Плачевно-апокалиптичекое видение мира и идея восстановления царства в Армении 5-12-го вв.(Теоретические заметки)
DOI:
https://doi.org/10.46991/hc.2024.21.2.008Ключевые слова:
политическое мышление в средневековой Армении, средневековые армянские плачи, средневековые армянские видения, армянская эсхатология, армянская освободительная легендаАннотация
В статье рассмотрены некоторые теоретические аспекты изучения политических идей в средневековой Армении. В частности, представленны две концепции: «Плачевно-апокалиптичекое видение мира» и «Идея восстановления царства». Анализируя две распрастраненные жанры среденевековой армянской литературы, плачи и видения, мы попытались показать глубочайшие текстуальные и семантические связи, обединяющие эти жанры. «Идея восстановления царства» изначально представляла собой политическую идею, мало связанную с «Плачевно-апокалиптичеким виденим мира», однако ход развития политического мышления в средневековой Армении привел к сближению этих понятий.
Библиографические ссылки
Ակինեան Ն․ 1948, Տեսիլ Ս. Սահակայ. Մատենագրական պատմական քննութիւն, Վիեննա, Մխիթարյան տպարան, 1948, 93 էջ + Ը։
Գրիգոր Տղա 1972, Բանաստեղծություններ և պոեմներ, աշխ․ Ա. Մնացականյանի, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., 452 էջ։
Եպիփան Կիպրացի 2013, Ճառք, աշխ․ Հ․ Քյոսեյանի, Էջմիածին,Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի հրատ․, 896 էջ։
Թոփչյան Ա․ 2016, Կեղծ-Մեթոդիոսի «Հայտնության» հին հայերեն թարգմանությունը, «Բանբեր Մատենադարանի», 23, էջ 330-378։
Կիրակոս Գանձակեցի 1961, Պատմություն հայոց, աշխ․ Կ. Մելիք-Օհանջանյան, Երևան, ԳԱ հրատ., 426 էջ + ՃԻԷ:
Կոստանդին Ծիրանածին 1970, (Օտար աղբյուրները հայերի և Հայաստանի մասին 6), աշխ․ Հ․ Բարթիկյանի, Երևան, ԳԱ հրատ․, 366 էջ։
Հիշ․ Ե-ԺԲ – Հայերեն ձեռագրերի հիշատակարաններ․ Ե-ԺԲ դար, աշխ․ Ա․ Մաթևոսյանի, Երևան, Մատենադարան, 1988, 366 էջ։
Հիշ․ ԺԳ – Հայերեն ձեռագրերի հիշատակարաններ․ ԺԳ դար, աշխ․ Ա․ Մաթևոսյանի, Երևան, Մատենադարան, 1984, 987 էջ։
Հովհաննիսյան Ա․ 1957, Դրվագներ հայ ազատագրական մտքի պատմության, հ․1, Երևան, ՀՍՍՌ ԳԱ հրատարակչություն, 525 էջ։
Ղևոնդ 2007, Պատմաբանութիւն, Մատենագիրք հայոց, հ․ Զ, աշխ․ Գ․ Տէր-Վարդանեանի, Անթիլիաս, էջ 735-85։
Մովսէս Խորենացի 2003, Պատմութիւն Հայոց, Մատենագիրք հայոց, հ․ Բ․, աշխ․ Ստ․ Մալխասյանցի և այլոց, Անթիլիաս, էջ 1743-2121։
Նալբանդյան Վ․ 1986, Հայոց թագավորության վերականգնման հարցը Վարդանանց պատերազմի ժամանակ, «ՊԲՀ», 1, էջ 177-186։
Ներսէս Շնորհալի 1973, Ողբ Եդեսիոյ, աշխ․ Մ. Մկրտչյան, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱԱ հրատ., 159 էջ։
Ներսէս Շնորհալի 2018, Յիսուս Որդի, աշխ․ Գ․ Գասպարեանի, ՄՀ․ հ․ ԻԱ, Երևան, Մատենդարան հրատ․, էջ 291-455։
Սանահնի ընծայամատյան 2007 – Յիշատակարան Սանահնոյ վանից (Սանահնի Քէօթուկը), աշխ․ Պ․ Մուրադեանի, Ս․ Էջմիածին, Մայր Աթոռ Ս․ Էջմիածին հրատ․, 2007, 336 էջ։
Սեբէոս 2005, Պատմութիւն, աշխ․ Գ․ Աբգարեանի, Մատենագիրք հայոց, հ․Դ, Անթիլիաս, էջ 453-565։
Սոփերք Է – [Յովհաննես Երզնկացի], Պատմութիւն յայտնութեան նշխարց սրբոյն Ներսիսի (Սոփերք հայկականք Է), Վենետիկ, տպ․ Մխիթարեան, 1853, էջ 31-78։
Սրապյան Ա․ 1958, Հովհաննես Երզնկացի, Երևան, ԳԱ հրատ․, 309 էջ։
Վարդան Արևելցի 1862, Հաւաքումն պատմութեան, աշխ․ Ղ․ Ալիշանի, Վենետիկ, Ս․ Ղազար, 184 էջ։
Փավստոս Բուզանդ 2003, Բուզանդարան պատմութիւնք, Մատենագիրք հայոց, հ․Ա, Անթիլիաս, էջ 277-428։
Ֆրիկ 1954, Դիւան, աշխ․ Տիրայր արք․, Նիւ Եորք, 756 էջ։
Юзбашян, К. Н. 1988, Армянские государства эпохи Багратидов и Византия IX-XI вв., Москва, «Наука», 300 с.
Bahman Yasht 1880, tr. E. W. West, Sacred Books of the East, vol. V , ed. F. Max Müller,Oxford, Oxford University Press, pp. 189-235․
Frasson 1976 – Pseudo-Epiphanii Sermo di Antrichristo, ed. G. Frasson, Venezia, San Lazzaro, LXXXIV+392p.
Hultgård A. 1983, Forms and origins of Iranian Apocalypticism, Apocalypticism in the Mediterranean World and the Near East, ed. D. Hellholm, Tübingen, Mohr, pp. 387–411.
La Porta S․ 2019, The Persistence of History: Two Armenian Reactions to the Failure of Prophesy, Les récits historiques entre orient et occident XIe-XVe siècle, ed. I. Bueno & C. Rouxpetel, Roma, École française de Rome, pp. 267-303.
Muradyan G. 2014, The Vision of St. Sahak in the History of Łazar P‘arpec‘i, The Armenian Apocaliptic Tradition: A Comparative Perspective, ed. K. B. Bardakjian & S. La Porta, Leiden/Boston, Brill, pp. 313-325․
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2025 Areg Vardanyan
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-ShareAlike» («Атрибуция — Некоммерческое использование — На тех же условиях») 4.0 Всемирная.
