Evidence of Continuous Destruction of Historical Architectural Monuments of Artsakh by the Republic of Azerbaijan

Authors

DOI:

https://doi.org/10.46991/hc.2024.21.1.172

Keywords:

Artsakh, expropriation, historical and architectural monuments, church, monastery complex, Armenian historical cemetery, archaeological monument, Yerevan Gate, distortion of facts, appropriation of cultural heritage

Abstract

The article attempts to highlight the policy of distortion and destruction of the historical fate of many Armenian churches, monasteries, libraries, museums and other historical and architectural monuments, pursued by the Armenian-hating authorities of Azerbaijan in the Armenian Artsakh world.

It seems that the Azerbaijani authorities not only destroyed traces of Armenian culture, but also tried to whitewash everything that was Armenian.

The continuation of expropriation by the Republic of Azerbaijan of historical and architectural monuments of Artsakh is revealed, its main goal is clarified - the elimination of the Armenians of Artsakh.

References

Ադրբեջանն աղբակույտի է վերածել Շուշիի 19-րդ դարի Մեղրեցոց Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու պատմական շերտերը։ [Էլեկտրոնային հրատարակություն] URL: https://monumentwatch.org/hy/?s=42C։ Վերցված է՝ 04.11.2023։

Ադրբեջանը շարունակում է արգելափակել ԼՂ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի առաքելություն ուղարկելու հարցը։ [Էլեկտրոնային հրատարակություն] URL: https://www.aravot.am/2023/11/28/1385376/։ Վերցված է՝ 07.11.2023։

Ադրբեջանը հիմնահատակ ավերել է Հադրութի շրջանի Մոխրենիս գյուղի Սբ Սարգիս եկեղեցին. Մայր Աթոռի հայտարարությունը, https://armenpress.am/arm/news/1094800.html/: Վերցված է՝ 07.11.2023։

Ադրբեջանի վերահսկողության տակ է անցել Արցախի 8 թանգարան։[Էլեկտրոնային հրատարակություն] URL: http://radiohay.am/2023/11/13/artsakh-museum/ 13 .11.2023

Ադրբեջանցիները ճանապարհ են կառուցում Շուշիի պատմական գերեզմանատան միջով։[Էլեկտրոնային հրատարակություն] URL: https://www.aravot.am/2023/11/22/1384226/։ Վերցված է՝ 5.11.2023։

«Ազատ Արցախ», շաբաթաթերթ, Ստեփանակերտ, 31 մայիսի 2022։

Ալիշան Ղ.¸ Արցախ¸ 1993¸ Երևան, 124 էջ։

Այվազյան Ս., Սարգսյան Գ., 2011, Չարեքտարի վանական համալիրի պեղումների և հետազոտությունների արդյունքները, Վարձք, թիվ 4, Երևան, մայիս-հոկտեմբեր, էջ 48-58։

Ավերվում են մոռացությունից փրկված վերջին նշխարները։ Սեպտեմբերի 11, 2021 [Էլեկտրոնային հրատարակություն] URL: https://hhpress.am/taratsashrjan/2021/5532/ ։Վերցված է՝ 13.11.2023։

Արցախում ձևավորվել է բռնազավթված տարածքների մշակութային ժառանգության պաշտպանության պետական խորհուրդը [Էլեկտրոնային հրատարակություն] URL: https://civic.am/society/culture/33566-mshakutayin-jarangutyun.html 07.11.2023

Բալայան Զ., 1989, Ճանապարհ, «Խորհրդային գրող» հրատ., Երևան, 605 էջ :

Գանձասարի վանքն անկախության տարիներին [Էլեկտրոնային հրատարակություն] URL: https://monumentwatch.org/hy/monument/ ։ Վերցված է՝ 04.11.2023

Գերեզմանատների ավերումն արբանյակային մոնիտորինգի միջոցով ձեռք բերված տվյալների արդյունքում փաստել է Կովկասի Ժառանգության մշտադիտարկման միջազգային կենտրոնը: [Էլեկտրոնային հրատարակություն] URL: https://zham.am/?p=162447&l=am. Վերցված է՝ 15.11.2023:

Կարապետյան Ս., 2002, Հայկական հուշարձանների վիճակը Հայաստանի հարևան երկրներում, «Վասն հայության», շաբաթաթերթ, 23 ապրիլ, էջ 10-13։

Կարապետյան Ս., 1999, Հայ մշակույթի հուշարձանները Խորհրդային Ադրբեջանին բռնակցված շրջաններում, Երևան, ՀՀԳԱ «Գիտություն» հրատ., 247 էջ։

Հասրաթյան Մ., 1992, Հայկական ճարտարապետության Արցախի դպրոցը, Հայաստանի ԳԱ, Երևան, 118 էջ։

Հնագիտական ուսումնասիրություններն Արցախում 2005-2011 թթ., ԼՂՀ ԿԱ զբոսաշրջության վարչություն, Ստեփանակերտ, 2011, 143 էջ։

