ՔԼՈՐՈՖԻԼԻ ՖԼՈՒՈՐԵՍՑԵՆՑԻԱՅԻ ԻՆԴՈՒԿՑԻԱՅԻ ԿՈՐԵՐԻ ՊԱՐԱՄԵՏՐԵՐԸ ՍՊԻՏԱԿ ԾՈՎԻ ՖԻՏՈՊԼԱՆԿՏՈՆԻ ԵՎ ԴՐԱ H2S-Ի ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԶԳԱՅՈՒՆՈՒԹՅԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՐ
DOI:
https://doi.org/10.46991/PYSUC.2026.SI1.051Բանալի բառեր:
White Sea, phytoplankton, chlorophyll, sensitivity to H2S, parameters, fluorescence induction curvesԱմփոփում
Բնական ֆիտոպլանկտոնի ակտիվությունը անբարենպաստ գործոնների առկայության դեպքում ակտիվորեն ուսումնասիրվում է քլորոֆիլի ֆլուորեսցենցիայի միջոցով: H2S-ի տարբեր կոնցենտրացիաների ազդեցությունը բնական կրիպտոֆիտ միկրոջրիմուռների՝ Rhodomonas sp.-ի (Սպիտակ ծովի մերոմիկտիկ ջրեր) լույսով ինդուկցված ֆոտոսինթեզի վրա ուսումնասիրվել է քլորոֆիլի ֆլուորեսցենցիայի ինդուկցիայի կորերի միջոցով: Ֆլուորեսցենցիայի ինդուկցիայի կորերը (OJIP կորեր) գրանցվել են Aquapen-C 100 ֆլուորոմետրի միջոցով (Photon System Instruments, Բռնո, Չեխիա): Ցույց է տրվել, որ H2S-ի (8 մգ/լ) ազդեցությունը նվազեցրել է էլեկտրոնների հարաբերական առավելագույն փոխադրման արագությունը (ETRmax) և լույսի էներգիայի առավելագույն օգտագործման գործակիցը (α), մինչդեռ ոչ ֆոտոքիմիական ֆլուորեսցենցիայի մարումը, որը կապված է ավելորդ էներգիայի դիսիպցիայի հարաբերական աճի հետ, մեծացել է: Ֆլուորեսցենցիայի ինդուկցիայի կորերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ միկրոջրիմուռների 10 րոպե ինկուբացիան H2S-ով 2,3 մգ/լ-ից բարձր կոնցենտրացիաներով զգալիորեն նվազեցրել է PSII-ի ֆունկցիոնալ ակտիվությունը, որը արտահայտվում է PSII ֆոտոքիմիայի քվանտային ելքի (FV/FM) բարձր արժեքներով, ակտիվ ռեակցիայի կենտրոնների համամասնությամբ (ABS/RC) և PSII-ում էլեկտրոնային փոխադրման քվանտային ելքով (φE0): Էլեկտրոնների փոխադրման նվազումը ուղեկցվում է չօգտագործված լույսի էներգիայի դիսիպացիայի աճով (DI0/RC): 2,3 մգ/լ-ից բարձր կոնցենտրացիաներով H2S-ը նվազեցրել է բոլոր փուլերի ամպլիտուդը՝ հիմնականում կրճատելով I-P փուլը, ինչը վկայում է էլեկտրոնային փոխադրման խափանման մասին պլաստոխինոն-ցիտոքրոմ b6f համալիրում ֆոտոհամակարգերի միջև: Այսպիսով, բնական Rhodomonas sp. միկրոջրիմուռները սթրես են ապրում 2,3 մգ/լ H2S-ի ազդեցության տակ, որը զգալիորեն ավելի բարձր է, քան ջրային մարմինների քեմոկլինային և անաէրոբ գոտիների համար բնորոշ կոնցենտրացիաները, որտեղ հանդիպում են Rhodomonas sp.-ները: Առաջարկվում է ֆլուորեսցենցիայի մեթոդների կիրառում ափամերձ մերոմիկտիկ ջրային մարմիններում՝ H2S-ի տարբեր կոնցենտրացիաներով ֆիտոպլանկտոնի վիճակի ուսումնասիրության համար։
Ներբեռնումներ
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2026 ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
