ԱԽԱՆԳԱՐԱՆԻ ՋՐԱՄԲԱՐԻ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԵՎ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՄԵԽԱՆԻԶՄՆԵՐԻ ԿԱՏԱՐԵԼԱԳՈՐԾՈՒՄ

Հեղինակներ

  • Յասուրջոն Ս․ ուգլի Խամրոկուլով Տաշքենդի ոռոգման և գյուղատնտեսական մեխանիզացիայի ինժեներների ինստիտուտ, Ազգային հետազոտական համալսարան, Տաշքենդ, Ուզբեկստան

DOI:

https://doi.org/10.46991/PYSUC.2026.60.1.070

Բանալի բառեր:

reservoir, maximum water discharge, Gumbel distribution, dispatch schedule, safety, emergency situations

Ամփոփում

Հոդվածում ուսումնասիրվել են Ահանգարանի ջրամբարի ջրի հոսքերի կառավարման կատարելագործման մեթոդները և անվտանգության ապահով-ման մեխանիզմները։ Բազմամյա հիդրոլոգիական տվյալների վերլուծության հիման վրա որոշվել է ջրի առավելագույն հոսքերի հավանական բաշխումը՝ կիրառելով երեք պարամետրով գամմա-բաշխումը, ինչպես նաև կատարվել է ստացված արդյունքների համեմատություն Գումբելի I տիպի բաշխման հետ։ Հաշվարկները ցույց են տվել, որ 0,1% ապահովվածությամբ ծայրահեղ ջրի հոսքը կազմում է 500 մ3/վրկ՝ երեք պարամետրով գամմա-բաշխման դեպքում, և 657 մ3/վրկ՝ Գումբելի մեթոդով, ինչը 31–32%-ով բարձր է։ Այս ամենի հիման վրա մշակվել է ջրամբարի շահագործման կարգավարական գրաֆիկ՝ ջրի մակարդակի, ինչպես նաև լցման և բացթողման արագությունների նորմատիվ վերահսկմամբ, ինչը ապահովում է ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործում և անվտանգության բարձրացում արտակարգ իրավիճակներում։ Հետազոտության արդյունքները ձևավորում են գիտական հիմք ջրամբարի ռացիոնալ շահագործման և հիդրատեխնիկական կառույցների հուսալիության բարձրացման համար։

Ներբեռնումներ

Հրատարակվել է

2026-04-30

Թողարկում

Բաժին

Աշխարհագրություն

Ինչպես մեջբերել

ԱԽԱՆԳԱՐԱՆԻ ՋՐԱՄԲԱՐԻ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԵՎ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՄԵԽԱՆԻԶՄՆԵՐԻ ԿԱՏԱՐԵԼԱԳՈՐԾՈՒՄ. (2026). ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 60(1 (268), 70-77. https://doi.org/10.46991/PYSUC.2026.60.1.070

Նույն հեղինակ(ներ)ի ամենաշատ կարդացվող հոդվածները