Banber Erevani hamalsarani. Banasirut'yun.
| E - ISSN | : | 2738-2575 |
| P - ISSN | : | 1829-457X |
Ագաթանգեղոսի ասորական խմբագրությունը ստեղծվել է ասորի Հակոբիկյան եկեղեցու պատվերով հակաքաղկեդոնական հիմքի վրա հայ-ասորական եկեղեցական մերձեցման ժամանակ, երբ Արաբական խալիֆայության
տիրապետության տակ երկու եկեղեցիներն էլ ստիպված էին կազմել մեկ հակաբյուզանդական դավանաբանական ճակատ։ Բնագիրը ստեղծվել է միանգամից ասորերեն, առանց հայկական նախօրինակի, հայերեն և հունարեն
գրավոր, նաև հայկական բանավոր աղբյուրների հիման վրա։
Հոդվածում նշվում է, որ հեղինակը եղել է անհայտ անունով ասորի
խմբագիր, որը հավանաբար սերտ կապեր ուներ Բարձր Հայքի և նրա հոգևոր
մշակութային ու եկեղեցական միջավայրի հետ, ինչի ցուցիչը նրա «տեղական
հայրենասիրությունն» է։
Բնագիրն ստեղծվել է Հակոբիկյան եկեղեցու տոնացույցի մեջ ս. Գրիգոր
հայի հիշատակը նշելու համար մոտավորապես VIII դ. I քառորդում (երևի
711-713 թթ. միջակայքում)։
Գ. Ա. Ղափանցյան, Հայոց լեզվի պատմություն (Հին շրջան), Եր., 1961, էջ 133-134։
Լ. Հովհաննիսյան, Բառերի մեկնությունները V դ. հայ մատենագրության մեջ, Եր., 2016, էջ 26։
Լ. Տեր-Պետրոսյան, Ագաթանգեղագիտական պրպտումներ (Միշել վան Էսբրոկի հիշատակին), Եր., 2019, էջ 124, ծան. 92։
Ա. Սահակյան, Ժողովրդական քրիստոնեությունը միջնադարյան Հայաստանում, Երևան։
Մ. վան Էսբրոկ, Ագաթանգեղոսի բնագրի պատմությունց, ՊԲՀ, Երևան, 1984, № 2 (105), էջ 31:
M. van Esbroeck, Un nouveau témoin du livre d'Agathange, “Revue des Études Arméniennes”, N. S. t. VIII, Paris, 1971, էջ 151։
Ա. Սահակյան, Մովսես Խորենացու «Հայոց Պատմության» բնագրի պատմություն, Եր., 2015։
Ա. Տեր-Ղևոնդյան, Հոդվածների ժողովածու, Եր., 2003, էջ 209։
Հոդվածում դիտարկվում են խնդիրներ, որոնք վերաբերում են համեմատական էպոսագիտությանը: Հայկական «Սասնա ծռեր» և գերմանական «Նիբելունգների երգը» էպոսներն ունեն բազմաթիվ ընդհանրություններ, որոնք
դրսևորվում են ինչպես ընդհանրական, այնպես էլ հազվադեպ մոտիվների
շնորհիվ: Ընդհանրական մոտիվներ են հերոսի կախարդական ծնունդը, ամուսնությունը և հարսնախոսությունը, հմայական անխոցելիությունը, ռազմիկ կնոջ կերպարը և այլն, որոնք հաճախ հանդիպում են թե՛ համաշխարհային էպոսում, թե՛ հայկական ու գերմանական էպոսներում: Միֆապատմական
տեսանկյունից հատկապես հարուստ սեմանտիկա են պարունակում հայկական և գերմանական էպոսների ավարտական դրվագները: Դրանցում իր
բարձրակետին է հասնում մի մոտիվ, ըստ որի՝ «Հերոսական ասքի էությունը
վիշտն է և կործանումը» (Մ. Ստեբլին-Կամենսկի): «Նիբելունգների երգի» ավարտը խորհրդանշում է բուրգունդական արքայատոհմի վախճանը: «Սասնա
ծռերում» Մեծ Հայքի պատմության ավարտի բազմիմաստ խորհրդանիշ է
դառնում Ագռավաքարը: Դիտարկվում է նաև էպիկական մեղքը, բայց իբրև
հազվադեպ մոտիվ: Համաշխարհային էպոսում, իր բազմաթիվ տարբերակներով հանդերձ, այն նույնպես հանդիպում է, բայց հայկական և գերմանական էպոսներում ձեռք է բերում հանգուցային նշանակություն՝ դառնալով ճակատագրական:
Գր. Գրիգորյան, Հայ էպոսագիտության պատմությունից, Երևան, 1981:
Եղիազարյան Ա., «Սասնա ծռերի» պոետիկան, Երևան, 1999:
Гегель, Эстетика, т. 3, М., 1971, с. 439.
Նիբելունգների երգի պրոբլեմներին նվիրված 2000 թ. Հոկտեմբերի 27-ի (Պորտո) գիտաժողովի նյութերը:
Հայագիտությունը արտասահմանում, Գիտա-ինֆորմացիոն բյուլետեն, Գ. Մատենաշար, Երևան, 1983:
Мелетинский Е., Происхождение героического эпоса, М., 2004, с. 259.
Неклюдов С., Типология и история в помятниках героического эпоса / Հայկական «Սասնա ծռեր» էպոսը և համաշխարհային էպիկական ժառանգությունը, 2004:
Мифологический слоиварь, М., 1991, с. 498.
Беовульф, Саршая эдда,л Песнь о нибелунгах, М., 1975, с.279.
Андерсон Э., А8мянский цикл «Давид Сасунский». Народная эпическая структура и тема/ Հայկական «Սասնա ծռեր» էպոսը և համաշխարհային էպիկական ժառանգությունը, 2004:
Вестник СПбГУ. Серия 13, 2012, Вып. 1, с. 111-112:
Тацит К., Сочинения в двух томах, т. 2, Ленинград, 1969, с. 357.
Юнг К.Г., Душа и миф, Минск, 2004, с. 115.
Էքերման, Զրույցներ Գյոթեի հետ, Երևան, 1975, էջ 107:
Стеблин-Каменский М., Древнеисландская литература, М., 1979, с. 55.
Дюмезиль Ж., Верховные боги индоевропейцев, М., 1986, с. 138.
Гамильтон Э., Мифы и легенды, М., 2003, с. 433.
Хайзинга Й., Осень средневековья, М., 1988, с. 28.
Լիլիթ Սեյրանյան, Անիմայի գաղափարագեղագիտական հարացույցը Լևոն Խեչոյանի «Մհերի դռան գիրքը» վեպում/ Բանբեր Երևանի համալսարանի, 2019, թ. 2, էջ 20-36:
Էդոյան Հ., Շարժում դեպի հավասարակշռություն, Երևան, 2009, 37:
Հոդվածի նպատակն է էմիգրանտական գրականության համատեքստում
վերլուծել էթնիկ հիշողության, հավերժական վերադարձի, ամերիկյան գրական խառնարանի առանձնահատկությունները: Հոդվածում ներկայացված է
էթնիկ մշակույթի և գերմշակույթի բախումը՝ էթնոգենեզով պայմանավորված:
Կարոտի, ինքնության, պատկանելության, բազմամշակութայնության, այլության և աքսորի կոնցեպտների քննությունն օգնում է վեր հանելու հոգեբանական մի շարք իրողություններ, որոնց էմիգրանտն առերեսվում է՝ գաղթական
(էմիգրանտ) դառնալով: Ներգաղթյալի կարևորագույն խնդիրներից մեկը նոր
միջավայրում դառնում է ազգային գենետիկ կոդի պահպանումը: Հոդվածում
ներկայացված են միգրացիայի տեսակներն ըստ մոտիվացիայի, օրինակ՝ կամավոր կամ հարկադիր։ Այս պարագայում հատկապես տարբեր է լինում
մարդկանց հոգեվիճակը, քանի որ կոնտրաստային են տարբերությունները
միգրացիաների միջև։ Կամավոր միգրանտներն ունեն հստակ մոտիվացիա, որոշակի պլաններ, նպատակներ։ Ի հակառակ սրան, հարկադիր միգրացիայի
դիմողները սովորաբար զուրկ են նպատակներից և մոտիվներից, տեղաշարժվում են սեփական կամքին հակառակ, չեն ունենում պլաններ և պատկերացումներ սեփական ապագայի վերաբերյալ, չեն ունենում կյանքն այլ վայրում
շարունակելու որևէ հիմք։ Նրանց բնորոշ է անորոշ և առկախված վիճակը։
Salman Rushdie, Imaginary Homelands: Essays and Criticism 1981-1991, London: Granta Books, 1992, էջ 279
Zygmunt Bauman, Globalization: The Human Consequences, Cambridge: Polity Press, 1998, էջ 2
Salman Rushdie, Shame, London: Vintage, 1995, էջ 85
Ha Jin, The Writer as Migrant, Chicago: University of Chicago Press, 2008, էջ 86
Said, Reflections on Exile, CSUN, 1984, էջ 186
Harry Levin, Literature and Exile, in Refractions: Essays in Comparative Literature, New York: Oxford University Press, 1966, էջ 62
Homi K. Bhabha, The Location of Culture, London: Routledge, 1994, էջ 145
Joseph Brodsky, The Condition We Call Exile, or Acorns Aweigh, 1987, in OnGrief and Reason: Essays, New York: Farrar, Straus and Giroux, 1995, էջ 23-24
Peter Balakian, The Burning Tigris: The Armenian Genocide and America's Response Paperback, 2004
Chris Bohjalian, Sandcastle Girls, http://history.farmlib.org/pdfs/Sandcastle_Girls.pdf
John T. Hatfield, Identity as Theory and Method for Ethnic Studies, Vol. 9, No. 1, January 1986
Marieke Slootman, Ethnic Identity, SocialMobility and the Role of Soulmates, 2017, էջ 13
Vladimir Nabokov, Pnin, https://pdfcorner.com/download-pnin-pdf-book-by-vladimir-nabokov
Thomas Wolfe, You Can’t Go Home Again: New York: London: Harper and Row, 1940 էջ 64
Л. Митрохин, Американские миражи, http://leftinmsu.narod.ru/polit_files/books/mirages.html
Պատմահամեմատական հայերենագիտության մեջ հին հայերենի վ (v)-ի համար վերականգնվում են *ṷ, *u, *p և *ksṷ նախաձևերը: Ըստ էության՝ վերականգնվում է երկու հնչույթային նախաձև, եթե նկատի ունենանք, որ համեմատական հնդեվրոպաբանության մեջ ընդունված պատկերացման համաձայն *ṷ-ն և *u-ն միևնույն հնչույթի դիրքային տարբերակներն են, և մեկ հնչյունակապակցական: Ինչպես վերոհիշյալ նախաձևերի հետ վ (v)-ի քանակական հարաբերակցությունը, այնպես էլ *ṷ/*u-ի ծագումնաբանական առնչությունները հ.-ե. այլ լեզուների շրթնատամնային [v]-երի հետ՝ մի կողմից, ու հին լեզուներից (հնդեվրոպական և ոչ հնդեվրոպական) կատարված փոխառություններում վ (v)-ի համապատասխանների տիպաբանական համարժեքները՝ մյուս կողմից, ցույց են տալիս, որ հյ. վ (v)-ի բուն նախաձևը եղել է հ.-ե. երկշրթնային *ṷ կիսաձայնը: Մյուս նախաձևերի հետ վ (v)-ի առնչությունները համեմատաբար ուշ երևույթներ են և առավելապես պայմանավորված են հնչյունափոխական տարբեր գործընթացներով:
Գ. Բ. Ջահուկյան, Հայոց լեզվի պատմություն. Նախագրային ժամանակաշրջան, Եր., 1987, էջ 111-157:
Հ. Աճառյան, Հայերեն արմատական բառարան հ. II, Եր., 1973, էջ 193:
Գ. Ջահուկյան, Հայերեն ստուգաբանական բառարան, Եր., 2010, էջ 270:
Հ. Հյուբշման, Հայերենի քերականություն, Եր., 2003, էջ 495:
Հ. Պեդերսըն, Նպաստ մը հայ. լեզուի պատմութեան, Վիեննա, 1904, էջ 1:
O. Семереньи, Введение в сравнительное языкознание. М., 1980, էջ 5:
А. Н. Савченко, Сравнительная грамматика индоевропейских языков. М., 1974, էջ 85:
Т. В. Гамкрелидзе, Вяч. Вс. Иванов, Индоевропейский язык и индоевропейцы. т. II, Тбилиси, 1984, էջ 589-590:
А. Мейе, Введение в сравнительное изучение индоевропейских языков. М.-Л., 1938, էջ 142-143:
К. Г. Красухин, Введение в индоевропейское языкознание. М., 2004, էջ 69-70:
Հ. Աճառեան, Հայերէն գաւառական բառարան // Էմինեան ազգագրական ժողովածու, հ. Թ, Մոսկվա, 1913, էջ 439-440:
Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի, հ. I (Ա-Կ), Եր., 1979:
Առձեռն բառարան հայկազնեան լեզուի, Անթիլիաս, 1988:
Վ. Պետրոսյան, Հին հայերենի ձայնավորական համակարգի ծագումը և հնչաբանական արժեքայնությունը // ԲԵՀ. Հայագիտություն, 2017, թիվ 2, էջ 48-50:
М. М. Гухман, Готский язык. М., 1958, էջ 116-117:
А. М. Селищев, Старославянский язык. М., 1952, էջ 140-144:
А. Вайан, Руководство по старославянскому языку. М., 1952, էջ 184-191:
Г. А. Хамбургаев, Старославянский язык. М., 1974, էջ 250-251:
А. И. Горшков, Старославянский язык. М., 1974, էջ 156-157:
Վ. Պետրոսյան, Ձևահնչույթի և ձևահնչույթաբանության լեզվաբանական կարգավիճակը // Բանբեր Երևանի համալսարանի, 2009, թիվ 3, էջ 96-105:
A. Meillet, Les dialectes indo-européens. Paris, 1950, էջ 86:
Է. Բ. Աղայան, Գրաբարի քերականություն, Եր., 1964, էջ 325-326:
Վ. Պետրոսյան, Հայկական և հնդեվրոպական երկբարբառային համակարգերը // ՎԷՄ, 2015, թիվ 3, էջ 115-127:
Վ. Պետրոսյան, Հին հայերէնի երկբարբառային կազմութիւնների հնչոյթաբանական եւ հնչիւնաբանական արժէքները // Հայկազեան հայագիտական հանդէս, 2018, թիվ 38, էջ 57-78:
В. С. Расторгуева, Древнеиранские языки (авестийский и древнеперсидский) // Языки Азии и Африки, т. II, M., 1978, էջ 20-24:
Основы иранского языкознания (среднеиранские языки). М., 1981, էջ 21, 35-36:
Ռ. Ղազարեան, Գրաբարի բառարան, Անթիլիաս, 2004, էջ 286:
Г. Б. Джаукян, Очерки по истории дописьменного периода армянского языка, Ер., 1967, էջ 304:
Г. Б. Джаукян, Урартский и индоевропейские языки. Ер., 1963, էջ 12-13:
Г. А. Меликишвили, Урартский язык. М., 1964, էջ 22:
И. М. Дьяконов, Языки древней Передней Азии. М., 1967, էջ 125-129:
М. Л. Хачикян, Хурритский и урартский языки, Ер., 1985, էջ 39-40:
Г. А. Меликишвили, Урартские клинообразные надписи. М., 1960, էջ 47:
Գ. Ջահուկյան, Քերականական և ուղղագրական աշխատությունները հին և միջնադարյան Հայաստանում, Եր., 1954, էջ 63, 69:
Հ. Աճառյան, Հայոց լեզվի պատմություն, II մաս, Եր., 1951, էջ 13:
А. Мейе, Общеслаявнский язык. М., 1951, էջ 32:
А. М. Селищев, Старославянский язык, ч. I: Введение, фонетика. М., 1951, էջ 195-197:
С. Б. Бернштейн, Очерк сравнительной грамматики славянских языков. М., 1961, էջ 299:
Г. А. Хамбургаев, Старославянский язык. М., 1974, էջ 141:
Э. Прокош, Сравнительная грамматика германских языков. М., 1954, էջ 86-89:
М. М. Гухман, Готский язык. М., 1958, էջ 42-43:
Г. Льюис, Х. Педерсен, Краткая сравнительная грамматика кельтских языков. М., 1954, էջ 36:
Э. Бурсье, Основы романского языкознания. М., 1952, էջ 49:
В. В. Иванов, В. Н. Топоров, Санскрит. М., 1960, էջ 62:
Т. Барроу, Санскрит. М., 1976, էջ 103:
Т. Я. Елизаренкова, Грамматика ведиского языка. М., 1982, էջ 68-69:
Հոդվածում քննվում է թարգմանական բարդություն ներկայացնող իրողություններից մեկի՝ այսպես կոչված ժամանակային տարածության փոխանցման հարցը: Համաժամանակյա թարգմանության դեպքում հեղինակը և թարգմանիչը ժամանակակիցներ են, և թարգմանչի աշխատանքը ավելի դյուրին է: Իսկ եթե թարգմանիչը և հեղինակը ժամանակակիցներ չեն, և վերջինս ստեղծագործել է իր ժամանակի թեմաներով և լեզվով, ապա թարգմանչի համար բավականին բարդ խնդիր է առաջանում, այն է՝ թարգմանել ժամանակակից լեզվով այնպես, որ ընթերցողը զգա ստեղծագործության հնաոճ լինելը: Այդ խնդրի լուծմանը կարող են նպաստել հնաբառերի, պատմաբառերի, իմաստային և քերականական հնաբանությունների կիրառությունը: Ազգային և պատմական իրակությունները փոխանցելիս պետք է ընտրել թարգմանական այն սկզբունքը, որը կնպաստի ժամանակային տարածության փոխանցմանը: Թարգմանչի կողմից ստեղծված նորաբանությունները և բարձր ոճի բառերը ևս նպաստում են քննարկվող խնդրի լուծմանը: Իհարկե, այս ամենի հետ կարևոր են թարգմանչի օժտվածությունը, բնագրի լեզվի և ստեղծագործությունում պատկերված միջավայրի լավ իմացությունը:
Ուիլյամ Շեքսպիր, Համլետ,Անգլերենից թարգմանությունը, ուսումնասիրությունը և մեկնությունները ՝Արամ Թոփչյանի,Երևան, 2013, էջ 5:
Мигель Сааведра де Сервантес, Хитроумный идальго Дон Кихот Ламанчский, Часть I. / Пер. с исп. Н. Любимова/, М„ 1963. С. 43—44.
В. С. Виноградов,Введение в переводаведение, М. 2001, с.73.
С. Влахов, С. Флорин, Непереводимое в переводе, М. 1986, ст. 68.
А. В. Федоров, Основы общей теории перевода, М. 1983, ст. 285.
Միգել դե Սերվանտես, Հնարամիտ հիդալգո Դոն Կիխոտ Լամանչեցի, հ. I, /թարգ. իսպ. Վ.Սարգսյան/, Եր. 2010, էջ 46- 47:
Խ. Դաշտենց , Իմ աշխատանքը շեքսպիրյան թարգմանությունների վրա, Շեքսպիրական, հ. 1, Եր. 1966, էջ 164:
Մասեհյանի թարգմանությունների լեզվի մանրամասն քննությունը տե՛ս Վ. Առաքելյան, Հովհ. Մասեհյանի շեքսպիրյան թարգմանությունների լեզվական արվեստը, Շեքսպիրական, № 1.,Եր. 1966, էջ 135-161:
Վ. Շեքսպիր, Ընտիր երկեր, թարգմ. Հովհ. Մասեհյան, հ. 1, Եր., 1951, էջ 76: Այսուհետ նշված թարգմանությունից կատարված մեջբերումների էջերը կտրվեն կից:
Ս. Ղազարյան, Գրաբարի բառարան,Ե., 2000, հ 2:
А.Н. Толстой, Петр Первый: Анализ текста.Основное содержание.Сочинения, М., 2002. www.a4format.ru
А.Н. Толстой, Петр Первый,Минск, 1981, ст. 12.
Ա.Ն. Տոլստոյ, Պյոտր Առաջին, թարգմ. Ա. Հովհաննիսյան,Ե., 1987թ., էջ 16:
Ն.Վ. Գոգոլ, Ընտիր երկեր, Տարաս Բուլբա, թարգմ. Ա. Բակունց,Եր., 1982, էջ 450- 588:
Н. В. Гоголь. Собрание сочинений в девяти томах. Т. 2. М.: "Русская книга", 1994,ст.3- 22.
Վ. Առաքելյան, նշվ. աշխ., էջ 150-153:
А.С.Пушкин, Пророк, Полное собрание сочинений в десяти томах,
Ա.Ս. Պուշկին,Մարգարե, թարգմ. Ե. Չարենց, Ե. Չարենց, Երկերի ժող. 4 հատորով, հ. III, Ե.,1987, էջ 530:
Ա.Ս. Պուշկին, Մարգարե,թարգմ. Տ. Հախումյանի, <<Գրական թերթ >>, 1936 թ., հ. 16:
Иржи Левый, Искусство перевода,М. , 1974, с 74.
Любимов Николай, Перевод— искусство, М., 1982. С. 94—96.
Ուիլյամ Շեքսպիր, Համլետ,Անգլերենից թարգմանությունը, ուսումնասիրությունը և մեկնությունները՝Արամ Թոփչյանի,Երևան, 2013, էջ 111:
Հոդվածի նպատակն է ուսումնասիրել և վեր հանել գերմանացի արձակագիր և դրամատուրգ Պատրիկ Զյուսքինդի «Օծանելիք» վեպի լեզվաոճական հնարները, նրանց առանձնահատկությունները, ինչպես նաև խոսքային կառուցվածքները, որոնք բնորոշ են տարբեր դարաշրջաններին։ Հետազոտության ընթացքում կիրառվել են վերլուծական և համեմատական մեթոդները: «Օծանելիք» վեպը լայն հեղինակություն է ձեռք բերել ոչ միայն սյուժեի ինքնատիպության և կառուցվածքի, որը հիմնված է պոստմոդերնիստական և էքզիստենցիալիստական վեպերի լեզվաոճական շերտերի համադրումով, այլ նաև տարբեր ժանրային տարրերի միաձուլուման շնորհիվ։ Ընդունելով «հոտ» փոխաբերությունը որպես իր ստեղծագործության կառուցվածքային և իմաստային հայեցակարգային միավոր՝ Պ. Զյուսքինդը ստեղծում է իր հեղինակային նորաբանությունները, որոնք ձևավորվել են մարդկային գրեթե բոլոր զգայարանների սինեսթեզիկ համակցությամբ։ Այս կերպ հեղինակին հաջողվում է ստեղծել գլխավոր հերոսի՝ Գրենույի և վեպի այլ գործող անձանց կերպարները: Օգտագործելով կերպարների լեզվական ոճերը ոչ միայն երկխոսությունների, այլև նրանց «ներքին» մենախոսությունների ընթացքում՝ հեղինակը միանգամից մի քանի գործառութային խնդիր է իրականացնում՝ հիմնավորելով նրանց գործողությունների դրդապատճառները, բացահայտելով վեպի լարված և խճճված սյուժետի առանցքային էությունը՝ ցնցելով ընթերցողին գեղեցկության և չարության հակադրությամբ: Վեպի հիմնական խնդիրն է դառնում իր իսկ ստեղծած աշխարհում սեփական կարգավիճակի, սեփական դրության դրամատիզմի, ողբերգականության գիտակցումը:
Süskind, Patrick. Das Parfum. Zürich: Diogenes Verlag, 1985.
Meyhöfer, Annette. In: Erläuterungen und Dokumente. Patrick Süskind, Das Parfum., Stuttgart: Reclam, 2000.
Frizen, Werner / Spancken, Marilies. Patrick Süskind. Das Parfum., München, 1996.
Berger, Norbert: Patrick Süskind, Das Parfum. In: Praxis Deutsch 86, Seelze 1987, S. 58-62.
Dörfler, Heinz: Das Feature-Modell. Zur Erschießung von Patrick Süskinds Roman „Das Parfum“. In: H. Dörfler, Moderne Romane im Unterricht, Frankfurt/M. 1988, S. 107-130.
Hartmann, Rainer: Die feine Nase des Grenouille/Erzähllust entführt in eine Welt der Düfte. Köln, 1985.
Reisner, Hans-Peter: Patrick Süskind, Das Parfum. Klett Lektürehilfen, Klett Verlag, Stuttgart, 1998.
Ryan, Judith: Pastiche und Postmoderne. Patrick Süskinds Roman „Das Parfum“. In: Paul Michael Lützeler, Spätmoderne und Postmoderne. Beiträge zur deutschschprachigen Gegenwartsliteratur, Frankfurt 1991, S. 91-103.
Սույն հոդվածում ժամանակակից գերմաներենի ժխտական մակբայների
տիպաբանական առանձնահատկությունները ներկայացվում են հայերենի համապատասխան իրողությունների զուգադրմամբ: Վերջինս հանդես է գալիս որպես չափանմուշ-լեզու: Ժխտական մակբայները ժխտում արտահայտող բառաքերականական միջոցներ են, որոնք ուշագրավ են նրանով, որ նախադասության կազմում դրանց առկայությունը նպաստում է տարբեր լեզուներում, ինչպես
նաև մեկ լեզվի զարգացման տարբեր շրջաններում ժխտական նախադասություն կազմելու ինքնատիպ առանձնահատկությունների դրսևորմանը։ Ցույց է
տրվում, որ ժխտման կարգի արտահայտման նշված միջոցներով ժամանակակից գերմաներենի մենաժխտական համակարգը հակադրվում է հայերենի բազմաժխտական համակարգին: Գերմաներենի մենաժխտական համակարգը բացատրվում է առհասարակ այս լեզվում քերականական կառույցների հնարավորինս միավորման ընդհանուր հակվածությամբ։ Այստեղ ժխտական մակբայները
նախադասության մեջ գործածվելով ժամանակի, տեղի և ձևի պարագաների շարահյուսական գործառույթներով՝ ժխտական իմաստ են հաղորդում ձևով հաստատական ստորոգյալին, դրանով հանդերձ՝ ամբողջ ասույթին՝ իրականացնելով ընդհանրական ժխտման գործառույթ, մինչդեռ հայերենի համարժեք միջոցները միևնույն գործառույթով կիրառվում են, որպես կանոն, բայի ժխտական
ձևերի հետ և հանդես են գալիս որպես բարդ ամբողջություն: Հայերենում ժխտական մակբայները առաջնային ժխտական տարրեր են, քանի որ դրանց առկայությունը նախադասության մեջ առաջ է բերում բայի ժխտական ձևերի գործածման անհրաժեշտություն, մինչդեռ հակառակ երևույթը հատկանշական չէ։
Булах Н. А. Средства отрицания в немецком литературном языке /Яросл. гос. пед. ин-т им К. Д. Ушинского// Ученые записки, Выпуск 57, Ярославль, 1962, էջ 200:
Delbrück B., Germanische Syntax I. Zu den negativen Sätzen․ Leipzig, 1910, p. 11.
