ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԻ ՇԱՐՔ ԲԱՐՁՐԼԵՌՆԱՅԻՆ ԼՃԵՐԻ ՏԵՂԱՄԱՍԵՐԻ ԳԵՈՄՈՐՖՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ
DOI-:
https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.1.008Բանալի բառեր-:
drainage basin, congelifluction, nivation, relief, solifluctionԱմփոփում
Ներկայացված են Հայաստանի չորս բարձրլեռնային լճերի (Քարի, Ումրոյ, Ակնա և Սև) ավազաններում ռելիեֆի և ռելիեֆաստեղծ գործընթացների դաշտային ուսումնասիրությունների արդյունքները: Հաստատվել է, որ նշված բոլոր լճերի ջրհավաք ավազանները բնութագրվում են, ընդհանուր առմամբ, նման ռելիեֆով և ռելիեֆ ձևավորող գրեթե նույն էկզոգեն գործընթացներով: Որոշակի առանձնահատկություն հատկանշական է Սև լճի ավազանին իր բարձրությունների համեմատաբար փոքր լինելու պատճառով: Քարի լճի ավազանում ռելիեֆի ձևավորման էկզոգեն գործընթացներից կարելի է առանձնացնել թույլ սոլիֆլուկցիան՝ ջրբաժանային սարահարթի մակերևույթի առանձին տեղամասերում բուսական ծածկույթի տեսքով և նիվացիան՝ ձնաբծերի ձևավորման տեղամասերում: Սոլիֆլուկցիան առավել հստակ արտահայտված է Ակնա լճի ավազանում՝ խարամային կոների լանջերին, ինչը պայմանավորված է այդ կոները ձևավորող ապարների կազմությամբ: Ձնաբծերի ձևավորման տեղամասերում նիվացիան հեշտությամբ ձևավորել է համանուն հարթություններ: Սև լճի ավազանի համար գերիշխող նշանակություն ունեն կոնժելիֆլյուկցիայի (չինգիլների տեղաշարժի) գործընթացները՝ լավային հոսքերի լանջերին: Ումրոյ լճի ավազանի մորենային ռելիեֆի բնույթը լավ ցուցիչ է Վյուրմի սառցադաշտի նահանջի փուլերը բացահայտելու համար:
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2025 ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
