Ardi hogebanut'yun
P-ISSN: 2579-2504
E-ISSN: 2738-2664
Հտ․ 2 No. 3 (5) (2019)
Հրատարակվել է:
2019-09-27
Articles
-
Articles
PERCEPTION OF WORK IN DIFFERENT RELIGIOUS SYSTEMS
ԱբստրակտThe issue of employment for the human being has always been central to all periods of time and this has caused great attention in both scientific and religious systems. The work as a phenomena came into psychology in the 19th century due to the American psychologist F. Taylor, later G. Emerson paid attention on it and after that representatives of the American Social- Psychological School. In the above mentioned era, the efficiency of the workers was a primary issue, but along with the development of the field, the raised issues were also increased. Nowadays, one of the primary issues of organizational psychology are the choice of employee, work motivation and job management. While discussing the issue of choosing an employee in professional literature, a great attention is paid both on the employee's professional abilities and personality traits. Nevertheless, different religious systems, even during the creation of their saint books, have clearly described how working relationships should be, who should be accept to the certain work, how to work, and how to pay the worker. So this article is directed to the research how different religious systems refer to work and how experts interpret it.
Հղումներ -
Articles
THE STUDY OF MONETARY BEHAVIOR IN THE CONTEXT OF PERSONAL TIME CONCEPTION AND TIME ORIENTATION
ԱբստրակտNumerous studies are well-known in the field of behavioral economics which are aimed to explore the relationships between the psychological factors and the monetary behavior. However, a wide range of psychological aspects of financial management continues to remain unexplored, such as the interrelation of financial strategies, goals and plans with person's time perspective, time preference and orientation. Our article is focused on a comprehensive study of person's monetary and financial management strategies in the context of time conception and time orientation.
Հղումներ -
Articles
FEATURES THE INFLUENCE OF PERSONALITY TRAITS ON PROFESSIONAL BURNOUT WITH PROLONGED COUNSELING
ԱբստրակտThe problem of professional burnout in recent times is very relevant and attracts the attention of psychologists. Transformations of the modern world in the field of professional activity change the attitude of people to work, workloads have increased, employees lose confidence in the stability of their social and material status, in long-term job preservation, material benefits, and competition for prestigious and wellpaid work intensifies.journals.ysu.am/index.php/actual-psychology/submission/wizard/2?submissionId=5105#step-2
Հղումներ -
Articles
PSYCHOLOGICAL AGE OF ADOLESCENTS: NORMAL OR DEVIATION
ԱբստրակտProblem’s urgency is based on the necessity to study students’ psychological features during the stage of transition from Elementary to Secondary school. On this stage of development the changes in attitude towards teacher and school education are natural. They depend on the change of eras, transition from childhood to adolescence, start of teen-age crisis and can be perceived as an indicator of changes in child’s development. This paper’s goal is to show the psychological features of students, who are entering Secondary school. The primary methods of our research were questionnaire survey, stating experiment and projective method. Research data shows significant difference between students’ psychological and chronological (passport) age. Psychological age of most students, who enter Secondary school, is primary school age and it impedes the process of education and interaction with teachers. Research data, presented in the paper may help teachers, parents and students understand the reasons of school problems and help children to adapt to the new system of social relations.
Հղումներ -
Articles
SCHOOL ADAPTATION MONITORING AS A TOOL OF THE PSYCHOLOGICAL SUPPORT SYSTEM IN THE EDUCATIONAL PROCESS
ԱբստրակտPsychological adaptation of children to the learning environment is one of the key characteristics providing an effective "health map" in learners (pupils), as far as this particular feature represents the foundation of successful personal development and education of a child (learner, pupil). Psychological maladjustment is an early and objective predictor of the risk of maladaptive changes in the psychophysiological state of learners. The state of psychological maladaptation is characteristic of an early stage of behavioral disorders in children. Psychological disadaptation may be directly associated with impaired health, both psychological and physical, or learning disability, or may combine all the above aspects. Monitoring represents a simple, available and effective tool for objective dynamic surveillance on the psychological status, it enables identifying negative trends in the mental state of children (learners) in course of the learning process.
