Հտ․ 47 No. 2 (231) (2013)

Հոդվածում դիտարկվում են կենտրոնական Իրանի երկաթի հանքավայրերը: Այստեղ, խոշոր շահագործվող հանքավայրերի հետ մեկտեղ, բացահայտված են բազմաթիվ երևակումներ: Հեռանկարայինների ընտրման նպատակով առաջարկվում է նրանց գնահատումը կատարել կիրառելով անալոգիայի եղանակը և ռեգրեսիոն հավասարումների մոդելները:

Հոդվածում դիտարկվում է պարզեցված եղանակով ուռչող գրունտների մնացորդային սահքի դիմադրության որոշման հարցերը: Փորձարառական ուսումնասիրություններով ցույց է տրված, որ սահքի դիմադրության պարամետրերը կարելի է որոշել մեկ նմուշի վրա, աստիճանաբար խտացնող լարումների բեռնաթափմամբ՝ բազմակի սահքի դիմադրության փորձարկմամբ:

Երևանի մետրոպոլիտենի անխափան աշխատանքի վերականգնման համար տեխնիկական առաջադրանքով նախատեսված է մի շարք միջոցառումների իրականացում, այդ թվում նաև նրա կենտրոնական կայարանների մերձակա տարածքներում բարձր տեղադիրք ունեցող գրունտային ջրերի մակարդակների իջեցման համար՝ գետնուղային հորիզոնական դրենաժի կառուցում: Համաձայն տարածքի ջրաերկրաբանական պայմաններին բավարարող անալիտիկ բանաձևերի, կառուցվող գետնուղային դրենաժում (920 մ) ընդհանուր ջրաքանակը 445,5 լ/վրկ է, որը կարելի է՝ ինքնահոս եղանակով, հեռացնել գոյություն ունեցող բովանցքի միջոցով, ինչի հետևանքով գրունտային ջրերի մակարդակը կիջնի գնացքների անցավազք թունելի ռելսերից 3–5 մ խորը, ինչն էլ կապահովի մետրոպոլիտենի վերականգնումից հետո նրա երկարաժամկետ անխափան աշխատանքը:

Հաշվի առնելով մեր երկրի չոր պայմաններում տեղումների դերն ու նշանակությունը բարձր ջրային սեզոնում ջրի կուտակման և օգտագործման, ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման և պլանավորման գործում՝ աշխատանքի նպատակն է ուսումնասիրել և գնահատել Սյունիքի մարզում մթնոլորտային տեղումների ռեժիմը, դրանց տարածական և ժամանակային բաշխման օրինաչափությունները։ Այդ նպատակով աշխատանքում դրվել և լուծվել են հետևյալ խնդիրները՝ հավաքել, մշակել և վերլուծել Սյունիքի մարզում տեղումների դիտարկումների արդյունքները (1913–2010 թթ․), վերլուծել դրանց տարածական և ժամանակային բաշխման առանձնահատկությունները։

Բնական ռեսուրսների ռեկրեացիոն գնահատման դեպքում հիմնական խնդիրն այն տարածքային միավորի ընտրությունն է, որի շրջանակներում պետք է իրականացվի գնահատումը։ Լեռնային գոտում ամենահարմար միավորը կարող է լինել գետավազանը։ Աշխատանքի ընթացքում ուսումնասիրվել և գնահատվել են Ախուրյան գետի վերին և միջին հոսանքների ռեկրեացիոն ներուժը:

Սերվիսագիտության ամենահրատապ խնդիրներից է մարդկային կարիքների էության սահմանումը, դրանց դասակարգումը և անհրաժեշտ կարիքները բավարարող համակարգի ստեղծումը։ Այս խնդիրների լուծման համար առաջարկվում է կիրառել համակարգված մոտեցում, որը հնարավորություն կտա ստեղծել կարիքների սպասարկման կայուն համակարգ։

Հայաստանի Հանրապետությունում Տավուշի մարզն աչքի է ընկնում իր ուրույն աշխարհագրական դիրքով, բնակավայրի բնույթով և սոցիալ-տնտեսական զարգացման խնդիրներով։ Փաստացի և վիճակագրական նյութի վերլուծության հիման վրա հոդվածում քննարկվում են Տավուշի մարզի գյուղական բնակավայրի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գյուղական բնակավայրերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման խնդիրները: