ՀԱՏՈՒԿ ՆՊԱՏԱԿՆԵՐՈՎ ՕՏԱՐ ԼԵԶՎԻ ԴԱՍԱԳՐՔԻ ԿԱՌՈՒՑՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՍԿԶԲՈՒՆՔՆԵՐ
DOI-:
https://doi.org/10.46991/FLSP.2025.24.059Բանալի բառեր-:
օտար լեզու, հատուկ նպատակներ, դասագրքերի կառուցում, ուսումնական պլանի ձևավորում, կարիքների վերլուծություն, լեզվական հմտություններ, թիրախային լսարան, վավերական նյութեր, լեզվի իմացություն, առաջադրանքի վրա հիմնված ուսուցում, մշակութային համատեքստ, միջառարկայական մոտեցում, ուսուցման արդյունքներ, բովանդակության ընտրություն, գնահատման չափանիշներԱմփոփում
Օտար լեզուների դասագրքերը, որոնք նախատեսված են հատուկ նպատակների համար (ESP) վճռորոշ դեր են խաղում մասնագիտական կամ ակադեմիական ոլորտներում հաջողության հասնելու համար անհրաժեշտ հաղորդակցման մասնագիտացված հմտությունների զարգացման գործում: Ի տարբերություն ընդհանուր լեզուների ուսուցման ռեսուրսների, այս դասագրքերը հարմարեցված են իրենց թիրախային լսարանի հստակ լեզվական, մշակութային և համատեքստային կարիքները բավարարելու համար: Դրանց նպատակն է սովորողներին զինել գործնական գործիքներով, որոնք անհրաժեշտ են որոշակի տիրույթում իրական իրավիճակներում օգտագործելու համար, ինչպիսիք են բիզնեսը, բժշկությունը, իրավունքը կամ ճարտարագիտությունը: Կենտրոնանալով համապատասխան բառապաշարի, տերմինաբանության և հաղորդակցման ռազմավարությունների վրա՝ ESP դասագրքերը հնարավորություն են տալիս սովորողներին հասնել իրենց մասնագիտացված ոլորտներում բարձր մակարդակի՝ բարձրացնելով նրանց ընդհանուր արդյունավետությունն ու իրավասությունը ոլորտում:
Արդյունավետ ESP դասագրքի ստեղծումը պահանջում է մի քանի հիմնարար սկզբունքների պահպանում: Այս սկզբունքներն առաջնորդում են դասագրքերի մշակման գործընթացի յուրաքանչյուր փուլ՝ ապահովելով բովանդակության համապատասխանությունը սովորողների հատուկ նպատակներին: Կարիքների համապարփակ վերլուծությունից մինչև վավերական նյութերի և առաջադրանքների վրա հիմնված ուսուցման մոտեցումների ինտեգրում, նման դասագրքերի կառուցումը մանրակրկիտ ծրագրված և կանխամտածված գործընթաց է: Ավելին, ESP-ի դասագրքերը պետք է հավասարակշռություն պահպանեն լեզվական հմտությունների ուսուցման և ոլորտի հատուկ պահանջների լուծման միջև, ինչպիսիք են տեխնիկական տերմինաբանությունը, մասնագիտական էթիկետը և մշակութային իրազեկությունը:
Նախագծման գործընթացը նաև ընդգծում է մոդուլյարությունը՝ թույլ տալով մանկավարժներին հարմարեցնել նյութերը սովորողների տարբեր մակարդակներին և համատեքստերին: Ճկունությունը կարևոր է, քանի որ թիրախային լսարանի բազմազան կարիքները պահանջում են համապատասխան կառուցվածքներ և գործողություններ: Բացի այդ, ուսուցման արդյունքների և կանոնավոր գնահատումների ինտեգրումն ապահովում է սովորողների առաջընթացն, ինչպես նաև իրենց կողմից ձեռք բերած կայուն հմտությունների կիրառումը մասնագիտական սցենարներում:
Այս սկզբունքներին հետևելով՝ մանկավարժներն ու դասագրքեր մշակողները կարող են ստեղծել ռեսուրսներ, որոնք ոչ միայն լեզուն են սովորեցնում, այլև սովորողներին հնարավորություն են տալիս արդյունավետորեն ներգրավվել իրենց ընտրած ոլորտներում: Այս հոդվածը մանրամասնորեն ուսումնասիրում է այս հիմնարար սկզբունքները՝ ընդգծելով դրանց նշանակությունը և տրամադրելով հատուկ նպատակների համար հարմարեցված օտարալեզու դասագրքերի ստեղծման նախագիծ:
Հոդվածի նպատակն է հստակեցնել անգլերեն լեզվի դասագրքի նախագծման տեսական (հայեցակարգային) հիմունքները, որոնք համապատասխանում են անգլերենի հատուկ նպատակների ուսուցման ժամանակակից պահանջներին (ESP), այդպիսով դասագրքի նախագծման հայեցակարգային հիմքերը դիտարկելով որպես դասագրքի համակարգային նկարագրություն - դասագիրքը, դրա կառուցման սկզբունքները, բովանդակության վրա ազդող արտաքին և ներքին գործոնները, ինչպես նաև դրա կիրառման պահանջները։
Այս հոդվածի նպատակն է ուրվագծել անգլերեն լեզվի դասագրքի նախագծման տեսական հիմքերը, որոնք համապատասխանում են անգլերեն հատուկ նպատակների համար (ESP) դասավանդման ժամանակակից պահանջներին: Սա ներառում է դասագրքերի մշակման հայեցակարգային շրջանակի ուսումնասիրությունը՝ որպես համակարգված նկարագրություն, որը ներառում է դասագրքի կառուցվածքը, առաջնորդող սկզբունքները, դրա բովանդակության վրա ազդող արտաքին և ներքին գործոնները և կրթական միջավայրում դրա արդյունավետ օգտագործման գործնական պահանջները:
Հղումներ
Hutchinson, T., & Waters, A. (1987). English for Specific Purposes: A Learning-Centred Approach. Cambridge
University Press.
Halliday, M. A. K., McIntosh, A., & Strevens, P. (1964). The linguistic science and language teaching. London: Longman.
Brown, J. D. (1995). The elements of language curriculum. Boston, MA: Heinle & Heinle.
Dudley-Evans, T., & St John, M. J. (1998). Developments in English for Specific Purposes: A Multi-Disciplinary
Approach. Cambridge University Press.
Robinson, P. (1991). ESP Today: A Practitioner’s Guide. Prentice Hall.
Long, M. H., & Crookes, G. (1992). Three Approaches to Task-Based Syllabus Design. TESOL Quarterly.
Hutchinson, T., & Waters, A. (1987). English for Specific Purposes: A Learning-Centered Approach.
Cambridge University Press.
Dudley-Evans, T., & St John, M. J. (1998). Developments in English for Specific Purposes: A Multi-Disciplinary Approach. Cambridge University Press.
Coxhead, A. (2000). A New Academic Word List. TESOL Quarterly.
Graves, K. (2000). Designing Language Courses: A Guide for Teachers. Heinle & Heinle.
Brown, J. D. (1995). The Elements of Language Curriculum: A Systematic Approach to Program Development. Heinle & Heinle.
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2025 Lusine Grigoryan, Ruzanna Gevorgyan
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Creative Commons Attribution-Non-Commercial (CC BY-NC). CC BY-NC allows users to copy and distribute the article, provided this is not done for commercial purposes. The users may adapt – remix, transform, and build upon the material giving appropriate credit, providing a link to the license. The full details of the license are available at https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