Հղումներ -
Articles
НЕКОТОРЫЕ АСПЕКТЫ ПСИХОЛОГИЧЕСКОЙ ПОМОЩИ ЛИЦАМ, ЗАВИСИМЫМ ОТ ПСИХОАКТИВНЫХ ВЕЩЕСТВ (ПАВ)
ԱբստրակտВ данной статье рассматривается проблема зависимости от психоактивных веществ, рост наркомании в мире, способы оказания меди- цинской и психологической помощи. Описываются формы физической и психологической зависимости от психоактивных веществ, международная программа реабилитации наркозависимых по программе 12 шагов, которая успешно осуществляется в последние годы и в России тоже, что позволяет наркозависимым людям находиться в продолжительной ремиссии.
Հղումներ -
Articles
OПРЕДЕЛЕНИЕ СОСТАВА ТЕЛА КАК ПОКАЗАТЕЛЯ ЗДОРОВЬЯ ЧЕЛОВЕКА
ԱբստրակտУчение о составе тела стало актуальным направлением в области биологии, медицины и валеологии во второй половине 20-го века. Наибо- лее распространённым в настоящее время методом определения является биоимпедансный анализ. Измерение веса само по себе не даёт точной картины состояния организма, поскольку масса тела человека это сумма веса костей, мышц, жировой ткани, ликвора и т.д. При этом два человека с одинаковыми показателями веса и роста могут отличаться по уровню содержания жировой ткани, мышечной массы, что существенно отражается на здоровье и работоспособности. Количественная характеристика состава тела, оценка соотношения всех составляющих компонентов являются отражением баланса энергии, коррелирует с физической работо- способностью человека и отражает его адаптацию в изменяющихся усло- виях среды жизнедеятельности. Наиболее актуальна проблема изучения состава тела в спортивной деятельности, экстремальных условиях, морбидных и преморбидных состояниях.
Հղումներ -
Articles
НЕЙРОПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ОСНОВАНИЯ НРАВСТВЕННОСТИ
ԱբստրակտЭмпирическое исследование нейропсихологических оснований морального развития проводилось на выборке из 82 детей дошкольного возраста. Изучалась взаимосвязь между становлением моральной сферы ребенка и нейропсихологическим уровнем, обусловленным созреванием и дебютом мозговых структур. Дети с недостаточной сформированностью нейроструктур демонстрируют низкий уровень морального развития. Были выявлены следующие факторы мозговой зрелости: способность удерживать и воспроизводить программу (динамический праксис); способность оценивать и воспроизводить ритмические структуры (акустический гнозис); способность к перешифровке воспринимаемого образа (зрительно-пространственный праксис). Кроме того, обнаружены значимые разли- чия между мальчиками и девочками по нейропсихологическим показа- телям и уровню следования внешним правилам, а также уровню самоконтроля. В моральном развитии значимых различий между полами выявлено не было. На поведенческом уровне низкие показатели нейропсихологической организации проявились низким уровнем произвольности в реальных ситуациях у 44% детей. Были также обнаружены двухсторонние значимые корреляционные связи между нейропсихологическим уровнем и уровнем самоконтроля. Обнаружена значимая отрицательная корре- ляционная связь между показателями нейропсихологического уровня и способностью к принятию социальных норм и ценностей.
