рассматриваются эти вопросы. Глагольная частица -վ- образована от существительных и прилагательных, образованных суффиксом -ուած (-ված). Это широко распространилось в средне армянском языке, приобретя значение пассивного рода. В современном армянском языке это единственный и достоверный показатель выражения пассивного рода. На синтаксическом уровне армянского языка глаголы с пассивной частицей -վ- образуют биномиальные (пассивное подлежащее + сказуемое, выраженное глаголом пассивного рода) и трехчленные (подлежащее + сказуемое + воздействующее дополнение) пассивные структуры, обладающие уникальными семантико-функциональными и стилистическими применениями в различных функциональных стилях. Также в статье рассматриваются двухродовые характеристики некоторой части пассивных глаголов в речевой среде и принципы их отличия от глаголов нейтрального рода.

    Библиографические ссылки

    Գ․ Սևակ, Ժամանակակից հայոց լեզվի դասընթաց (վերահրատ․), Եր․, 2009, էջ 278։

    «Ակնարկներ միջին գրական հայերենի պատմության», հ․ Ա, Եր․, 1972, էջ 302։

    «Ակնարկներ միջին գրական հայերենի պատմության», հ․ Ա, էջեր 310-313, 375-376։

    Ա․ Այտընյան, Քննական քերականություն աշխարհաբար կամ արդի հայերեն լեզվի, Եր․, 1987, էջ 73։

    Ա․ Աբրահամյան, Հայերենի դերբայները և նրանց ձևաբանական նշանակությունը, Եր․, 1953, էջ 204-212, 390-391, նույնի՝ Բայը ժամանակակից հայերենում, գիրք I, , Եր․, 1962, էջ 619, Ս․ Ան-թոսյան, Բայը և նրա խոնարհման համակարգը//Ակնարկներ միջին գրական հայերենի պատ-մության, հ․ 1․, Եր․, 1972, էջ 302, 374-376։

    Ա․ Աբրահամյան, Հայերենի դերբայները և նրանց ձևաբանական նշանակությունը, էջ 211։

    «Ակնարկներ միջին գրական հայերենի պատմության», հ․ Ա, էջ 302, 380։

    Հ․ Աճառյան, Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի, հ․ 4, Բ, Եր․, 1961, էջ 7-8։

    Ստ․ Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան, հ․ 1-4, Եր․, 1944։

    Ա․ Աբրահամյան, Բայը ժամանակակից հայերենում, գիրք I, էջ 660-661։

    Էդ․ Աղայան, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Եր․, 1976։

    Ա․ Աբրահամյան, Բայը ժամանակակից հայերենում, գիրք I, էջ 618-619։

  • Языкознание

    О некоторых спорных и/или необъясненных формах императива в современных армянских диалектах

    Саргис Аветян
    View PDF
    Аннотация

    Делается попытка показать, что историческое развитие форм императива в армянских диалектах было довольно сложным процессом, так как интенсивное взаимодействие различных аналогическых и фонетических изменений значительно влияло на это. Эти изменения часто затемняли исходное положение и синхроническое морфологическое отношение между разными типами формирования императива, а также между императивом и аористом. С другой стороны, поскольку диалектологи часто игнорировали соответствующие данные из других диалектов при описании того или иного конкретного диалекта, это в значительной степени помешало ученым глубже понять исследуемые вопросы и тщательно и точно проанализировать языковой материал. Кроме того, следует отметить, что исследование современных армянских диалектов в основном носило синхроническо-дескриптивный характер. В результате совместное воздействие вышеуказанных обстоятельств часто приводило к различным недопониманиям и ошибочным интерпретациям. Конечно, рассмотрение всех таких спорных вопросов было бы чрезмерным. Следовательно, в данной статье будут рассмотрены только некоторые из наиболее сомнительных интерпретаций и/или необъясненных явлений.

