Մարդկակենտրոն գոյաբանության մայրամուտը․ հետկենսաբանական մարդը
DOI-:
https://doi.org/10.46991/BYSU.E/2025.16.1.005Բանալի բառեր-:
ապակենսաբանականացում, տեխնածին կեցություն, «սոցիալականի մահը», գերմարդ, կիբեռնետիկական անմահություն, տրանսհումանիզ, հետմարդԱմփոփում
Մարդու ստեղծագործական կարողությունների և մարդկության հոգևոր ու բարոյական առաջընթացի անհամամասնական զարգացման արդյունքում ժամանակակից մարդու կյանքի բարոյական համատեքստը «շագրենու կաշվի» նման սկսել է մաշվել ու փոքրանալ: Խնդիրն այն է, որ հետարդիականության դարաշրջանի գիտությունն ու տեխնոլոգիական նորագույն նվաճումները ոչ միայն հիմնովին փոխել ու փոխում են մարդու կենսագործունեության երբեմնի գոյաբանական կարգի առարկայական հիմունքները, այլև՝ մարդու էությունն ու բնույթը, ոչ միայն նրա մարմինը, այլև բարոյական ընկալումներն ու հոգևոր ներաշխարհն ընդհանրապես: Մարդու այդ նոր տեսակը այլևս մարմնական եզակիություն չէ, քանի որ գենետիկայի մակարդակում ձևափոխված և մեր ժամանակների գերմարդուն ներկայացնող կենսաբանական ու տեխնիկական օրգանների այդ խառնուրդը (կիբորգ) այլևս չի արտահայտում բնական մարդու եսությունը (սամոստ) և վերածվում է տեխնիկապես փոխարինելի կազմավորման։
Ավելին, նյութական անհագուրդ պահանջմունքների բավարարմանը միտված սպառողական մեր աշխարհում մարդն այլևս գնահատվում ու կարևորվում է տնտեսական բարգավաճմանը նպաստելու «արդյունավետության» տեսանկյունից: Մի անհերքելի ու մտահոգիչ իրողություն, ինչը պահանջում է նորովի իմաստավորել մարդու սոցիալական գոյաբանության հոգևոր համատեքստի կառույցը մարմնավորող հաստատունների (սոցիալականություն, բարոյականություն, կյանքի իմաստ, կատարելություն, մարդասիրություն ) փոխակերպումների ընթացքն ու հետևանքները:
Հղումներ
Делез, Ж. Тысяча плато: Капитализм и шизофрения․М., 2010, Էջ 397։ А.Кожев. Диалектика Реального и феноменологический метод у Гегеля․ В кн. Идея смерти в философии Гегеля. М., 1998,էջ 47։
Дубровский Д.И. Человек и компьютер: новая реальность // Дубровский Д.И. Сознание мозг, искусственный интеллект: Сб. статей. М., 2007, էջ 232:
Jünger, F. G. Die Perfektion der Technik. Maschine und Eigentum․ Frankfurt am Main,1949, p.44.
Julian Huxley. In New Bottles for New Wine. London, 1957, էջ 17:
Сент-Экзюпери А. Военные записки. 1939—1944. М., 1986, էջ 47։
Федотов Г.П. Судьба и грехи России. Избранные статьи по философии русской истории и культуры. СПб, 1997, т.1, էջ 68։
Гуревич П.С. Феномен деантропологизации человека // Вопросы философии, 2009, № 3 , էջ 24։
Фуко М. Слова и вещи. Археология гуманитарных наук․ М., 1977, էջ 18։
Вишев И.В. На пути к практическому бессмертию. М., 2002, էջ 126։
Кутырев В. А. Философия трансгуманизма. Нижний Новгород, 2010, էջ 9։
Федюлина Е. В. Идея технологического бессмертия человек а в философии постгуманизма // Вестник Воронежского государственного университета. Серия: Философия. 2020. № 4 (38), Էջ 85։
Я.Морено, Социометрия: Экспериментальный метод и наука об обществе,М., 2004, էջ 320։
Бергер П., Лукман Т. Социальное конструирование реальности. M., 1995, էջ 212։
Бауман З. Индивидуализированное общество. М., 2002, էջ 316:
З.Фрейд, Вопросы общества. Происхождение религии. , М., 2008., էջ 222:
Հարությունյան Է. Ա. Մարդկային կեցության այլակերպումները։ Եր., 2018, էջ 50:
Բորխես Խ․Լ․։ Երկու արքաներն ու երկու լաբիրինթոսները։ Եր․, 1992, էջ 165։
Braidotti R. The Posthuman. Cambridge, UK: Polity Press, 2013, էջ 185։
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2025 Բանբեր Երևանի համալսարանի
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