Հարությունյան Հ., 2008, Շուշի։ Նորահայտ նյութեր քաղաքի պատմության մասին,«Դիզակ պլյուս» հրատ.,178 էջ ։

Մելիք-Շահնազարյան Լ., 1998, Ադրբեջանի ռազմական հանցագործությունները Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության խաղաղ բնակչության դեմ, ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ., Երևան, 208 էջ:

Մկրտչյան Շ., 2003, Լեռնային Ղարաբաղ. Ադրբեջանի իրականացրած ցեղասպանության անատոմիան, Ստեփանակերտ, «Ազատ Արցախ» հրատ., 250 էջ։

Մկրտչյան Շ., 1985, Լեռնային Ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձանները, Երևան, «Հայաստան» հրատ., 356 էջ։

Շուշիի գեղարվեստի գործերի կորուսյալ հավաքածուները / «Ազատ Արցախ» շաբաթաթերթ, նոյեմբեր 10, 2022, Ստեփանակերտ, [Էլեկտրոնային հրատարակություն] URL: https://www.artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/36126-2022-11-10-08-10-28։

Չարեքտար վանքը. հնագիտական հետազոտություն [Էլեկտրոնային հրատարակություն] URL: https://monumentwatch.org/hy 27.09.2023

Պատմական գերեզմանատների ոչնչացումը բռնազավթված տարածքներում Ադրբեջանի քաղաքականության հստակ ուղղություն է։ [Էլեկտրոնային հրատարակություն] URL: https://zham.am/?p=163029&l=am, վերցված է՝ 06.12.2023։

Պարսամյան Ս., 2010, Ադրբեջանի կողմից իրագործված հայկական հուշարձանների ոչնչացումը՝ որպես մշակութային ցեղասպանություն, Ադրբեջանի պետական ահաբեկչությունը և էթնիկական ձգտումների քաղաքականությունը Լեռնային Ղարաբաղի դեմ, «Կաճառ», 4(47-58), «Կաճառ» գիտական կենտրոնի հրատարակչություն, Շուշի, էջ 160-169։

Սարգսյան Գ., Այվազյան Ս., 2011, Չարեքտար գյուղի վանական համալիրի պեղումների և հետազոտությունների հիմնական արդյունքները, Հնագիտական ուսումնասիրություններն Արցախում 2005-2010 թթ.,Ստեփանակերտ, էջ 113-133։

Армения провела незаконные ремонтно-восстановительные работы в монастыре Гянджасар [Электронный ресурс] URL: https://t.me/KarabakhRu/38176?fbclid=IwAR3MAIywSg19bW-SNSYIYMoBv_unrQyyI1c7S4epkiegqPKLrnMxoN8w2 NU)։ Վերցված է՝ 13.11.2023։

Азербайджан – враг цивилизации, 2021, №1(1), Ереван, изд. «Лимуш», 2021, 60c..

Баку имеет доказательства фальсификации эпиграфики Гандзасарского монастыря[Электронный ресурс]URL:https://t.me/RH_inside/6749?fbclid=IwAR14Qned0HFZmkdT6fNtY2F3HN1fc66V_0FMXFdXPxOKj_ud8pLwpiDqLSA ։Վերցված է՝ 5.11.2023։

Золян С., 2001, Нагорный Карабах: проблема и конфликт, изд. «Лингва», Ереван, 307 с.

НКР, Путь к вершинам,/под ред. Н.Р.Мелкумян, Степанакерт, изд:МИД НКР, 2001, 172 с.

Письмо группы кинематографистов Л. Брежневу, 1975 г. “Pro Armenia”, М., N1, 1991.

Постановления Совета Министров Азербайджанской ССР N 140 от 2 апреля 1968 г. и N 145 от 27 апреля 1988 г.

Сарумян Н.П., 2023, Проявления политики армянофобии и этнической ненависти в Арцахе со стороны Азербайджанской Республики / Проблемы стран постсоветского пронстранства, центрального и юго-восточной Европы, Сборник научных статей, Выпуск 7, Воронеж, Издательский дом ВГУ, 174 с..

Туристическая схема Азербаджанской ССР, Москва, 1970.

О причинах исчезновения книги Иосифа Орбели։[Электронный ресурс] URL: https://karabakhchurch.com/?fbclid=IwAR3laW3EocSF4pVCtZZroNIcDDuJm5OwAsq04CxpmnjQ5A_NWvZXheUB5Bg Վերցված է՝ 11.11. 2023:

Орбели И., 2016, Надписи Гандзасара и Авоцптука, собрал и подготовил к печати А. Акопян,изд. Института археологии НАН РА, Ереван, 279 с..

Monuments and newly discovered inscriptions of Surb Stepanos Monastery of Vachar, https://monumentwatch.org/hy/monument/.

Downloads

Published

2025-02-07

Issue

Section

Articles

How to Cite

Sarumyan, N. (2025). Evidence of Continuous Destruction of Historical Architectural Monuments of Artsakh by the Republic of Azerbaijan. History and Culture, 21(1), 172-187. https://doi.org/10.46991/hc.2024.21.1.172