ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻ ԵՐԿՈՒ ՇԵՐՏԱՎՈՐՎԱԾ ԲԱՐԵԽԱՌՆ ԼՃԵՐԻ ԲԱԿՏԵՐԻՈՊԼԱՆԿՏՈՆԻ ՈՒՂՂԱձիգ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ

Ամփոփում

Լճերի կայուն շերտավորումը հաճախ ուղեկցվում է ստորին շերտում անոքսիայով, ինչը հանգեցնում է մանրէային համայնքների արտահայտված ուղղաձիգ տարասեռության և դրանց ֆունկցիոնալ ներուժի: Մենք ուսումնասիրել ենք բակտերիոպլանկտոնի ուղղաձիգ բաշխումը երկու մաքուր ջրերով շերտավորված լճերում՝ Պալենոե լիճ (անտառային գոտու հարավային սահման, 27 հա, 8 մ խորություն) և Պրուդովիկով լիճը(անտառ-տափաստանային գոտի, 6,5 հա, 5,5 մ խորություն): Հետերոտրոֆ բակտերիոպլանկտոնի մեջ երկու լճերում էլ գերակշռում են Planctomycetota-ն և Verrucomicrobiota-ն՝ համեմատաբար մեծ առատությամբ, որտեղ Proteobacteria-ն և Bacteroidota-ն զբաղեցնում են երրորդ և չորրորդ տեղեերը: Ընդհանուր քաղցրահամ ջրերի Actinomycetota-ն և Pseudomonadota-ն, օրինակ՝ Nanopelagicus-ը և Planktophila-ն (Nanopelagicales), Fonsibacter-ը (Alphaproteobacteria) և Comamonadaceae-ն (Betaproteobacteria), առկա են երկու լճերում էլ նմանատիպ, բայց ցածր առատությամբ: Ավելի ցածր տաքսոնոմիկ մակարդակներում երկու լճերի բակտերիոպլանկտոնը էապես տարբերվում է: Էպիլիմնիոնում մեկ լճում առկա ամպլիկոնային հաջորդականության (AS) տարբերակները փոխարինվել են մեկ այլ լճում առկա այլ, սերտորեն կապված AS-ներով, և անաէրոբ շերտերից վերցված նմուշների միջև տարբերությունները ավելի ցայտուն են եղել՝ ֆիլոգենետիկորեն ավելի հակադիր AS կառուցվածքի պատճառով։ Ընդհանուր առմամբ, Պրուդովիկով լճում բակտերիոպլանկտոնի ուղղաձիգ կառուցվածքը զգալիորեն պակաս բազմազան է, քան Պալենոե լճում: Ցիանոբակտերիաները գերիշխող տիպն են Պրուդովիկով լճի էպիլիմնիոնում, բայց չորրորդն են ավելի քիչ արտադրողական Պալենոե լճում: Երկու լճերում էլ գերիշխողների թվում են Cyanobiaceae-ի ներկայացուցիչները: Բացի այդ, Պալենոե լճում գերիշխողեն Dolichospermum spp. և Planktothrix isothrix ցիանոբակտերիաները, մինչդեռ Պրուդովիկով լճում գերակշռում են Pseudanabaena, Raphidiopsis և Planktothrix agardhii ցիանոբակտերիաները: Երկու լճերի քեմոկլինում և Պալենոե լճի հիպոլիմնիոնում ֆոտոտրոֆիկ բակտերիաների շարքում գերակշռում են ցիանոբակտերիաների և քլորոբիոտայի տարբեր տաքսոններ. մյուս խմբերը աննշան են: Chromatiaceae-ի մեջ Պալենոե լճում հայտնաբերվել է Thiodictyon syntrophicum, մինչդեռ Պրուդովիկով լճում առկա են Chromatium okenii-ին պատկանող երեք AS (նախկինում այս լճում գրանցված չէին) և մեկ չորոշված AS, որը հեռավոր կապ ունի և՛ Thiodictyon-ի, և՛ Lamprocystis-ի հետ: Չնայած ֆիլոգենետիկ կառուցվածքի հստակ տարբերու¬թյուններին, PICRUSt2-ով կանխատեսված նյութափոխանակության ուղիների առատության վերլուծությունը բացահայտեց ֆունկցիոնալ նմանություններ երկու լճերի էպիլիմնետիկ բակտերիալ համայնքների միջև: Այնուամենայնիվ, քեմոկլինային գոտուց (3,5–4,0 մ) և Պալենոե լճի ամենացածր ուսումնասիրված հորիզոնից (6 մ) վերցված նմուշները առավել զգալիորեն տարբերվում են մյուս նմուշներից և միմյանցից: Մեր տվյալները ցույց են տալիս, որ ֆունկցիոնալ կառուցվածքը մնում է զգալիորեն կայուն ուղու հիերարխիայի բարձր աստիճաններում և բավական հակասական՝ կանխատեսված գեների օրթոլոգիայի կառուցվածքի մակարդակում: