Հտ․ 49 No. 2 (237) (2015)

Սևանի հյուսիսարևելյան ափամերձ տրակտոլիտ-հարցբուրգիտային ապարների հավելումով ստացվել է սովորականից 20%-ով բարձր ամրությամբ և 20–30%-ով ցածր ինքնարժեքով պորտլանդցեմենտի նոր տեսակ:

Վանքի զանգվածի գրանիտոիդների տուրմալինը հավասարաչափ տարածված է անկախ տեկտոնական և մագմայական ճեղքերից: Տուրմալինի երեք տիպերը՝ մագմայականը (պորֆիրանման ներփակումները գրանիտոիդներում), պնևմատոլիտայինը (ռադիալ-ճառագայթաձև ագրեգատները Վանքի ինտրուզիվ զանգվածի առաստաղի անդեզիտներում) և հիդրոթերմալը (քվարց-տուրմալինային երակներն էկզոկոնտակտի գաբրոիդներում և մոնցոնիտոիդներում) ծագումնաբանորեն կապված են Վանքի ինտրուզիայի բորով հարուստ մագմայական և ետմագմայական գործընթացների հետ:

Հոդվածում դիտարկված է երկրաբանահետախուզական աշխատանքների բնորոշ սխալների բնույթը: Բերվում է լեռնահարստացուցիչ արտադրության հիմնական փուլերի տեսակարար կապիտալ ներդրումների և ինքնարժեքների մեծությունները, որոնցով կարելի է կողմնորոշվել մանրակրկիտ հաշվարկների կատարման ժամանակ:

Հոդվածում նկարագրվում է Հանքավանի հանքային դաշտի երկրաբանակառուցվածքային, երկրաֆիզիկական և հանքաերկրաքիմիական համակցված գրաֆիկական մոդելը: Այն թույլ է տվել որոշել հանքային դաշտի բազմատիպ հանքայնացումների դիրքը գրավիչափական անոմալիայում և անել որոշակի եզրակացություններ նրանց հեռանկարների վերաբերյալ: Ներկայացված մոդելը ևս մեկ անգամ ապացուցում է, որ պղինձ-պորֆիրային հանքայնացմանը բնորոշ է լոկալ գրավիտացիոն դաշտի բացասական առավելագույն արժեքներ:

Արարատյան սեյսմափորձադաշտի տարածքում սեյսմիկ ռեժիմի առանձնահատկություններն հետազոտելու նպատակով կատարվել է վերջին 50 տարիների ընթացքում տեղի ունեցած M ≥ 2,5 երկրաշարժերի վերլուծություն, որի համար օգտագործվել է ՀՀ ՏԿ և ԱԻՆ ՍՊԾ երկրաշարժերի կատալոգը: Դիտարկվել է Երևանից 70 կմ շառավղով տեղակայված տարածքը:

Աշխատանքում ներկայացվում է Երևան քաղաքի և մերձակա շրջանների երկրաբնապահպանական շրջանացման մեթոդիկան և արդյունքները, որտեղ տարածքները մաթեմատիկական համակշռային եղանակով առանձնացվել են՝ չփոփոխված, փոփոխված և ուժգին փոփոխված շրջանների:

Ուսումնասիրվել և վերլուծվել են ՀՀ տարածքում սողանքային երևույթների տարածմանը և առաջացմանը վերաբերվող հրատարակված և արխիվային նյութերը: Հաշվի առնելով տվյալ երևույթներին վերաբերվող միջազգային փորձը առաջարկվում է իրականացնել ՀՀ տարածքին բնորոշ սողանքների դասակարգում և շրջանացում, նկատի ունենալով նման աշխատանքների բացակայությունը:

Հոդվածում վերլուծված են Թեհրան նահանգի բնական, պատմամշակութային և մարդածին զբոսաշրջային օբյեկտները, կախված՝ դրանց բաշխումից և օգտագործումից: Նկարագրված է զբոսաշրջային ռեսուրսների դերը հենակետային զբոսաշրջային տարածքների և դեստինացիաների առաջացման և զարգացման գործում:

Հոդվածում, ԻԻՀ Գորգան քաղաքի օրինակով, դիտարկվում են տրանսպորտային համակարգի, շրջակա միջավայրի տարածքային կառավարման հիմնախնդիրները: Գնահատվել է ուղևորահոսքերի դերը քաղաքի տարածքային կայուն զարգացման գործում:

ՀՀ-ում տուրիզմի հաջող զարգացման համար անհրաժեշտ է գնահատել, և հանրապետության, և առանձին մարզերի տուրիստական և ռեկրեացիոն պոտենցիալը: Տարածաշրջանի ռեկրեացիոն օգտագործման հիմք են հանդիսանում այնտեղ գտնվող բնական օբյեկտները, քանի որ նրանք հանդիսանում են ոչ միայն տուրիստական ռեսուրս, այլ նաև ստեղծում են ռեկրեացիոն գործունեության պայմաններ: