ԿԱԽՎԱԾ ՆՅՈՒԹԻ ԵՎ ԴՐԱՆՈՒՄ ՊԱՐՈՒՆԱԿՎՈՂ ՕՐԳԱՆԱԿԱՆ ԱԾԽԱԾՆԻ ԲԱՇԽՈՒՄԸ ՏՐԵԽՑՎԵՏՆՈՅԵ ԼՃՈՒՄ
(Կանդալակշա Ծոց, Ռուգոզերսկայա ծոցի ափ)
DOI:
https://doi.org/10.46991/PYSUC.2026.SI1.057Բանալի բառեր:
meromictic water bodies, Lake Trekhtsvetnoye, suspended matter, organic carbonԱմփոփում
Հատակային նստվածքները տեղեկություններ են պարունակում ջրավազաններում տեղի ունեցող գործընթացների մասին: Նստվածքագոյացման գործընթացները հատակային նստվածքների ձևավորման ամենակարևոր գործոններից են: Այդպիսի ջրավազաններից մեկը Տրեխցվետնոյե լիճն է, որը գտնվում է Ռուգոզերսկայա ծոցի (Կանդալակշա ծոց) ափին։ Տրեխցվետնոյե լճի տարածքը 3,2 հա է, իսկ առավելագույն խորությունը՝ 7,5 մ: Հետազոտական նպատակներով անցկացված ուսումնասիրությունը ուսումնասիրել է Տրեխցվետնոյե լճի խորջրյա գոտում կախված նյութերի ուղղաձիգ բաշխումը: Նմուշառումը կատարվել է 2023 թվ.-ի սեպտեմբերին: Ջրի նմուշները հավաքվել են 5 լ ծավալով հորիզոնական բաթոմետրի միջոցով: Ջրում պարունակվող կախված նյութը նստել է նախապես կշռված միջուկային ֆիլտրերի (ծակոտիների 0,45 մկմ տրամագծով) և GF/F ապակե մանրաթելային ֆիլտրերի (կախված օրգանական ածխածնի որոշման համար՝ օգտագործելով Euro EA 3000 տարրական վերլուծիչ) վրա։ Տրեխցվետնոյե լճում կախված նյութերի կոնցենտրացիան չի գերազանցում 5 մգ/լ-ը՝ մինչև 2 մ խորությունը և հասնում է առավելագույնի՝ 49 մգ/լ խեմոկլինալ գոտում։ Խեմոկլինալից ներքև հատակային շերտում կախված նյութի կոնցենտրացիան աճում է 21 մգ/լ-ից մինչև 36 մգ/լ։ Չնայած խորության հետ կախված նյութի պարունակության աճին (խիմոկլինից հետո), դրա հարստացումը օրգանական նյութով նվազում է (29-ից մինչև 11%): Սակայն, օրգանական ածխածնի պարունակությունը հատակային շերտում փոքր-ինչ աճում է (16%): Այսպիսով, ջրային շերտերում, որտեղ կախված նյութերի կոնցենտրացիաները ամենաբարձրն են (խիմոկլինալ գոտի), օրգանական նյութի բարձր պարունակությունը վկայում է մերոմիկտիկ Տրեխցվետնոյե լճի բարձր արտադրողականությունը (բարձր միկրոբային պոպուլյացիայի պատճառով խեմոկլինալը կենտրոնացնում է անկայուն բնածին օրգանական նյութը առավելագույն չափով)։ Տրեխցվետնոյե լճում կախված նյութերի բաշխման բացահայտված առանձնահատկությունները տարբերվում են շերտավորում չունեցող քաղցրահամ լճերից։ Դա հաստատում է մերոմիկտիկ լճերում կախված նյութերի վարքագծի և բաշխման ուսումնասիրության կարևորությունը։
Ներբեռնումներ
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2026 ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