O. Jespersen, Negation in English and other Languages, Kobenhavn, 1917, էջ 10:
Манукян Ж. Семантический анализ отрицательных предложений в сов¬ре¬мен¬ном армянском языке. Ер., 1975, էջ 19:
F. Kluge, Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache․ Berlin, 1921, էջ 327:
H. Heine, Ausgewählte Werke in zwei Bänden: Bd. 2, Prosa. Die Harzreise. Moskau, 1949, էջ 83:
A. Seghers, Die Toten bleiben jung. Berlin, 1951, էջ 142:
H. Böll, Und sagte kein einziges Wort, Berlin. Darmstadt. Wien, 1964, էջ 136:
Th. Mann, Buddenbrooks. Bd. 1. Verfall einer Familie. Stockholm, 1945, էջ 467:
B. Kellermann, Der Totentanz․ Berlin, 1954, էջ 429:
Հոդվածում ներկայացված են վիրտուալ իրականության մեջ անհատի
ինքնության ձևավորման առանձնահատկությունները: Վիրտուալ և ռեալ ինքնությունների համեմատական բնութագրերի համատեքստում առանձնակի
ուշադրություն է դարձվել «Ֆեյսբուք» սոցցանցում հայ օգտատերերի գործունեությանը: Նրանց վիրտուալ ինքնության փոխակերպումներում (շփումներ
մեկ միասնական հարթակում, ցանցային իրականության մեջ ինքնահաստատվելու մղումներ, կենսագրական ինքնության իդեալականացում և այլն)
որոշակիորեն նկատելի են ազգային ինքնության, հոգեբանության և բնավորության ուղղակի և անուղղակի մի շարք դրսևորումներ:
Лысак И., Косенчук Л. Формирование персональной идентичности в условиях сетевой культуры, Изд. «Спутник», М., 2016, 147 էջ
Жаркова Е. С. Социальные сети и личность: проблема идентичности, Известия вузов. Серия «Гуманитарные науки», 2017, N 8 (2), էջ 124-127
Старцев А. А. Гришанин Н. В., Kириллина Н. В. Идентичность и идентификация личности в социальных сетях, «Коммуникология», 2018, т. 6, N. 4 էջ 76-87
Пронкина Е. С. Репрезентации личной жизни в социальных медиа (на примере социальной сети В контакте), «Обсерватория культуры». 2017. т. 14, № 4, էջ 404-10
Тихонов О. В. Социальные сети как пространство самопрезентации индивида, «Вестник Казанского технологического университета». Казань, Изд-во КНИТУ, 2012, т. 15, № 22, էջ 196–199
Асмолов А. Г., Асмолов Г. А. От Мы-медиа к Я-медиа: трансформация идентичности в виртуальном мире, «Вестник Московского ухиверситета», сер. 14, «Психология», 2010, N 1
Войскунский А. Е., Евдокименко А. С., Федунина Н. Ю. Альтернативная идентичность в социальных сетях, «Вестник Московского университета», Сер. 14., «Психология», 2013, N 1, էջ 66-83
Козлова Н. С. Реальная и виртуальная идентичность, «Социум и власть», N 2(52), 2015, էջ 118-121
Пронин В. В. Трансформация идентичности в пространстве интернета, «Вестник Нижегорордского университета им. Н. И. Лобачевского», Серия «Социальные науки», 2011, N4(24
Солдатова Е. Л., Погорелов Д. Н. Феномен виртуальной идентичности: современное состояние проблемы, «Образование и наука», т. 20, N 5, 2018, էջ 112
Тихонов О. В.Социальные сети как пространство самопрезентации индивида, Вестник Казанского технологического университета (Вестник технологического университета). – Казань, Изд-во КНИТУ, 2012, т. 15, № 22, էջ 196–197
Рыльская Е. А., Погорелов Д. Н. Идентичность личности в виртуальном пространстве социальных сетей и реальная идентичность: сравнительные характеристики, Ярославский педагогический вестник, 2021, N1 (118), էջ 111-112
Шиханов А. В. Влияние социальных сетей на сближение представлений
о личности «в кадре» и «за кадром», Ярославский педагогический вестник , 2017, № 3, էջ 355
Պատերազմների, զինված բախումների ընթացքում կողմերի պատերազմական հանցագործությունները, մարդկության դեմ հանցագործությունները և
այլն պրոֆեսիոնալ ու նպատակային լուսաբանելու համար անհրաժեշտ են ոչ
միայն լրագրողական մասնագիտական գիտելիքներ և հմտություններ, այլև
նեղ մասնագիտական որոշակի պատրատվածություն, այդ թվում՝ հակամարտության պատմական հիմքերի, քաղաքական փուլային զարգացումների, միջազգային կազմակերպությունների գործունեության, իրավասությունների
շրջանակների մասին տեղեկացվածության բարձր մակարդակ, միջազգային
իրավունքի տարբեր ճյուղերի իմացություն, միջազգային դատարաններում
լրագրողների աշխատելու հնարավորությունների, հավատարմագրման կարգի, պատերազմական հանցագործությունների քննության ժամանակ միջազգային դատարանում աշխատելաոճի, ձևերի մասին գիտելիքներ և այլն։
Դրանք կարող են օգնել համադրելու փաստերը, հետաքննություններ
սկսելու, բացահայտելու խնդիրները, իրազեկելու հանրությանը այն կարևորի
մասին, ինչը տեսանելի է բոլորին, և որ ամենակարևորն է, կարող են ուղենիշ
լինել հակամարտության, դրա շուրջ ծավալվող աշխարհաքաղաքական գործընթացների վերաբերյալ նոր հայացքների ու նոր ընկալումների ձևավորման
հարցում։ Հոդվածում հետազոտության թեման արծարծվում է Ղարաբաղյան
հակամարտության համատեքստում, մասնավորապես՝ 44-օրյա պատերազմի։
Ross Howard, Conflict Sensitive Reporting. State of the Art. A Cource for Journalists and Jour-nalism Educators, https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000186986
«Լևոն Գևորգյան. Ժամանակն է՝ ղարաբաղյան հակամարտությունը դի¬տար¬կել իրավական դաշտի տիրույթներում», հարցազրույցը վարեց՝ Ն. Համբար¬ձում¬յանը, https://www.aravot.am/2021/11/01/1226112/?fbclid=IwAR1pREZ3Y14BSRnpEcCzmQW 7JO_x6jz0ZFGXi6WwEK2hlhQ8YZzXSRIYUok
«Կկանգնի՞ արդյոք Ադրբեջանը միջազգային տրիբունալի առաջ», հար¬ցա¬զրույ¬ցը վարեց Ն. Համբարձումյանը, https://www.aravot.am/2021/09/03/1213235/?fbclid =IwAR2uHnnnHLFlGE0CiilgyAVlicE-vgqRBFPkFCBH84n0us67W8KbXB599YE
«Spotlight on violations of international humanitarian law․ The role of the media»․ 31-12-1998, Article, International Review of the Red Cross, No. 325, by Roy W. Gutman. https://www.icrc.org/en/doc/resources/documents/article/other/57jpjf.htm
«Attacks on Press and Journalists», https://azeriwarcrimes.org/targeting-press/
«Minutes before the second airstrike on Shushi Cathedral by Azerbaijan (Rus, Eng)»։ https://www.youtube.com/watch?v=PTMcm3KtQrk
“Bethan Mckernan. Syrian rebel fighters prepare to deploy to Azerbaijan in sign of Turkey’s ambi-tion”։ https://www.theguardian.com/world/2020/sep/28/syrian-rebel-fighters-prepare-to-deploy-to-azerbaijan-in-sign-of-turkeys-ambition
“Turkey deploying Syrian fighters to help ally Azerbaijan, two fighters say”. https://www.reuters.com/article/us-armenia-azerbaijan-turkey-syria-idUSKBN26J25A
«"Я не знал, что придется воевать". Би-би-си нашла наемника из Сирии в Карабахе»։ https://www.bbc.com/russian/features-54348623?xtor
“Evidence mounts that Turkey recruited Syrians to fight Armenia”. https://www. jpost.com/middle-east/evidence-mounts-that-turkey-recruited-syrians-to-fight-armenia-644078?
«Syrische Söldner im Bergkarabach-Konflikt», https://www.spiegel.de/ausland/bergkara bach-tuerkische-regierung-schickt-gezielt-syrische-soeldner-a-432ebced-23b0-4fdf-a566-ae830f9690 5d?fbclid=IwAR3lvzQuBEq1p3Ywf62NRfa8LwZ-d4jbWdwQMj-F1_qVhX8xRWGsBKx-L80
«Human rights groups detail 'war crimes' in Nagorno-Karabakh։ Amnesty and Human Rights Watch release reports showing evidence of beheadings, torture and other abuse», https://www. theguardian.com/world/2020/dec/10/human-rights-groups-detail-war-crimes-in-nagorno-karabakh
«Andrew Roth, Two men beheaded in videos from Nagorno-Karabakh war identified, Exclusive: Ethnic Armenian men refused to leave their villages before Azerbaijani forces arrived, locals say», https://www.theguardian.com/world/2020/dec/15/two-men-beheaded-in-videos-from-nagorno-karabakh-war-identified
«Кто убил Беника и Юрия? Би-би-си разбирает видео с расстрелом пленников в Карабахе։ Григор Атанесян, Бенджамин Стрик»․ 23 октября 2020։ https://www.bbc.com/ russian/features-55351255
«Evidence of widespread atrocities emerges following Karabakh war։ The Azerbaijani government has promised to prosecute any war crimes, but many are skeptical of its sincerity. Ulkar Na-tiqqizi, Joshua Kucera»․ Dec 9, 2020, https://eurasianet.org/evidence-of-widespread-atrocities-emerges-following-karabakh-war
«Правозащитники заявили о военных преступлениях Армении и Азербайджа¬на», https://www.rbc.ru/politics/10/12/2020/5fd1e9c19a7947ad206274d9
«Baku to probe alleged war crimes by both Azerbaijan, Armenia։ During clashes over Nagorno-Karabakh, Azeri and Armenian soldiers were accused of executions, defiling bodies», https://www.aljazeera.com/news/2020/11/25/baku-to-probe-alleged-war-crimes-by-both-azerbaijan-armenia
Տե՛ս «Videos from Nagorno-Karabakh conflict prompt accusations of war crimes։ by Liz Cook-man»․ December 25, 2020։ https://www.washingtonpost.com/world/armenia-nagornokarabakh-war-crimes/2020/12/24/f8b28900-4165-11eb-b58b-1623f6267960_story.html
«The Hot Zone With Chuck Holton», https://www.youtube.com/watch?v=TlQvy8zSmNc
«Ադրբեջանը Հաագայում Երևանից պահանջեց հանձնել ականապատման քարտեզները», https://www.youtube.com/watch?v=aJVs-3FE9xc
«Գեննադի Պետրոսյան․ ճակատագրական վերադարձ Մադաթաշեն»։ Հեղի¬նակ՝ Տրդատ Մուշեղյան։ https://hetq.am/hy/article/138057?fbclid=IwAR2spXntlBO9u GffeCPMeMakl7tfdR8mKZouIzm7Gn1Iux5SRki4PwLIr_Y#.YZoDnyE1Ops.facebook
Հոդվածում քննվում են լրագրողական գործունեության նոր ձևերը բնութագրելու համար որպես «հոմանիշ հասկացություններ» հաճախ օգտագործվող «համացանցային լրագրություն» (թվային լրագրություն), «կոնվերգենտ լրագրություն»
և «մուլտիմեդիային լրագրություն» գիտաբառերը։ «Վերանայվում են» լրագրության ավանդական ժանրերը՝ մուլտիմեդիային ֆենոմենների պոտենցիալ
ներառումը բացահայտելու նպատակով։ Առաջարկվում է «մուլտիմեդիային
լրագրություն» հասկացությունը սահմանել ժանրաձևաչափային մոտեցումների տեսանկյունից, քանզի, չնայած գիտական գրականության մեջ ժանրեր և ձևաչափեր ձևավորող հատկանիշների շուրջ մեթոդաբանական տարընթերցումներին, ակնհայտ է ժանրաձևաչափային նոր լուծումների փնտրտուքի և
մուլտիմեդիականացման գործընթացների փոխկապակցվածությունը։
Бурдина А., Что такое мультимедийная журналистика: понятие, типология, особенности https://its-journalist.ru/articles/chto-takoe-multimedijnaya-zhurnalistika-ponyatie-tipologiya-osobennosti.html#i-2
Вартанова Е. Л., К чему ведет конвергенция в СМИ? http://emag.iis.ru/arc/infosoc/emag.nsf/bpa/b59df6463a315de4c32568fd0038da32
Градюшко А., 2016, Современные мультимедийные форматы аналитических жанров журналистики // Журналістыка ў суладдзі з жыццём: да 90-годдзя заслужанага дзеяча культуры Рэспублікі Беларусь, доктара філалагічных навук, прафесара Барыса Васільевіча Стральцова : зб. навук. прац / пад агул. рэд. канд. філал. навук дацэнта В.П. Вараб’ёва. – Мінск : БДУ, 2016, стр. 192-197 https://elib.bsu.by/bitstream/123456789/148484/1/Hradziushka_Streltsov.PDF
Дмитровский А. Л., 2014, Жанры журналистики // Ученые записки Орловского государственного университета. Серия: Гуманитарные и социальные науки, номер 4 (60), 2014, стр. 149-158.
Журналистика и конвергенция: почему и как традиционные СМИ превращаются в мультимедийные, 2010, под ред. А.Г. Качкаевой, Москва, 200 с.
Зиновьев И. В., 2012, Возможности мультимедийной журналистики на современном этапе развития российских масс-медиа // Знак: проблемное поле медиаобразования, Издательство Челябинского государственного университета, 1(9), 2012, стр. 82-85.
Зубко Д. В., 2017, Медиа в интернете: новые возможности для публицистики // Международный научно-исследовательский журнал, № 11 (65), Часть 2, стр. 21-25.
Колисниченко А. В., 2015, Длинные тексты (лонгриды) в современной российской прессе // Электронный научный журнал “Медиаскоп”, 2015, Выпуск 1, режим доступа http://www.mediascope.ru/1691
Лосева Н., 2010, Синтетические жанры мультимедиа // Журналистика и конвергенция: почему и как традиционные СМИ превращаются в мультимедийные; под ред. А.Г. Качкаевой, Москва, 2010, стр. 129-154.
Маклюэн Г. М., 2003, Понимание медиа: Внешние расширения человека, М,: Жуковский: КАНОН-пресс-Ц; Кучково поле, 464 с.
Мелешевич Р. И., 2018, Работа современного блогера: самопрезентация и консьюмеризм // Мультимедийная журналистика: сб. науч. трудов, Минск, БГУ, 2018, стр. 147-153.
Мультимедийная журналистика, 2017, Учебник для вузов / под общ. ред. А. Г. Качкаевой, С. А. Шомовой; Нац. исслед. ун-т “Высшая школа экономики”, Москва, Изд. дом Высшей школы экономики, 272 с.
Орлова Т. Д., 2018, Феномен развития жанров в контексте журналистики нашего времени // Мультимедийная журналистика: сб. науч. трудов, Минск, БГУ, 2018, стр. 28-39.
Савенков В. Д., 2018, Функции блогосферы в РФ и США в XXI веке: сходства и различия // Социодинамика, 2018, 3, стр. 16-26.
Смирнов В. В., 2002, Жанры радиожурналистики, учебное пособие для вузов, Аспект пресс, Москва, 288 с.
Тертычный А. А., 2000, Жанры периодической печати: учеб. пособие, Москва, Аспект Пресс, 310 с.
Уланова М. А., 2014, Интернет журналистика, Москва, Аспект-Пресс, 236 с.
Филатова О. Г., 2010, Блоги и СМИ, гражданская и традиционная журналистика: соотношение понятий // Вестник СПбГУ, Сер. 9, 2010, Вып. 4, стр. 281-287.
Черникова, Е. В., 2005, Основы творческой деятельности журналиста: учеб. пособие, Москва, 287 с.
Экгардт Л. В., 2010, Блоггерство – гражданская журналистика или слухи? // Вестник ВГУ, Серия: Филология, Журналистика, 2010, №2, стр. 220-223.
Dahlgren P. Media logic in cyberspace: Repositioning journalism and its publics // Javnost — The Public. Journal of the European Institute for Communication and Culture. 1996. No. 3 (3), pp. 59-72.
Deuze M., 2004, What is Multimedia Journalism? // Journalism Studies. 2004. Vol. 5. No. 2., pp. 139-152 https://www.researchgate.net/publication/238688450_What_is_multimedia_journalism1
Deuze M., 2005, What Is Journalism? Professional Identity and Ideology of Journalists Reconsidered // Journalism, Copyright © 2005 SAGE Publications (London, Thousand Oaks, CA and New Delhi), Vol. 6(4), pp. 442–464 https://www.researchgate.net/publication/249689904_What_Is_Journalism_Professional_Identity_and_Ideology_of_Journalists_Reconsidered
Երիցյան Ս. Ս., 2007, Հեռուստահաղորդում. Մտահղացումից մինչև եթեր (Հեռուստալրագրության տեսության և պրակտիկայի հարցեր), Երևան, Էդիթ Պրինտ, 363 էջ։
Սաֆարյան Ա. Ա., 2021, Լրագրության ժանրաձևաչափային դասակարգման առանձնահատկությունները մուլտիմեդիային տրանսֆորմացիաների դարաշրջանում // Գրականագիտական հանդես, 2021-2, Երևան, էջ 225-236։
Мультимедийная журналистика — это больше, чем «работать на сайте», https://sila.media/multimedia/whatismultimedia/
http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/22/newsid_3131000/3131477.stm