ԱՆԱՌԱՅԻՆ ԶԱՆԳՎԱԾՆԵՐԻ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ՁՆՀԱԼԻՔԻ ԺԱՄԱՆԱԿ ԵՂԱՆԱԿԱՅԻՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՁԵՎԱՎՈՐՄԱՆ ՄԱՍԻՆ
(հիմնված COSMO/ICON-Ru տարածաշրջանային եղանակի թվային կանխատեսման համակարգի հաշվարկների վրա)
DOI:
https://doi.org/10.46991/PYSUC.2026.SI1.010Բանալի բառեր:
snow cover, numerical weather prediction, initial data, atmosphere modeling, canopy, heat balance, skill of weather forecastsԱմփոփում
Եղանակի թվային կանխատեսման համակարգերը պահանջում են նախնական տվյալներ, այդ թվում՝ երկրի մակերևույթի վիճակի վերաբերյալ տեղեկատվություն: Ձյան ծածկույթի տվյալները պարտադիր են, որոնցից ձյան գծի դիրքը կարևոր է առաջիկա օրերի եղանակի թվային կանխատեսման համար: Ներկայումս այս տվյալները հիմնված են արբանյակային չափումների վրա, որոնք ճշգրտվել են՝ հաշվի առնելով բաց տարածքներում տեղակայված օդերևութաբանական կայաններից ստացված ձյան շերտի բարձրության օրական տվյալները։ Անտառներում ծառերի պսակները կարող են ձյունից զերծ լինել, քանի որ ցուրտ ժամանակահատվածում ձյունը կարող է տեղափոխվել ճյուղերի տակ և մասամբ հալվել։ Դա կարող է հանգեցնել ծառերի պսակների և շրջակա օդի տաքացմանը։ Անտառային լանդշաֆտներում ձյան կուտակման և ուղղաձիգ վերաբաշխման գործընթացները, որպես կանոն, հաշվի չեն առնվում ժամանակակից կանխատեսման մոդելներում՝ ելակետային տվյալները մշակելիս։ Սա երբեմն հանգեցնում է մթնոլորտի ցածր մակարդակների համար ջերմաստիճանի մոդելային կանխատեսումների զգալի սխալների։ Ներկայացումը ներկայացնում է օրինակներ, թե ինչպես են ձյան ծածկույթի ելակետային տվյալները ազդում առաջիկա օրերի համար կանխատեսած օդերևութաբանական պարամետրերի վարքագծի վրա (օգտագործելով COSMO/ICON-Ru կանխատեսման համակարգը): Պարզվել է, որ օդի գետնամերձ ջերմաստիճանի, ամպամածության (հատկապես ցածր մակարդակի ամպամածության) և տեղումների ընդհանուր քանակի ու փուլերի կանխատեսումները առավել զգայուն են այս գործոնի նկատմամբ։ Գարնանը կանխատեսման ճշտության անկման քանակական գնահատականներ են ներկայացվում, երբ վերը նկարագրված գործոնները հաշվի չառնելը առավել նկատելի է։ Այս դեպքում, եթե ելակետային տվյալները ստեղծելիս հաշվի չի առնվում ձնազուրկ ծառերի պսակի գործոնը, կանխատեսվող մակերևույթի ջերմաստիճանը սովորաբար մնում է 0℃-ի վրա (ամբողջ ջերմությունը գնում է մոդելի բջջի մակերեսին ձյան հալեցման վրա)։ Դիտարկվում են ձնածածկույթի սահմանների վերաբերյալ տվյալների ճշգրտման ալգորիթմների առաջարկներ։
Ներբեռնումներ
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2026 ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