    Библиографические ссылки

    Cf. K. S. Davt‘yan, Leṙnayin Ɫarabaɫi barbaṙayin k‘artezə [The dialectal map of the Mountainous Ɫarabaɫ], Yerevan, 1966, p. 178.

    Ibid., p. 178, Footnote 1. See also p. 85.

    Here the dictionary Nor baṙgirk‘haykazeanlezui [New Dictionary of the Armenian language], Vol., 1-2, (Venetik,1836-1837)is referred to by the notation NHB [ՆՀԲ].

    Cf. A. Margaryan, Gorisi barbaṙə [The dialect of Goris], Yer., 1975, pp. 196-197.

    For the cited forms see H. D. Muradyan, Karčewani barbaṙə [The dialect of Karčewan], Yerevan, 1960, pp. 137-147.

    Cf. H. D. Muradyan, Kak‘avaberdi barbaṙə [The dialect of Kakʻavaberd], Yerevan, 1967, pp. 141-147, Ē. B. Aɫayan, Meɫru barbaṙ [The dialect of Meɫri], Yerevan, 1954, pp. 200-203, 215-218.

    Cf. Ē. B. Aɫayan, op. cit., p. 199.

    In Armenian dialectology, the terms dialect of Erevan and dialect of Ararat are often used interchangeably (cf., for example, A․ Ɫaribyan, Hay barbaṙagitut‘yun: hnč‘yunabanut‘yun ew jewabanut’yun [Armenian dialectology: phonology and morphology], Yer․, 1953, p. 218).

    See H. Ačaṙyan, Hay barbaṙagitut‘iwn: uruagic ew dasaworut‘iwn hay barbaṙneri, [Armenian dialectology: A sketch and classification of Armenian dialects], Moskua: Nor-Naxiǰewan, (Ēminean azgagrakan žoɫovacu, vol. 8), 1911, p. 43.

    Ibid., p. 44.

    Cf., for example, A․ Ɫaribyan, op. cit., pp. 225-227, M. Asatryan, Hay barbaṙagitut‘yan gorcnakan ašxatank‘neri jeṙnark [A Manual of practical works of Armenian dialectology], Yer., 1985, p 128․

    See, for example, A. Grigoryan, Hay barbaṙagitut‘yan dasənt‘ac‘ [A handbook of Armenian dialectology], Yer., 1957, p. 217, 220-221. Cf. also V. Katvalyan, Bayazeti barbaṙə yev nra lezvakan aṙnč‘ut‘yunnerə šrǰaka barbaṙneri het [The dialect of Bayazet and its linguistic relationships with surrounding dialects], Yer., 2016, p. 140.

    More on which see S. Avetyan, On One Important Peculiarity of the Imperative Singular in the Dialect of Ararat // Banber Yerevani hamalsarani. Banasirut‘yun [Bulletin of Yerevan University: Philology], 2023, № 3, pp. 30-38.

    See ibid. for a more detailed discussion of the issue.

    Cf. A. Y. Aikhenvald, Imperatives and Commands, Oxford University Press, 2010, pp. 339-351, 362-364.

    Cf. H. Ačaṙean, K‘nnut‘iwn Maraɫayi barbaṙi [Study of the dialect of Maraɫa]. Yer., 1926, p. 234.

    Cf. ibid., pp. 45-46, 57, 78.

    Cf. For a historical account of ի-final forms of the Imperative singular in Armenian dialects, see S. Avetyan, Main factors conditioning the absence of the final ր and the origin of the final ի of the Imperative singular in Armenian dialects. // Banber Yerevani hamalsarani. Banasirut‘yun [Bulletin of Yerevan University: Philology], 2023. № 1, pp. 68-78.

    Cf. A. Margaryan, op. cit., p. 196.

    Cf. ibid., p. 50.

    For the cited forms, see Ibid., p. 196.

    Ibid., p. 195. Cf. also p. 69.

