ԳԼՈԲԱԼ ՏԱՔԱՑՄԱՆ ՄԻՏՈՒՄՆԵՐԻ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ՎԱԼԴԱՅԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ՊԱՐԿԻ (ՆՈՎԳՈՐՈԴԻ ՄԱՐԶ) ՉՈՐ ՀԵՏԱՆՏԱՌԱՅԻՆ ՄԱՐԳԱԳԵՏԻՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՎՐԱ
DOI:
https://doi.org/10.46991/PYSUC.2026.SI1.012Բանալի բառեր:
post-forest meadows, climatic trends, floristic composition, weather conditions, monitoring, correlationԱմփոփում
Ներկայացված են Վալդայի ազգային պարկի տարբեր մասերում գտնվող չոր հետանտառային մարգագետնային էկոհամակարգերի հինգ փորձարարական նմուշառման տեղամասերի ֆլորիստիկական կազմի երկարաժամկետ մոնիթորինգի տվյալները: Այս մարգագետինները ձևավորվել են դարավոր գյուղատնտեսական պրակտիկայի արդյունքում, ապա՝ արգելոցի և կլիմայի գլոբալ տաքացման պայմաններում։ Ցույց է տրվել, որ խոտհունձի, արածեցման և այրման բացակայության դեպքում մարգագետինները ցուցաբերում են համեմատաբար կայուն ֆլորիստիկական կազմ և առատ խոտածածկույթ, տեսանելի հաջորդական պրոցեսների բացակայություն և օտար տեսակների ներխուժման դիմադրողականություն։ Հայտնաբերվել են տեսակների քանակի, խոտածածկի առավելագույն բարձրության, մարգագետնային ֆիտոցենոզների պրոյեկտիվ ծածկույթի և տվյալ տարվա եղանակային պայմանների՝ սեզոնային ջերմաստիճանի, տեղումների և ձյան ծածկույթի խորության միջև կոռելյացիոն կապեր։ Պարզվել է, որ ջերմաստիճանի և տեղումների պարամետրերի տարբեր համադրությունները, որոնք կապված են ջերմության և խոնավության հետ, կարևոր դեր են խաղում բոլոր հինգ մարգագետնային փորձանմուշային տեղամասերում բուսածածկույթի տեսակային բազմազանության ձևավորման գործում։ Գերակշռում են ջերմաստիճանի հետ նշանակալի բացասական և խոնավության պայմանների հետ դրական կապերը։ Առավելագույն տեսակային բազմազանությունը, խոտաբույսերի և պրոյեկտիվ ծածկույթի առավելագույն բարձրությունը դիտվում են լավ խոնավության և ջերմաստիճաններով էքստրեմալ արժեքներ չունեցող տարիներին:
Ներբեռնումներ
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2026 ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
