ԷԿՈԼՈԳԻԱՊԵՍ ՀԱՎԱՍԱՐԱԿՇՌՎԱԾ ԳՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԼԱՆԴՇԱՖՏՆԵՐԻ ՍՏԵՂԾՈՒՄԸ ԷԿՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ՀԱԿԱՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆՆԵՐՈՒՄ
(Բրյանսկի մարզի դեպքի ուսումնասիրություն)
DOI:
https://doi.org/10.46991/PYSUC.2026.SI1.063Բանալի բառեր:
landscape structure optimization, environmental conflicts, the Bryansk RegionԱմփոփում
Գյուղատնտեսական լանդշաֆտները (ԳԼ) կարևոր ռեսուրս են աշխարհի պարենային անվտանգության համար: Եթե դրանց կառուցվածքը էկոլոգիապես հավասարակշռված է, ագրոարդյունաբերական համալիրը կկարողանա երկար ժամանակ գործել, նույնիսկ շրջակա միջավայրի կոնֆլիկտների տարածաշրջաններում (ՇՄԿՏ): Վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ ինտենսիվ գյուղատնտեսական արտադրության տարածքները հաճախ տեղակայված են հանքարդյունաբերության, անտառտնտեսության և կենսաբազմազանության պահպանման վայրերի մոտ: Հաշվի առնելով հանքարդյունաբերության և փայտամշակման արդյունաբերության արագ վնասակար ազդեցությունը գյուղատնտեսական հողերի և հարակից տարածքների վրա, անհրաժեշտ են հետազոտություններ, որոնք կարող են ստեղծել գործիքներ, որոնք ուղղված են լանդշաֆտի վրա բացասական ազդեցությունը նվազեցնելուն: Այս աշխատանքը կենտրոնացած է ԾՄԿՏ-ներում տնտեսական կորուստների առանց շրջակա միջավայրի կայունության հասնելուն՝ ուղղված իրական գործիքի մշակման վրա: Հետազոտության նպատակն է առաջարկել ՇՄԿՏ-ում ԳԼ կառուցվածքի օպտիմալացման ալգորիթմ և փորձարկել այն ոչ Սև Երկրի գոտու ամենաներկայացուցչական տարածքներից մեկի՝ Բրյանսկի մարզի օրինակով: Հետազոտությունը հիմնված է գիտական գրականության վերանայման, աշխարհագրական և վիճակագրական տվյալների, շրջակա միջավայրի իրավիճակի վերաբերյալ տարեկան զեկույցների և նախկինում կատարված անձնական ուսումնասիրությունների վրա: Կիրառվել է նաև վիճակագրական վերլուծություն: Առաջարկվող ալգորիթմի հիմնական փուլերից մեկը պաշտպանիչ հատկություններ ունեցող և անկայունացնող հատկանիշներ ունեցող տարրերի հավասարակշռված հարաբերակցության սահմանումն է ԳԼ կառուցվածքում: Հարաբերակցությունը հաշվարկվում է կառուցվածքային տեխնիկայի միջոցով: Արդյունքները ցույց են տվել, որ այն տարածաշրջաններում, որտեղ գյուղատնտեսական գործունեությունը մրցակցում է հանքարդյունաբերության, անտառահատման և շրջակա միջավայրի պաշտպանության հետ, շրջակա միջավայրի հետ կապված կոնֆլիկտների լուծումը հնարավոր է իրականացնել պաշտպանիչ տարածքների ավելացման միջոցով: Բացի այդ, խախտված հողերը պետք է վերածվեն արգելոցային տարածքների և վերականգնվեն: Փոխակերպված տարածքների չափը հաշվարկվում է բնական լանդշաֆտների տիպաբանական խմբերում դրանց տեղակայման համաձայն: Ալգորիթմը ունիվերսալ է և կարող է կիրառվել այն տարածքներում, որոնք կանգնած են տնտեսական աճի և բնության պահպանման միջև ընտրության խնդրի առջև:
Ներբեռնումներ
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2026 ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
