Հտ․ 15 No. 1 (40) (2024)

Рихтер И., Шупперт Г. Ф. «Судебная практика по административному праву». пер. с нем.: Юристъ, 2000, ISBN: 5-7975-0338-7., էջ. 24-34;

Волкова С. Н. Регламентарные акты и их место в системе нормативных правовых актов, Сибирский юридический вестник, 2013, № 4 (63), էջ 11-12;

Чухвичев В. Д. Законодательная техника: учебное пособие, М., ISBN: 978-5-238-02248-2 (в пер.), 2006, էջ 65;э

Дубровин В.Н. Конституции зарубежных стран, М., Юрлитинформ, 2001, ISBN: 5-93295-036-6, էջ 151։

Лундмарк Т.О. Очерки сравнительного правоведения, СПб, Алеф-Пресс, 2022, ISBN: 978-5-9059-6600-21, էջ 439;

Шустров Д. Г. Между Сциллой и Харибдой: конституционный контроль за поправками к Конституции и политика, Вестник Московского университета, Серия 11: Право, 2019, № 2, էջ 94։

Ա․ Ղամբարյան, Ենթաօրենսդրական ակտեր ընդունելու լիազորություն ունեցող մարմինների նույնականացումը ՀՀ-ում, Օրինականություն, 2023, № 133, ISSN 1829-4219, էջեր 61-101;

Գ. Հովհաննիսյան, Ընդհանուր իրավագիտություն և իրավաբա¬նա¬կան մեթոդաբանություն, Եր., 2020, ISBN: 978-9939-1-1108-7, էջ 113;

Պողոսյան Վ․, Սարգսյան Ն․, Հայաստանի Հանրապետության 2015թ. խմբա-գրությամբ Սահմանադրությունը. համառոտ պարզաբանումներ, Եր․, Տիգրան Մեծ, 2016, ISBN: 978-99941-0-772-8, էջ 30։

«Ժողովրդավարություն` իրավունքի միջոցով» եվրոպական հանձնաժողով, ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունների նախագծի 1-7-րդ և 10-րդ գլուխների վերաբերյալ նախնական կարծիք, Ստրասբուրգ, 2015, CDL-PI (2015)015rev;

«Երեխայի իրավունքների և երեխայի պաշտպանության համակարգի մասին» օրենքի նախագիծ;

«Գյուղատնտեսության ոլորտին տրամադրվող վարկերի սուբսիդավորման մասին» (փաստաթղթային կոդ՝ Պ-1073-27.09.2016-ՖՎ-010/0) ՀՀ օրենքի նախագծի վերաբերյալ եզրակացություն;

Հայաստանի Հանրապետության 2015 թվականի խմբագրությամբ Սահմանադրությունը;

«Տեղական ինքնակառավարման մարմինների մասին» ՀՀ օրենք;

«Ժողովրդավարություն` իրավունքի միջոցով» եվրոպական հանձնաժողով, ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունների նախագծի 1-7-րդ և 10-րդ գլուխների վերաբերյալ նախնական կարծիք, Ստրասբուրգ, 2015, CDL-PI (2015)015rev;

«Տարածքային կառավարման մասին» ՀՀ օրենք;

«Գյուղատնտեսության ոլորտին տրամադրվող վարկերի սուբսիդավորման մասին» (փաստաթղթային կոդ՝ Պ-1073-27.09.2016-ՖՎ-010/0) ՀՀ օրենք:

Нерсисянц В.С. Проблемы государства и права, М. 1999.( Nersisyants V.S. Problems of state and law, M. 1999)

Петюкова О.Н. Общественная экспертиза законодательства как форма воздействия организаций и государства. Журнал общество и право, 2016.(Petyukova O.N. Public examination of legislation as a form of influence of organizations and the state. Journal of Society and Law, 2016.)

Бахвалов С.В. О проблемах юридической ответственности за надлежащее качество принимаемых законов., научная статья.(Bakhvalov S.V. On the problems of legal responsibility for the proper quality of adopted laws., scientific article)

Ruthers/Fischer/Birk, Rechstheorle, 2018, Rn.938.

Prof Dr Patricia Popelier. A legal perspective on regulatory impact assessments. University of Antwerp.

https://www.scitepress.org/Papers/2018/100525/100525.pdf

Օգտագործված գրականության ցանկ

ՀՀ Սահմանադրություն, 2015 թվականի փոփոխություններով (Constitution of the Republic of Armenia, 2015)։

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք, ընդունված 2021 թվականի հունիսի 30-ին (Criminal Procedure Code of RA, 30.06.2021):

«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիա, ընդունված 1950 թվականին (European Convention on the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms, 1950)։

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Borzhonov v. Russia գործով 2009 թվականի հունվարի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18274/04, կետեր 59-60 (Borzhonov v. Russia)։

Վռաբեկ դատարանի՝ Ա․ Հայրապետյանի գործով 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԵՇԴ/0001/11/10 որոշում (Case number ԵՇԴ/0001/11/10- Cassation Court of RA) ։

Վճռաբեկ դատարանի՝ Ա. Սեկոյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԿԴ/0185/11/11 որոշում (Case number ԵԿԴ/0185/11/11 - Cassation Court of RA):

Александров А. С. Юридическая техника – судебная лингвистика – грамматика права // Уголовное судопроизводство. 2006. № 3 (Aleksandrov A. S. Legal Technique – Forensic Linguistics – Law Grammar // Criminal Proceedings. 2006. № 3)

Алексеев С. С. Общая теория права։ учебник – 2-ое изд., - М.։ Проспект, 2009 (Alekseev S. S. General Theory of Law: Textbook – 2nd edition, - M.: Prospekt, 2009)

Алексеев С.С. Общая теория права: в 2 т. М., 1982. Т. 2 (Alekseev S. S. General Theory of Law: in 2 parts, M., 1982 part 2)

Власенко Н.А. Основы законодательной техники. Иркутск, 1995 (Vlasenko N. A. Basics of Legislative Technique. Irkutsk, 1995)

Нашиц А. Правотворчество. Теория и законодательная техника / под ред. Д.А. Керимова. - М., 1974 (Nashic A. Lawmaking. Theory and Legislative Technique / edited by D. A. Kerimova. – M., 1974)

Томин В. А. Юридическая техника: учебное пособие - Санкт-Петербург, 2015 (Tomin V. A. Legal Technique: study guide – Saint Petersburg, 2015)

Шагиева Р. В. Правовая деятельность и ее разновидности в современном российском обществе // Журнал российского права. – 2004. - № 10 (Shagieva R. V. Legal Activity and Its Varieties in Modern Russian Society // Russian Law Journal. – 2004. - № 10)

Шугрина Е. С. Техника юридического письма։ учебно-практическое пособие. - М.: Издательство "Дело", 2000 (Shugrina Ye. S. Legal Writing Technique: educational and practical guide. – M.: Publishing house "Delo", 2000)

Законотворческая техника современной России: состояние, проблемы, совершенствование. Н. Новгород, 2001 (Legislative Technique of Modern Russia: condition, problems, improvements. N. Novgorod, 2001)

Проблемы юридической техники / под ред. В.М. Баранова. Н. Новгород, 2000 (Problems of Legal Technique / edited by V. M. Baranova. N. Novgorod, 2000)

Проблемы теории государства и права։ учебник / под ред. В.М. Сырых. - М., 2008 (Problems of the Theory of State and Law: textbook / edited by V. M. Sirikh. – M., 2008)

Черданцев А. Ф. Теория государства и права. - М., 1999 (Cherdancev A. F. Theory of State and Law – M., 1999)

Кругликов Л. Л., Спиридонова О. Е. Юридические конструкции и символы в уголовном праве. СПб., 2005 (Kruglikov L. L., Spiridonova O. E. Legal Constructions and Symbols in Criminal Law. SPb., 2005)

Кашанина Т. В. Юридическая техника․ - М., "Эксмо", 2007 (Kashanina T. V. Legal Technique. – M., "Eksmo" 2007)

Лызлов Д. Н. Юридическая техника: учебное пособие / Д. Н. Лызлов, В. Ю. Картухин. – М.: Ось-89, 2009 (Lizlov D. N. Legal Technique: study guide / F. N. Lizlov, V. Yu. Kartukhin. – M.: Os-89, 2009)

Суслин Э. В. Юридическая техника : учебное пособие / Э. В. Суслин. – СПб. : СЮА, 2017 (Suslin E. V. Legal Technique: study guide / E.V. Suslin – SPb SYuA, 2017)

https://www.amerikayidzayn.com/a/7293759.html համացանցային հղումը 30.11.2023 ի դրությամբ:

Кант. Критика чистого разума, Издательство НАУКА, М. 1999, 640 էջ: Kant. Critiqe of Pure Reason, NAUKA Publishing House, M. 1999)

Энтони де Ясаи, Государство, Москва: Челябинск: ИРИСЭН, Социум,2016, 411 էջ: (Anthony de Yasay, State, Moscow: Chelyabinsk: IRISEN, Socium, 2016):

Օգտագործված գրականության ցանկ

ՀՀ Սահմանադրություն (Constitution of the RA),

«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիա (European Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms),

ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգիրք (Administrative Procedure Code of the RA),

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգիրք (Civil Procedure Code of the RA),

German Code of Administrative Court Procedure,

Andrejeva v. Latvia, Appl. No. 55707/00, Council of Europe: European Court of Human Rights, 18 February 2009,

Hakansson and Sturesson v․ Sweden, Appl. No. 11855/85, Council of Europe: European Court of Human Rights, 21 February 1990,

Lupeni Greek Catholic Parish and Others v. Romania, Appl. No. 76943/11, Council of Europe: European Court of Human Rights, 29 November 2016,

Salomonsson v. Sweden, Appl. No. 38978/97, Council of Europe: European Court of Human Rights, 12 November 2002,

Stanev v. Bulgaria, Appl. No. 36760/06, Council of Europe: European Court of Human Rights, 17 January 2012,

Zimmermann and Steiner v. Switzerland, Appl. No. 8737/79, Council of Europe: European Court of Human Rights, 13 July 1983,

Council of Europe, European Court of Human Rights, European Union Agency for Fundamental Rights, Handbook on European law relating to access to justice, Publications Office, 2017, https://data.europa.eu/doi/10.2811/846864 (access 01․12․2023),

Recommendation No. R (95) 5 of the Committee of Ministers of the Council of Europe concerning the introduction and improvement of the functioning of appeal systems and procedures and civil and commercial cases,

https://rm.coe.int/CoERMPublicCommonSearchServices/DisplayDCTMContent?documentId=0900001680505f3c (access 01․12․2023).

Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության (Constitution of the Republic of Armenia) (ընդունվել է 05.07.1995 թվականին, փոփոխվել է 27.11.2005 թվականին և 06.12.2015 թվականին)։

«Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» ՀՀ օրենք (Law on Fundamentals of Administrative Action and Administrative Proceedings) (ընդունվել է 18.02.2004 թվականին, ուժի մեջ է մտել 31.12.2004 թվականին)։

Հայաստանի Հանրապետության ընդհանուր վարչական իրավունք (General Administrative Law of the Republic of Armenia) / խմբ.՝ Հ. Թովմասյան, Օ. Լուխթերհանդթ, Գ. Մուրադյան, Վ. Պողոսյան, Վ. Ռայմերս, Ռ. Ռուբել – Եր.: Բավիղ, 2011:

Itai Rabinovici, “The Right to be Heard in the Charter of Fundamental Rights of the European Union”, European Public Law (18), 2012:

Hanns Peter Nehl, Principles of Administrative Procedure in EC Law, Oxford: Hart Publishing, 1999:

Jürgen Schwarze, European Administrative Law, Sweet and Maxwell, London 1992:

Տիգրան Աբաղյանն ընդդեմ Երևան համայնքի Կենտրոն վարչական շրջանի ղեկավարի թիվ ՎԴ/5539/05/11 վարչական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 28.11.2014 թվականի որոշում (Decision of the Court of Cassation of the Republic of Armenia):

Սարգիս Խաչատրյանն ընդդեմ ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Շենգավիթի հարկային տեսչության թիվ ՎԴ/7107/05/14 վարչական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 20.07.2017 թվականի որոշում (Decision of the Court of Cassation of the Republic of Armenia):

Գոհար Հակոբյանն ընդդեմ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի թիվ ՎԴ/8932/05/18 վարչական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 10․05.2022 թվականի որոշում (Decision of the Court of Cassation of the Republic of Armenia):

Տիգրան Ղազարյանն ընդդեմ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի թիվ ՎԴ/8884/05/18 վարչական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 04․11.2022 թվականի որոշում (Decision of the Court of Cassation of the Republic of Armenia)։

M. M. v Minister for Justice, Equality and Law Reform and Others (C-277/11) գործով Եվրոպական միության դատարանի (The Court of Justice of The European Union) 22.11.2012 թվականի վճիռ:

Jussila v. Finland (73053/01) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 23.11.2006 թվականի վճիռ:

«Բնապահպանական վերահսկողության մասին» օրենք, ընդունվել է 11.04.2005, ուժի մեջ է մտել 28.05.2005, ՀՀՊՏ 2005.05.18/28(400) Հոդ. 548։

«Ոստիկանության մասին» օրենք, ընդունվել է 16.04.2001, ուժի մեջ է մտել 10.06.2001, ՀՀՊՏ 2001.05.31/15(147) Հոդ. 378:

Report of the Human Rights Defender of the Republic of Armenia “On the presidential elections of February 19, 2008 and post-election events”, 2008 April 25, http://ombuds.am/main/en/10/31/1389/ (10.09.2023):

Basic Principles on the Use of Force and Firearms by Law Enforcement Officials, https://www.ohchr.org/en/professionalinterest/pages/useofforceandfirearms.aspx (11.09.2023).

Casey-Maslen, S., & Connolly, S. (2017). Police Use of Force under International Law. Cambridge: Cambridge University Press, էջ 2.

Code of Conduct for Law Enforcement Officials, https://www.ohchr.org/en/professionalinterest/pages/lawenforcementofficials.aspx (10.09.2023).

ECtHR, Zakharov and Varzhabetyan v. Russia, (Applications nos. 35880/14 and 75926/17), 13 October 2020.

ECtHR, Halime Kılıç v. Turkey (Application no. 63034/11), 27 November 2018.

ECtHR, Ilhan v. Turkey, Judgment (Grand Chamber), 27 June 2000.

ECtHR, McCann and Others v. UK, Judgment (Grand Chamber), 27 September 1995.

ECtHR, Tagayeva and Others v. Russia, Judgment (First Section), 13 April 2017.

ECtHR, Şimşek and Others v. Turkey, Judgment, 26 July 2005 (as rendered final on 26 October 2005).

ECtHR, Finogenov and Others v. Russia, Judgment (First Section), 20 December 2011 (as rendered final on 4 June 2012), §237.

EctHR, Ali Güneş v. Turkey, (Application no. 9829/07), 10 April 2012.

ECtHR, Ataykaya v. Turkey, (Application no. 50275/08), 22 July 2014.

ECtHR, Halime Kılıç v. Turkey (Application no. 63034/11), 27 November 2018.

European Court of Human Rights (ECtHR), Benzer v. Turkey, Judgment (Former Second Section), 12 November 2013.

European Court of Human Rights (ECtHR), Andronicou and Constantinou v. Cyprus, Judgment (Chamber), 9 October 1997..

European Court of Human Rights (ECtHR), Güleç v. Turkey, Judgment (Chamber), 27 July 1998.

College of Policing, ‘Armed Policing: Use of Force, Firearms and Less Lethal Weapons’, §2, www.app.college.police.uk/app-content/armed-policing/use-offorce-firearms-and-less-lethal-weapons/.

CommDH(2008)11REV. Strasbourg, 20 March 20081. SPECIAL MISSION TO ARMENIA. By Thomas Hammarberg. Commissioner for Human Rights, էջ 5, https://rm.coe.int/16806db801 (09.09.2023).

InterAmerican Court of Human Rights (IAmCtHR), Cruz Sánchez and Others v. Peru.

Inter-American Court of Human Rights (IACtHR), Nadege Dorzema and Others v. Dominican Republic, Judgment (Merits, reparations and costs), 24 October 2012.

Joint Report of the Special Rapporteur on the Rights to Freedom of Peaceful Assembly and of Association and the Special Rapporteur on Extrajudicial, Summary or Arbitrary Executions on the Proper Management of Assemblies’, UN doc. A/HRC/31/66, 4 February 2016.

Gilbert A. M., ‘Defining Use of a Firearm’, Journal of Criminal Law & Criminology, Vol. 87 (1996–97), 842–63, https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=6923&context=jclc (10.09.2023).

(Preliminary Objections, Merits, Reparation, and Costs), 17 April 2015.

Resource Book on the Use of Force and Firearms in Law Enforcement, Criminal Justice Handbook Series, United Nations Office on Drugs and Crime, 2018.

OHCHR, United Nations Human Rights Guidance on Less-Lethal Weapons in Law Enforcement, 2020, doi.org/10.18356/5c14b275-en (10.09.2023).

Olsen F. Z., ‘The Use of Police Firearms in Denmark’, Copenhagen, 2008.

UN Human Rights Council (HRC), Use of Force in Law Enforcement and the Right to Life: The Role of the Human Rights Council, 2016.

US DOJ, Investigation of the Baltimore City Police Department, 10 August 2016, www.justice.gov/opa/file/883366/download (10.09.2023).

US DOJ, Investigation of the Ferguson Police Department, 4 March 2015, էջ 26, https://www.justice.gov/sites/default/files/opa/press-releases/attachments/2015/03/04/ferguson_police_department_report.pdf (10.09.2023).

US DOJ, Investigation of the Ferguson Police Department, 4 March 2015.

Use of force: Guidelines for implementation of the UN basic principles on the use of force and firearms by law enforcement officials, Amnesty International, Dutch Section, Police and Human Rights Programme, August 2015.

Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի հայեցակարգային լուծումների, նորարարական մոտեցումների և հիմնական ինստիտուտների մեկնաբանման գործնական ուղեցույց, Երևան, 2022թ․։ (Practical guide to the interpretation of conceptual solutions, innovative approaches and main institutions of the new Criminal Procedure Code of the Republic of Armenia, Yerevan, 2022).

Lawless v. Ireland, 26 мая 2016 appeal no. 332/57.

Witzsch v. Germany, 13.12.2005 appeal no. 41448/98.

Kerechashvili v Ceorgia, 28.04.2009 appeal no. 5667/02.

Rehdk v. the Gzech Republic, 18․05․2004, appeal no. 67208/01.

Chernitsyn v. Russia appeal no. 5964/02.

Mirolubovs and Others v. Latvia, appeal no. 798/5, 15.09.2009։

Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն դատարանի պլենումի 30.06.2015 № 29 <<Դատարանների կողմից քրեական դատավարությունում պաշտպանության իրավունքի իրականացումն ապահովող օրենսդրության կիրառման պրակտիկայի մասին>> որոշումը: (Resolution of the Plenum of the Supreme Court of the Russian Federation dated 30.06.2015 No. 29 "On the practice of applying the legislation ensuring the right of defense by courts in criminal proceedings").

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք, 2021թ․։ (RA Criminal Procedure Code).

Братусь С.И. О пределах осуществления гражданских прав //Правоведение. 1967. № 4. (Bratus S.I. On the limits of the exercise of civil rights //Jurisprudence. 1967. No. 4)

Петров A.B. Теория государства и права. Учебное пособие. - Челябинск, 2009. (Petrov A.V. Theory of State and Law. Tutorial. - Chelyabinsk, 2009).

Գարաբաևն ընդդեմ Ռուսաստանի գործով Եվրոպական դատարանի՝ 2007 թվականի հունիսի 7-ի վճիռ,

Վախիտովը և մյուսներն ընդդեմ Ռուսաստանի գործով Եվրոպական դատարանի` 2017 թվականի հունվարի 31-ի վճիռ,

ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2009 թվականի սեպտեմբերի 12-ի թիվ ՍԴՈ-827 որոշում,

Տիգրան Վահրադյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` 2008 թվականի դեկտեմբերի 26-ի թիվ ԼԴ/0197/06/08 գործով որոշում,

Ներսես Շահինյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` 2018 թվականի դեկտեմբերի 24-ի թիվ ԵԴ/0120/06/18 գործով որոշում,

Цоколова О. И., Теория и практика задержания, ареста и содержания под стражей в уголовном процессе: Диссертация на соискание ученой степени доктора юридических наук, М., 2007, էջեր 337-342,

Павлов А.В., Задержание обвиняемого, находящегося в розыске (теоретический и прикладной аспекты): монография, Юрлитинформ, Москва, 2015,

Ս․ Մարաբյան, Հետախուզման մեջ գտնվող մեղադրյալին ձերբակալելը որպես հեռակա (մեղադրյալի բացակայությամբ) կալանավորման այլընտրանք ՀՀ քրեական դատավարությունում, «Բանբեր Երևանի համալսարանի. Իրավագիտություն», Երևան, 2019 № 1 (28), 2019, էջեր 59-72,

Ներսես Շահինյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` 2018 թվականի դեկտեմբերի 24-ի թիվ ԵԴ/0120/06/18 գործով որոշում,

ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2009 թվականի սեպտեմբերի 12-ի թիվ ՍԴՈ-827 որոշում։

Օգտագործված գրականության ցանկ

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի որոշումը՝ Barberà, Messegué and Jabardo v. Spain 10590/83, 06.12.1988թ, § 77 (The decision of the European Court of Human Rights in the case of Barberà, Messegué and Jabardo v. Spain 10590/83 dated 06.12.1988, § 77).

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի որոշումը՝ Salabiaku v. France, 10519/83, 07.10.1988թ․ (The decision of the European Court of Human Rights in the case of Salabiaku v. France, 10519/83, 07.10.1988).

Գևորգ Թոսունյանի և մյուսների վերաբերյալ ՍԴ/0319/01/10 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2016 թվականի մարտի 30-ի որոշումը (The decision of the Court of Cassation of the Republic of Armenia dated March 30, 2016 in the criminal case of Gevorg Tosunyan and others SD/0319/01/10).

Մարտիկ Բոլյանի վերաբերյալ ՎԲ-135/07 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007թ․ օգոստոսի 30-ի որոշումը (The decision of the Court of Cassation of the Republic of Armenia dated August 30, 2007 in the criminal case of Martik Bolyan VB-135/07):

Գ․ Բաղդասարյան, «Անմեղության կանխավարկածը որպես ապացույցների բավարարության չափանիշ», Պետություն և իրավունք, 2018թ․, 3-4(81-82), էջեր 4-14։

G. Baghdasaryan, “Presumption of innocence as a criterion of sufficiency of evidence”, State and Law, 2018, 3-4(81-82).

ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքում տեղ գտած հայեցակարգային մոտեցումների և նոր ինստիտուտների մեկնաբանման ուղեցույց, https://rm.coe.int/new-criminal-code-guideline-arm/1680a72c57 (մուտք 05․03․2024թ․) (Guidance on the interpretation of conceptual approaches and new institutions contained in the new Criminal Code of the Republic of Armenia, https://rm.coe.int/new-criminal-code-guideline-arm/1680a72c57 (access 05․03․2024թ․).

Бабаев В. К., “Презумпций в советском праве”, Горький, Изд-во ГВШ МВД СССР, 1974թ. (Babaev V. K., “Presumptions in Soviet law”, Gorky, Publishing GHS MIA USSR, 1974).

Иоффе О. С., Шаргородский М. Д., “Вопросы теории права”, М., 1961թ․, (Ioffe O. S., Shargorodsky M. D., “Issues of legal theory”, M., 1961).

Каминская В. И., “Учение о правовых презумпциях в уголовном процессе”, М., 1948թ․,(Kaminskaya, V. I., “The Doctrine of legal presumptions in criminal proceedings”, M., 1948).

Коголовский И. Р., “Понятие и признаки правовой презумпции”, Теория и практика общественного развития, 2012թ․, №12, (Kogolovsky I. R., “The concept and signs of legal presumption, Theory and Practice of Social Development, 2012, No.12).

Строгович М. С., “Учение о материальной истине в уголовном процессе”, М. 1947թ․, (Strogovich M. S., “The doctrine of material truth in criminal proceedings”, M. 1947).

Антонова Е.И. Автономия воли сторон в договорных отношениях между субьектами права разных государств (Autonomy of the will of the parties in contractual relations between subjects of law of different states) //Вестник Чебоксарского кооперативного института. 2008. No 1.։

Гетьман-Павлова И.В. Шарль Дюмулен – основоположник теории автономии воли в международном частном праве (Charles Dumoulin – founder of the theory of autonomy of will in private international law) //https://cyberleninka.ru/article/n/sharl-dyumulen-osnovopolozhnik-teorii-avtonomii-voli-v-mezhdunarodnom-chastnom-prave/viewer

Дармокрик В.Ф. Предели принципа атономии воли и право, применимое сторонами при выборе условий сделки в международных договорах (The limits of the principle of atonomy of will and the law applied by the parties when choosing the terms of a transaction in international treaties) //Вестник Саратовской юридической академии No 1(108). 2016․

Загирняк М.Ю. Значение учения о воле Ж.Ж.Руссо и И.Канта для становления филосовско-правовой концепции С.И.Гессена (The significance of the doctrine of the will of J. J. Rousseau and I. Kant for the formation of the philosophical and legal concept of S. I. Hessen) //https://cyberleninka.ru/article/n/znachenie-ucheniya-o-vole-zh-zh-russo-i-i-kanta-dlya-stanovleniya-filosofsko-pravovoy-kontseptsii-s-i-gessena

Малкин О.Ю. Правовое регулирование выбора права сторонами договора (Legal regulation of the choice of law by the parties to the contract). М.2008.։

Новикова Т.В. О толковании терминов <<право>> и <<законодательство>> в контексте автономии воли сторон частноправового отношения международного характера (On the interpretation of the terms “law” and “legislation” in the context of the autonomy of the will of the parties to a private law relationship of an international nature) //Вестник Томского государственного уни верситета. Право. 2020. № 37.։

Новикова Т.В. Принцип автономии воли в международном частном праве: Монография (The principle of autonomy of will in private international law: Monograph) . М.РГУП. 2021.

Розенберг М.Г. К вопросу о толковании условий договора в практике МКАС (On the issue of interpretation of contract terms in practice) / М.Г. Правовое регулирование внешней торговли в СССР //под ред. Д.М.Генкина. М.1961.

Толстых В.Л. Международное частное право: коллизионое регулирование (Private International Law: conflict of laws regulation.).СПб. 2004.։

Эрделевский А. Толкование договорa (Interpretation of the agreement) // "Российская юстиция" N 4, апрель 1999 г.։

Beale J.A Treatise on the Conflict of Laws or Private International Law. Vol.I.Part i. Cambrigde, 1916.

Symeonides S.Party Autonomy in Rome 1 and 2 from a Comparative Perspective//Convergence and Divergence in Private International Law - Liber Amicorum Kurt Siehr; ed. by K.Boele-Woelki, T.Einhorn, D.Girsberger, S.Symeonides. 2010.

Antoni Vaquer, Contract Law in Spain, Kluwer Law International BV, The Netherlands, 2022, էջեր 71-72, ISBN: 9789403545103:

Arthur S. Hartkamp, Contract Law in the Netherlands, Kluwer Law International BV, The Netherlands, 2015, ISBN: 9041161589

Commentaries on European Contract Laws. Ed. by Nils Jansen, Reinhard Zimmermann. – Oxford: University Press 2018, էջ 262, DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780198790693.002.0001, ISBN: 9780198790693

European Contract Law and German Law, Edited by Stefan Leible, Matthias Lehmann, Kluwer Law International BV, The Netherlands, 2014, ISBN: 9789041125880:

Executing contracts in France by Practical Law Corporate France and Antoine Tézenas du Montcel, Paul Jourdan-Nayrac, Etienne Chesneau and Abel Colomb at Gide Loyrette Nouel, Thomson Reuters Practical Law, Published: 19 February 2021

Sir Basil Markesinis, Hannes Unberath, Angus Johnston, The German Law of Contract A Comparative Treatise, Second Edition, Oxford and Portland, Oregon, 2006, ISBN: 1841134724:

chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.gide.com/sites/default/files/executing_contracts_in_france_w-025-04091.pdf (վերջին մուտք` 18.12.2023թ.):

Pier Giuseppe Monateri, Filippo Andrea Chiaves, Mauro Balestrieri, Contract Law in Italy, Kluwer Law International BV, The Netherlands, 2021, ISBN: 9403527013:

Гражданское право. В 3-х томах. Том 1. Учебник, 2-е издание. Ответственный редактор – доктор юридических наук, профессор В.М. Чигир. Минск, 2007 (Civil law. In 3 volumes. Volume 1. Textbook, 2nd edition. Executive editor – Doctor of Law, Professor V.M. Chigir. Minsk, 2007):

Карапетов А.Г., Экономический анализ права. – М.: Статут, 2016, ISBN: 978-5-8354-1238-9 (Karapetov A.G., Economic Analysis of Law. – M.: Statute, 2016, ISBN: 978-5-8354-1238-9):

Сделки, представительство, исковая давность: постатейный комментарий к статьям 153–208 Гражданского кодекса Российской Федерации [Электронное издание. Редакция 1.0] / Отв. ред. А.Г. Карапетов. – М.: М-Логос, 2018, ISBN: 978-5-9500177-6-6 (Transactions, Representation, Limitation Period: article-by-article commentary to articles 153–208 of the Civil Code of the Russian Federation [Electronic edition. Revision 1.0] / Rep. ed. A.G. Karapetov. – M.: M-Logos, 2018, ISBN: 978-5-9500177-6-6):

Татаркина К.П., Форма сделок в гражданском праве России: моногр. / Томск : Изд-во Томск, гос. ун-та систем упр. и радиоэлектроники, 2012, ISBN: 978-5-86889-591-3 (Tatarkina K.P., Form of Transactions in Civil Law of Russia: monograph. / Tomsk: Publishing house Tomsk, state. University of Control Systems and Radio Electronics, 2012, ISBN: 978-5-86889-591-3):

Климкин С.И., Гражданское право Республики Казахстан. Общая часть: Учебное пособие. – Алматы: Научно-издательский центр Каспийского общественного университета, 2011, ISBN 978-601-7067-34-2 (Klimkin S.I., Civil law of the Republic of Kazakhstan. General part: Study guide. – Almaty: Scientific and Publishing Center of the Caspian Public University, 2011, ISBN 978-601-7067-34-2):

«Բաժնետիրական ընկերությունների մասին» ՀՀ օրենք, (25.09.2001), (06.12.2001), ՀՀՊՏ 2001.11.06/34(166) Հոդ.831: ( The RA Law on Joint Stock Companies )

«Արժեթղթերի շուկայի մասին» ՀՀ օրենք, (11.10.2007), (29.02.2008), ՀՀՊՏ 2007.10.31/53(577) Հոդ.1098: (The RA Law on Securities Market)

«Ածանցյալ ֆինանսական գործիքների կարգավորումները» կանոնակարգ 4/18-ը հաստատելու մասին ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի որոշմում, Հավելված (15.09.2017), (30.10.2017), ՀՀԳՏ 2017.10.20/29(598).1 Հոդ.339.5: (Decision of the Council of the Central bank of the RA on approving regulation 4/18 "Regulation of related financial instruments” Appendix)

«Ներդրումային ծառայություններ մատուցող անձանց` կենտրոնական բանկ ներկայացվող հաշվետվությունները, դրանց ներկայացման կարգը, ձևը եվ ժամկետները» կանոնակարգ 4/03-ը հաստատելու մասին ՀՀ Կենտրոնական բանկի խորհրդի որոշմում, Հավելված, (22.04.2008), (01.07.2008), ՀՀԳՏ 2008.06.02/18(292) Հոդ.175: (Decision of the Council of the Central Bank of The RA on approving Regulation 4/03 of the reports submitted to the Central Bank by persons providing investment services, the procedure, form and terms of their submission, Appendix)

«Բաժնետիրական ընկերությունների մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին», «Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքային օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին», «Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին», «կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքում լրացում կատարելու մասին», «ժամանակավոր անաշխատունակության և մայրության նպաստների մասին» օրենքում լրացում կատարելու մասին» օրենքների նախագծերի փաթեթի ընդունման անհրաժեշտության հիմնավորում http://www.parliament.am/draft_docs7/P-672_himnavorum.pdf (կայքը հասանելի է 22.11.2023 թվականի դրությամբ)։ ("On Amendments and Additions to the Law on Joint Stock Companies", "On Amendments to the Labor Code of the Republic of Armenia", "On Amendments to the Tax Code of the Republic of Armenia", "On Amendments to the Law "On Cumulative Pensions", "On Temporary Incapacity and Maternity Benefits" Justification of the need to adopt a package of draft laws "on making additions to the law".)

«Բաժանետիրական ընկերությունների մասին» օրենքում և հարակից օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին օրենքի ընդունման հիմնավորում https://www.e-draft.am/ru/projects/3130/justification (կայքը հասանելի ՝ 03.11.2023 թվականի դրությամբ)։ (“Justification of the adoption of the law on making amendments and additions to the law on "Joint Stock companies" and related laws)

09.12.2021 թվականին BDO ընկերության հայաստանյան գրասենյակի կազմակերպած քննարկման ժամանակ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանի ելույթից մեջբերում Հայաստանում աշխատակիցների բաժնետիրացման ծրագրերով հետաքրքրված ընկերությունների վերաբերյալ https://banks.am/am/news/interviews/22492 (կայքը հասանելի է 20.11.2023 թվականի դրությամբ)։ ( On 09.12.2021, during the discussion organized by the Armenian office of the BDO company, a quote from the speech of the Minister of Economy of the Republic of Armenia Vahan Kerobyan regarding the companies interested in employee share ownership plans in Armenia)

Ավետսիյան Վ․Դ․, Բաժնետիրական իրավունք, ԵՊՀ հրատ․, ISBN 5-8084-0647-1, Երևան, 2005 թ․, 78-80 էջեր։ ( Avetsiyan V.D., Shareholding Law, YSU publishing house, ISBN 5-8084-0647-1, Yerevan, 2005)

Ավետիսյան Վ․Դ․,Կորպորատիվ իրավահարաբերությունների արդի հիմնահարցերը Հայաստանի հանրապետությունում (տնտեսական ընկերությունների օրինակով), ԵՊՀ հրատ․, ISBN 978-5-8084-1817-2,Երևան, 2013 թ․, 159-160 էջեր։ (Avetisyan V.D., Contemporary issues of corporate legal relations in the Republic of Armenia (by the example of economic companies), YSU Publishing House, ISBN 978-5-8084-1817-2, Yerevan, 2013)

Ֆինանսական բառարանի ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ԲԱՌԱՐԱՆ․ 10 տերմին, որոնք պետք է իմանա յուրաքանչուր ստարտափ https://starthub.am/guides/3425.html (կայքը հասանելի է 17.11.2023 թվականի դրությամբ)։ (FINANCIAL DICTIONARY of the financial dictionary: 10 terms every startup should know)

Белкин В․ Н․, Белкина Н․ А․, Антонова О․ А․, Наделение работников собственностью на капитал фирм // Челябинский гуманитарий. 2016. №2 (35), էջ 32, https://cyberleninka.ru/article/n/nadelenie-rabotnikov-sobstvennostyu-na-kapital-firm (հղումը հասանելի է 22.06.2023 դրությամբ)։ (Belkin V․ N․, Belkina N․ A․, Antonova O․ A․, Giving workers ownership of the capital of companies // Chelyabinsk Humanitarian. 2016. No. 2 (35))

Alvin Carlos, RSUs vs RSAs: What’s the defferance? https://districtcapitalmanagement.com/rsu-vs-rsa/#:~:text=An%20RSA%20is%20a%20grant%20which%20gives%20the,the%20shares%20until%20the%20restrictions%20lapse%20or%20vest (կայքը հասանելի է 25.11.2023 թվականի դրությամբ)։

Daniel Lee, Everything you need to know about stock options and RSUs, Harvard busiess review, 2021, https://hbr.org/2021/08/everything-you-need-to-know-about-stock-options-and-rsus (կայքը հասանելի է 07.11.2023 թվականի դրությամբ)։

Experts Talks, Restricted stock units (RSU or AGA) https://www.welcometofrance.com/en/restricted-stock-units-rsu-or-aga (կայքը հասանելի է 20.11.2023 թվականի դրությամբ)։

Gwenllian Kern-Allely, The Many Forms of Employee Ownership: ESOPs, Co-Ops, Profit-Sharing Plans, and Equity Compensation Plans https://www.bsllp.com/the-many-forms-of-employee-ownership-esops-co-ops-profit-sharing-plans-and-equity-compensation-plans (հղումը հասանելի է 21.06.2023 թվականի դրությամբ):

John Olagues, John F. Summa, Getting started in employee stock options, https://books.google.am/books?id=6uAFnVzgbvUC&printsec=frontcover&source=gbs_atb&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false (կայքը հասանելի է 25.11.2023 թվականի դրությամբ):

Laura Moreno, What is a restricted stock unit (RSU)? https://carta.com/blog/rsu-restricted-stock-unit (կայքը հասանելի է 18.11.20232 թվականի դրությամբ)։

Michelle Buckley, The ESOP Participant’s Guide to ESOP Funding Rules, https://www.meadenmoore.com/blog/atc/the-esop-participants-guide-to-esop-funding-rules (կայքը հասանելի է 22.11.2023 թվականի դրությամբ)։

Morgan McDonald, Josua Sved, Everything you need to know about stock options https://www.dlapiper.com/en-jp/insights/publications/2023/01/everything-you-need-to-know-about-stock-options (կայքը հասանելի է 25.11.2023 թվականի դրությամբ)։

Phantom Stock https://www.oge.gov/Web/278eGuide.nsf/Content/Definitions~Phantom+Stock:

How an Empolyee Stock Ownership Plan (ESOP) works, web article https://www.nceo.org/articles/esop-employee-stock-ownership-plan (կայքը հասանելի է 22.11.2023 թվականի դրությամբ)։

Stock Options vs Restricted Stock Units (RSUs) https://www.globalshares.com/academy/rsus-vs-stock-options/ (կայքը հասանելի է 17.11.2023 թվականի դրությամբ)։

ՀՀ սահմանադրական դատարանի 10.03.2020թ. ՍԴՈ 1515 որոշում (Decision of the Constitutional court of the Republic of Armenia, DCC-1515),):

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի «Khalfaoui v. France» գործով որոշում, գանգատ թիվ 34791/97, 14/03/2000թ.,

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի «Rytchenko v. Russia» գործով որոշում, 20/01/2011, գանգատ թիվ 22266/04, §39,

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի «Marckx v. Belgium» գործով որոշում, 13/06/1979, գանգատ թիվ 6833/74, § 52:

ՀՀ Սահմանադրական դատարանի որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներն ու դրանց իրացումը (ուղեցույց-ձեռնարկ), Գ․Դանիելյան, Ա․Գյուլումյան,Հ․Նազարյան,Վ․Այվազյան և Հ․Ենգոյան, ընդհանուր խմբագրությամբ Գ․Դանիելյանի, Երևան, 2016 (Legal positions expressed in the decisions of the RA Constitutional Court and their implementation (guide-manual), G. Danielyan, A. Gylumyan, H. Nazaryan, V. Ayvazyan and H. Yengoyan, edited by G. Danielyan, Yerevan,).

Оспичев И.М., Основания и последствия незаконного увольнения (Ospichev I.M., Reasons and consequences of illegal dismissal.) https://cyberleninka.ru/article/n/osnovaniya-i-posledstviya-nezakonnogo-uvolneniya (25.10.2022).

Australasian meat industry employees’ union v g & k o’connor pty ltd [2000] fca 627 (12 may 2000) (‘amieu’); nguyen v vietnamese community in australia [2014] fwc 4314 (8 july 2014) (‘nguyen’); farmer v kdr victoria pty ltd, [2014] fwc 6539 (22 september 2014) (‘farmer’); goodwin v shanaya pty ltd [2016] fwc 4317 (7 july 2016) (‘goodwin’); millard v k & s freighters pty ltd [2017] fwc 105 (6 january 2017) (‘millard’).

Bottom, w. p., gibson, k., daniels, s., & murnighan, j. k. when talk is not cheap: substantive penance and expressions of intent in rebuilding cooperation.// organization science/vol. 13, no. 5, september–october 2002.

Elizabeth shi and freeman zhong rethinking the reinstatement remedy in unfair dismissal law. adellawrw 14; (2018) 39(2).

Gasanov m.yu. labor code of the republic of uzbekistan: issues of further improvement // handbook of personnel issues. 2007, № 3..

Geldenhuys j "the reinstatement and compensation conundrum in south african labour law" per / pelj 2016(19).

Lewicki, r., & bunker, b. b. (1996). developing and maintaining trust in work relationships. in r. m. kramer, & t. r. tyler (eds.), trust in organizations: frontiers of theory and research (pp. 114–139). sage: thousand oaks, ca.

Perkins (1997) 72 ir 186, 191.// https://jade.io/article/318991 (17.11.2022)

Richard mitchell, ‘where are we going in labour law? some thoughts on a field of scholarship and policy in process of change’ (2011) 24 australian journal of labour law 45.

Robinson, s. l. (1996). trust and breach of the psychological contract. administrative science quarterly, 41(4).

Rosemary owens, joellen riley and jill murray, the law of work (oxford university press, 2nd ed, 2011) 21.

Rousseau, d. m., sitkin, s. b., burt, r. s., & camerer, c. (1998). not so different after all: a cross-discipline view of trust. academy of management review, 23(3).

Thabo mongale. dispute resolution official-kimberley.// https://ceosa.org.za/re-employment-versus-reinstatement/#:~:text=case%20law%20suggests%20that%20in,the%20dismissal%20did%20not%20occur (28.10.2022).

Weibel, a., den hartog, d., gillespie, n., searle, r., six, f., & skinner, d. (2016). how do controls impact employee trust in the employer? human resource management, 55 (3), (1995).

T.Kahkonen, K.Blomqvist, N.Gillespie, M.Vanhala. Employee trust repair: a systematic review of 20 years of empirical research and future research directions.//journal of business research 130 (2021).