    For a more detailed discussion of the issue see S. Avetyan, Main factors conditioning the absence of the final ր and the origin of the final ի…, pp. 68-78.

    See A. Margaryan, op. cit., p. 196.

    See ibid., p. 196.

    Cf. ibid., pp. 58-63, 196.

    For the cited forms, see ibid., pp. 217, 219.

    For the cited doublets, see A. Margaryan, op. cit., p. 218.

    For the cited forms see ibid., p. 218.

    Cf. A. Y. Aikhenvald, Imperatives and Commands, Oxford University Press, 2010, pp. 339-351, 362-364. See also S. Avetyan, Hramayakan yeɫanakə dasakan hayerenum tipabanakan yev patmakan tesankyunic‘ [The Imperative in Classical Armenian from a typological and histoeical perspective]. // Banber Yerevani hamalsarani. Banasirut‘yunn, [Bulletin of Yerevan University: Philology], 2021, № 3, p. 41ff.

    For the cited forms see H. Ačaṙyan, K‘nnut‘yun Hamšeni barbaṙi [Study of the dialect of Hamšen], Yerevan, 1947, pp. 132-133. See also Hamšeni Čeniki (Dženiki) xosvack‘ə . Hayereni barbaṙagitakan atlasi antip nyut‘er [The subdialect of Čenik (Dženik) of of Hamšen. Unpublished materials of Armenian dialectological atlas], tetr № 39, point 642.

    For the cited forms, see H. Ačaṙyan, K‘nnut‘yun Hamšeni…, p. 28.

    Cf. Ē. Aɫayan, op. cit., pp. 203-210, also p. 199.

    By the way, in the dialect of Meɫri, the regular phonetic change ի >է is attested in accented as wall as in posttonic syllable (see ibid., pp. 39-42).

    Cf. ibid., pp. 203-210.

    See Y. Č‘olak‘ean, K‘esapi barbaṙə [The dialect of Kʻesap], Yer., 2009, pp. 124-125.

    Ibid., pp. 133-134.

    For the form of the 2 sg. Imperative դէ՛ ‘put!’, see ibid., pp. 134, 162-164.

    Ibid., p. 164.

    Ibid., p. 36.

    M. Muradyan, Šataxi barbaṙə [The dialect of Šatax], Yerevan, 1962, p. 150.

    J.Karst, Historische Grammatik des Kilikisch-Armenischen, Strassburg, 1901,S. 315-317.

    For the cited forms, see M. Muradyan, op. cit., pp. 147-149.

    For proportional analogy, see R. S. P.Beekes, Comparative Indo-European Linguistics: An Introduction, 2nd ed., revised and corrected by M. de Vaan, Amsterdam/Philadelphia, 2011, pp. 75-76.

    Cf. J. Karst, op. cit., p. 317.

    Ṙ. Baɫramyan, Šamaxii barbaṙə [The dialect of Šamaxi], Yerevan, 1964, p. 162.

    For the cited forms, see H. Ačaṙyan, K‘nnut‘yun Kilikiayi barbaṙi [Study of the dialect of Cilicia], Yerevan, 2003, p. 494։

    For the cited forms, see H. Ačaṙyan, K‘nnut‘yun Vani barbaṙi [Study of the dialect of Van], Yerevan, 1952, p. 173.

    For the cited forms, see M. Muradyan, Urvagic Moksi barbaṙi [An outline of the dialect of Moks]. In Hayereni barbaṙagitakan atlas: usumnasirut‘yunner ew nyut‘er 1, Yerevan, 1982, p. 173.

    For the cited forms, see ibid., pp. 172-174.

  • Языкознание

    Семантико-прагматическая характеристика дискурса похвалы

    Нарине Гаспарян
    View PDF
    Аннотация

    Одним из средств выражения поощрения является похвала. Речевой акт похвалы занимает определенное место в системе экспрессивных оценочных актов, направленных на собеседника. Похвала – это искренняя положительная оценка адресата или третьего лица независимо от того, присутствует оно или нет в ходе общения. Восхваляя адресата или третьего лица за его действия, адресаты высоко эксплицитно выражают собственное эмоциональное состояние или эмоциональное отношение к фактам речи.

    Похвала считается положительным оценочным речевым актом и частью стратегии коммуникативных переговоров.  Когда мы хвалим человека, мы можем мотивировать его на достижение своей цели или мечты.

    Похвала – иллокутивный акт, предполагающий проявление целенаправленности речевого акта и выражающий искреннее отношение говорящего к собеседнику. Реализация данного акта обусловлена разными статусными и ролевыми характеристиками коммуникаторов.

    Настоящая статья является попыткой выделить семантические и прагматические  характеристики речевых актов, выражающих похвалу.

    Библиографические ссылки

    Wierzbicka, A. English Speech Act Verbs: A Semantic Dictionary. Sydney: Academic Press, 1987, 397p.: 199

    Карасик В.И. Язык социального статуса. М.: Институт языкознания РАН, 1992,330 с.:3

    Горелов И.Н., Седов К.Ф.Основы психолингвистики. М.: Лабиринт, 2001, 303 с.:121

    Петелина Е.С. Прагматические особенности высказываний положительной оценки. Автореферат дис. канд. филол. наук. Пятигорск, 1986, 15с.:7

    Collins J. Hollywood Husbands. US: Pocket Books, 1986, 536p.

    Fitzgerald F. S. Selected Short Stories. Moscow: Progress Publishers, 1979, 360 p.

    Grisham J. The Firm. N.Y.: Island Books, 1991, 502 p.

    Williams T. The Night of the Iguana // Three by Tennessee. N.Y.: Times Mirror, 1976, p. 9-127

    Lawrence D.H The Plumed Serpent. Harmondsworth: Penguin Books, 1977, 462p.

    O’Neill E. The Great God Brown // Nine Plays by E. O’Neill. New York: Random House, 1954, p. 307-381.

    Shaw B. Caesar and Cleopatra // Shaw. B. Selected Works. Plays. Selections from Criticism. M.; Foreign languages Publishing House, 1958, p. 229-552.

    Fitzgerald F. S. Babylon Revisited / Selected Short Stories. Moscow: Progress Publishers, 1979, 360 p

    Maugham W.S. Theatre. Moscow: Vyssaya Skola, 1985, 224 p.

    Пиотровская Л. А. Эмотивные высказывания как объект лингвистического исследования: Монография. СПб.: Изд-во С.-Петерб. ун-та, 1994, 146 с. 51-52.

    Leech G.N. Principles of Pragmatics. London: Longman, 1983, p 132.

    Christie A. Hercule Poirot’s Christmas. L.: Harper Collins Publishers, 1993, 210p.

    Stone K. Roommates. N.Y.: Zebra Books, 1987, 569 p.

    Michael J. Private Affairs. N.Y.: Poseidon Press, 1986, 554 p.

    Maugham W. S. The Razor’s Edge. N. Y.: Vintage International, 2003, 314 p.

    Lawrence D.H The Plumed Serpent. Harmondsworth: Penguin Books, 1977, 462p.

    Wilder T. The Cabala //Wilder T. Selected Works. Moscow: Raduga Publishers, 1988, p. 25 - 286

    Падучева Е.В. Высказывание и его отношение к действительности. М Наука, 1985, 271 с.:58

  • Языкознание

    Обстоятельства появления новых слов в языке

    Луиза Мелконян
    View PDF
    Аннотация

    В статье говорится о разных принципах выделения новых слов, сравниваются разные точки зрения на новые слова в лингвистике в трудах как армянских, так и зарубежных (преимущественно российских) лингвистов. Затем были выделены лингвистические и экстралингвистические факторы возникновения неоло­гизмов, а также тенденции, направленные на совершенствование номенклатурной системы языка, способствующие возникновению неологизмов. Предпринята попытка выделить наиболее харак­терное и всеобъемлющее определение новых слов со многих точек зрения, различая термины нео­логия и но­вообразование, которые часто определяются неодинаково или иногда отождествляются. Рассматриваемые языковые единицы – слова – были объединены единым термином-неологизмы. Та­ким образом, основой для создания неологизмов служат действующие в языке различные новые явления, таких как:

    • Придание новых качеств старым словам.
    • Новые возможности словотворчества.
    • Создание новых слов с уже имеющимися лексическими моделями.
    • Тенденция экономии языковых единиц.
    • Тенденция к обобщению, регламентации (стремление дать общее название сходным явлениям, предметам, понятиям).
    • В противовес тенденции регуляризации, генерализации существует также тенденция дифференциации, корректирования.
    • Придание эмоциональной выразительности уже известным явлениям.
    Библиографические ссылки

    Шмелев Д. Н., О некоторых тенденциях развития современной русской лексики /Развитие лексики современного русского языка, М., 1965, ст. 11:

    Волков С. С., Сенько Е. В., Неологизмы и внутренние стимулы языкового развития /Новые слова и словари новых слов, Л., 1983, ст. 52-53:

    Է. Աղայան, Բառագիտություն /Հայոց լեզու, 1-ին մաս, Ա պրակ, Ե., 1980, էջ 227-229:

    Гулыга Е. В., Розен Е. В., Новое и старое в лексике и грамматике немецкого языка, Л., 1977, ст. 65:

    Վ. Համբարձումյան, Լեզվի զարգացման արտաքին և ներքին գործոնների մասին, ՀԼԳԴ, Ե., 1978:

    Шанский Н. В., Очерки по русскому словообразованию, М., 1968, ст. 161:

    Лопатин В. В., Рождение слова: неологизмы и окказиональные образования, М., 1973, ст. 70-71:

    Թ. Ղարագյուլյան, Դիպվածային և պոտենցիալ բառերը ժամանակակից հայերենի բառաստեղծական համակարգում, ԼՈՀ, թ. 7, Ե., 1983:

    Виноградов В. В., Словообразование в его отношении к грамматике и лексикологии /Исследования по русской грамматике, М., 1975, ст. 16-17:

    Словарь терминов по информатике на русском и английском языках, М., 1971:

    Ֆ. Խլղաթյան, Ոճաբանական բառարան, Ե., 2000:

    Головин Б. Н., Общее языкознание, М., 1966, ст. 91:

    Лингвистический энциклопедический словарь, М., 1990:

    Մ. Աբեղյան, Հայոց լեզվի տեսություն, Ե., 1965, Է. Աղայան, Ընդհանուր և հայկական բառագի¬տութ¬յուն, Եր., 1984, Ա. Մարգարյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, Եր., 1982, Հ. Պետրոսյան, Հայերենա¬գի¬տա¬կան բառարան, Եր., 1987, Ա. Մուրվալյան, Հայոց լեզվի բառային կազմը, Եր., 1955, Ս. Ղազար¬յան, Ժամանակակից հայոց լեզուն և ռուսերենի դերը նրա հարստացման ու զարգացման մեջ, Եր., 1955:

    Ахманова О. С., Словарь лингвистических терминов, М., 1966:

    БСЭ, М., 1954, նաև Энциклопедический словарь, М., 1954:

  • Языкознание

    Использование армянского ударения. Направления лингвистики и уровни анализа языка как контекст оспаривания

    Мариам Карапетян
    View PDF
    Аннотация

    В статьерассматриваетсянеобходимость обновления взгляда на одну из важных областей лингвистики- на вопросы пунктуации, на примере использования ударения. В том, что требование обязательного или часто практически «добровольно-обязательного» ударения вызывает недоумение, можно убедиться, ознакомясь с аргументами ряда армянских лингвистов, тем более с теориями многих зарубежных лингвистов, которые разработали бесчисленное множество уточняющих друг друга логик по вопросам, связанным с языком.

    Предметомэтойстатьиявляетсявозможныйвкладнекоторыхсовременныхтеорий лингвистикив вопросах использования ударения, а также в понимание функций пунктуации в целом.Утвержденияармянских и иностранных лингвистов, рассматриваемыев статье, создаюткруг подходов, по сравнению с которым можно обсудить правила использования знаков препинания и, в частности, ударения.

    Статья представляет собой попытку выделить некоторые ориентиры из мировой лингвистики, которые помогут быть смелее в поиске решений актуальных проблем армянского языка.

    Библиографические ссылки

    ․ Ա․ Սարգսյան, Ընդհանուր և հայ լեզվաբանություն, 2018, էջ 337, http://language.sci.am/sites/default/files/book/girk_a.pdf

    ․ Է․ Աղայան (խմբ․), Ժամանակակից հայերեն խոսակցական լեզուն, ՀՍՍՀ ԳԱ, Հր․ Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ․, 1981։

    ․ Հ․ Բայադյան, Հարմարվողականության լեզուն, https://hetq.am/hy/article/21387։

    ․ Հ․ Բայադյան (խմբ․), Մեդիայի նշանագիտության ներածություն, Երևան, ԵՊՀ հրատ․, 2018։

    ․ Հ. Զաքարյան, Լ. Հովսեփյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, 1983թ.։

    ․ Մ․ Կարապետյան, Հայերենի շեշտի գործածությունը։ Հայաստանյան լեզվաբանական ավանդույթները՝ որպես կետադրության համատեքստ, Բանբեր Երեւանի համալսարանի. Բանասիրություն, 2024, 2(44), էջ101-113

    ․ D․ D'Alfonso, The Dynamic Turn: On Syntax between Langue and Parole, Cahiers Ferdinand de Saussure, 62 (2009)․

    E․ R․ Martínez, Delimiting Semantics and Pragmatics. a Functional, Structural Criterion, Atlantis , 18 (1996), No. 1/2․

    ․ J․ Åkerman, Indexicals and Reference-Shifting: Towards a Pragmatic Approach, https://philarchive.org/archive/KERIAR․

    ․ M․ E. Beckman, J․ J. Venditti, Tone and Intonation, in W․ J. Hardcastle (ed.), J. Laver (ed.), F. E. Gibbon (ed.), The Handbook of Phonetic Sciences, Oxford/Malden, MA: Wiley-Blackwell, 2010․

    ․ M. B. Parkes, Pause and Effect: An Introduction to the History of Punctuation in the West, Cambridge, Scholar Press, 1992․

    ․ P. Eckert, Variation and the indexical field, Journal of Sociolinguistics 12/4, 2008, p. 453, https://web.stanford.edu/~eckert/PDF/IndexicalField.pdf․

    ․ R. Dale, The Role of Punctuation in Discourse Structure, Natural Language Understanding and Generation, Asilomar, 1991

    ․ R ․Tartakovsky , E. E. Cummings's Parentheses: Punctuation as Poetic Device, Style , Vol. 43, No. 2, Temporal Paradoxes in Fiction and Stylistics in American Literatures (Summer 2009)․

  • Языкознание

    Глагольные дополнения в синтаксически аннотированных корпусах восточноармянского языка UD_Armenian-ArmTDP и UD_Armenian-BSUT

    Анна Даниелян, Марат Яврумян
    View PDF
    Аннотация

    Совместимость морфологической и синтаксической аннотации многоязычных корпусов - важнейший аспект обработки естественного языка (NLP). Платформа Universal Dependencies (UD), цель которой — разметка синтаксических зависимостей, упорядоченно представляющая межъязыковые соответствия, основанная на известных пользователю понятиях и существующих стандартах разметки — стала одной из самых больших и постоянно растущих коллекций таких корпусов, особенно в последнее десятилетие. UD стал платформой также для создания банков синтаксических деревьев UD_Armenian-ArmTDP и UD_Armenian-BSUT для современного восточноармянского языка. В данной статье представлены типы синтаксических отношений, выбранные для разбора глагольных дополнений в этих трибанках из кросс-лингвистически применимого набора отношений в UD, а также их эквиваленты в армянской грамматике. Обсуждаются некоторые проблемы разбора армянского глагольного залога, и возможные решения в рамках таксономии UD.

    Библиографические ссылки

    Աբրահամյան, Ա. (1962), Բայը ժամանակակից հայերենում, Գիրք 1, «ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ.», Երևան, 727 էջ։

    Աբրահամյան, Ս. (1975), Ժամանակակից հայերենի քերականություն, «Լույս», Երևան, 440 էջ։

    Աբեղյան, Մ. (1965), Հայոց լեզվի տեսություն, «Միտք», Երևան, 699 էջ։

    Ասատրյան, Մ. (1956), Արդի հայերենի պատճառական բայերը, Գիտական աշխատություններ, № 57, մաս 1, էջ 127-165։

    Ասատրյան, Մ. (1959), Բայի սեռերը ժամանակակից հայերենում, «Երևանի համալսարանի հրատ.», 233 էջ։

    Ասատրյան, Մ. (1987), Ժամանակակից հայոց լեզու։ Շարահյուսություն, «Երևանի համալսարանի հրատ.», Երևան, 368 էջ։

    Ավետիսյան, Յ., Զաքարյան, Հ. (2015), Հայոց լեզու։ Ձևաբանություն, «Զանգակ», Երևան, 376 էջ։

    Գարեգինյան, Գ․ (1991), Ժամանակակից հայոց լեզու։ Բարդ նախադասություն, «Երևանի համալսարանի հրատ․», Երևան, 432 էջ։

    Գյուլզատյան, Դ․ (2015), Անցողականության և բայասեռի քերականական կարգերի տիպաբանությունը, Բանբեր Երևանի համալսարանի. Բանասիրություն, № 3 (18), էջ 37-44։

    Զաքարյան, Հ․, Ավետիսյան, Յու․ (2015), Հայոց լեզու։ Շարահյուսություն, «Զանգակ» հրատարակչություն, Երևան, 376 էջ։

    Զաքյան, Հ. (2017), Արդի հայերենի կրկնասեռ բայերը (կրկնասեռություն սեռի տեղաշարժի հետևանքով), Լեզու և լեզվաբանություն, № 1, ՀՀ ԳԱԱ հրատ․, էջ 72-79։

    Իշխանյան, Ռ․, 1977, Լեզվաբանական վերլուծության սահմանը արդի հայերենի շարահյուսական մակարդակում, Լրաբեր հասարակական գիտությունների, № 12, էջ 90-99։

    Իշխանյան, Ռ․ (1986), Արդի հայերենի շարահյուսություն։ Պարզ նախադասություն, «Երևանի համալսարանի հրատ․», Երևան, 340 էջ։

    Խաչատրյան, Ա․ (1986), Խոսքի մասերի հարցումային դասակարգումը, Բանբեր Երևանի համալսարանի, № 3, էջ 56-65։

    Հարությունյան, Հ․, 1979, Բայի սեռ ժամանակակից հայերենի քերականական համակարգում, Բանբեր Երևանի համալսարանի, № 1 (37), էջ 63-75։

    Հարությունյան, Հ․ (1983), Կառավարումը ժամանակակից հայերենում, «Երևանի համալսարանի հրատ․», Երևան, 336 էջ։

    Յավրումյան, Մ․ (2019), Տեքստի մեքենական հատույթավորումը արևելահայերենի շարահյուսական ծառերի UD_Armenian-ArmTDP բանկում, Բանբեր Երևանի համալսարանի․ Բանասիրություն, № 3 (30), էջ 52-65։

    Ջահուկյան, Գ․ (1974), Ժամանակակից հայերենի տեսության հիմունքները, «ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ․», Երևան, 588 էջ։

    Comrie, B․, Language Universals and Linguistic Typology: Syntax and Morphology, University of Chicago Press, 1989, 275 p.

    De Marneffe, M., Manning, Ch., Nivre, J., Zeman, D. (2021). Universal Dependencies. In Computational Linguistics 47:2, pp. 255-308.

    Nivre, J., de Marneffe, M., Ginter, F., Hajič, J, Manning, Ch., Pyysalo, S., Schuster, S., Tyers, F., Zeman, D. (2020). Universal Dependencies v2: An Evergrowing Multilingual Treebank Collection. In Proceedings of LREC, pp. 4034-4043.

    Pasierbsky, F. (2003). Toward a Classification of Complements. Dependenz und Valenz / Dependency and Valency. Halbband 2. (Handbücher zur Sprach- und Kommunikationswissenschaft 25.2.), (eds. Vilmos Ágel, Ludwig M. Eichinger, Hans-Werner Eroms, Peter Hellwig, Hans Jürgen Heringer, Henning Lobin), Berlin/New York: de Gruyter, 803-813.

    Przepiórkowski, A., Patejuk, A. (2018). Arguments and adjuncts in Universal Dependencies. In Proceedings of the 27th International Conference on Computational Linguistics, USA, pp. 3837–3852.

    Zeman, D. (2017). Core Arguments in Universal Dependencies. In Proceedings of the Fourth International Conference on Dependency Linguistics (Depling 2017), pp. 287-296.

    Гринберг, Дж., Некоторые грамматические универсалии, преимущественно касающиеся порядка значимых элементов // Новое в лингвистике. Вып. 5. М., 1970. с. 114-162.

    Кибрик, А.Е., Очерки по общим и прикладным вопросам языкознания, (Универсальное, типовое и специфическое в языке). - 3-е изд., М., УРСС, 2002. 336 с.

    Теньер, Л., Основы структурного синтаксиса. М., Прогресс, 1988, 654с.

    Успенский, Б.А., Структурная типология языков. М., Наука, 1965, 287 с.

КНИЖНОЕ ОБОЗРЕНИЕ

  • КНИЖНОЕ ОБОЗРЕНИЕ

    Ашхен Джрбашян, Теория литературы и эстетика

    Наира Амбарцумян
    View PDF
    Аннотация

    Գրականության տեսաբան և գրականագետ Աշխեն Ջրբաշյանը ընթերցողի սեղանին է դրել «Գրականության տեսություն և գեղագիտություն» դասագիրքը, որը ներկայացնում է գրականության և գեղագիտության ընդհանուր հասկացությունների և խնդիրների փոխառնչությունները, գրականության տեղը արվեստի տեսակների շարքում, նմանություններն ու տարբերությունները մյուս արվեստներից և այլ հարցեր։ Դասագիրքը ոլորտի և առարկայի նկատմամբ երկարատև, հետևողական և խորը ուսումնասիրության արգասիք է, որը հեղինակը ստեղծել է ուսանող ընթերցողների աշխատանքը հեշտացնելու նպատակով, հետևաբար՝ ենթադրում է նաև նրանց լիարժեք ներգրավվածությունը:

    Դասագրքի առաջնային նպատակը ընթերցողին տեսական գիտելիքներ հաղորդելն է և գեղագիտական ճանաչողության կատարելագործումը, որը հասանելի է ընկալման կանխորոշված ​​վերաբերմունքից դեպի ազատություն ընթացքի մեջ կամ շարժման նշանի ներքո: Այն միաժամանակ ենթադրում է գեղագիտական կարգերի մեկնաբանման գործընթաց գրքում բացվող և համատեքստն ամբողջացնող խնդիրների միջոցով:

    Библиографические ссылки