Հղումներ -
Articles
ПОНИМАНИЕ СПРАВЕДЛИВОСТИ ЛЮДЬМИ С РАЗНЫМ УРОВНЕМ ЧУВСТВИТЕЛЬНОСТИ К ЕЕ НАРУШЕНИЮ
ԱբստրակտВ статье рассматривается соотношение уровня чувствительности к справедливости с обыденными представлениями о справедливости. Чувствительность к справедливости понимается как готовность человека воспринимать несправедливость и его эмоциональные, когнитивные и поведенческие реакции на нее. Участники исследования (N=98; средний возраст=18,6, SD=1,2) давали ассоциации к понятию «справедливость». Ассоциации группировались в соответствии с категориями обыденных представлений о справедливости, выделяемыми в социальной психологии для российского общества. Вне зависимости от уровня чувствительности к справедливости самой распространенной категорией ассоциаций является «возможность верить человеку». Испытуемые с высокой чувствительностью с позиции жертвы по сравнению с группой с низкой чувствительностью чаще ассоциируют справедливость со следованием моральным нормам и реже с понятием воздаяния (объективности). Для испытуемых с высокой чувствительностью с позиции свидетеля справедливость также в меньшей мере ассоциируется с понятием объективности. В то время как в целом справедливость для всех участников ассоциируется с категориями из области межличностного взаимо- действия, меньшая чувствительность к справедливости связана с более рациональ- ным пониманием справедливости.
Հղումներ -
Articles
СОДЕРЖАНИЕ КОМПОНЕНТОВ ВНУТРЕННЕЙ КАРТИНЫ ДЕФЕКТА У ДОШКОЛЬНИКОВ С СЕНСОРНЫМИ НАРУШЕНИЯМИ
ԱբստրակտВнутренняя картина дефекта (ВКД) рассматривается как структура Я- концепции, как фактор личностного развития. Особенности внутренней картины дефекта могут детерминировать вариант адаптации. Я-концепция дошкольников с дефицитарным развитием характеризуется преимущест- венно высоким уровнем самопринятия, высоким или средним уровнем самооценки. У детей с детским церебральным параличом не сформиро- ваны представления о себе как о друге вследствие малого количества социальных контактов. Содержание компонентов ВКД зависит от варианта нарушения и возраста. Компоненты ВКД у дошкольников содержательно мало наполнены, когнитивный компонент характеризуется стереотип- ностью. У дошкольников с нарушениями зрения отмечено доминирование эмоционального компонента в структуре ВКД. У дошкольников с детским церебральным параличом отмечено влияние структуры нарушения на физический, эмоциональный и мотивационный компоненты.
Հղումներ -
Articles
ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ БЛАГОПОЛУЧИЕ СПЕЦИАЛИСТОВ С РАЗНЫМ УРОВНЕМ ДОВЕРИЯ ТЕХНИКЕ
ԱբստրակտВ статье представлены результаты исследования профессионального благополучия работников локомотивных бригад железнодорожного транс- порта с разным уровнем доверия технике. Доверие технике рассматри- вается психологическим отношением специалиста к технике, возникающим и проявляющимся в результате взаимодействия с ней. Установлены нелинейные связи уровня доверия специалистов технике с показателями профессионального благополучия. При среднем и высоком уровне доверии технике удовлетворенность профессиональными достижениями, профессиональное самопринятие и общий показатель профессионального благополучия имеет более высокие значения, чем при низком уровне.
Հղումներ -
Articles
СТРУКТУРНО-УРОВНЕВАЯ МОДЕЛЬ ОЦЕНКИ ГОТОВНОСТИ КАНДИДАТОВ В ПРИЁМНЫХ РОДИТЕЛИ
ԱբստրակտВ данной статье представлены теоретические и научно-практические предпосылки разработки системы отбора кандидатов в приёмные родители для приёма в семью детей сложной категории, представлена структурно-уровневая модель оценки готовности кандидатов в приёмных родители, описана процедура отбора кандидатов в приёмные родители.
Հղումներ -
Articles
ОСОБЕННОСТИ УДОВЛЕТВОРЕННОСТИ ЖИЗНЬЮ И УЧЕБНОЙ МОТИВАЦИИ СТУДЕНТОВ, ЗАНИМАЮЩИХСЯ ТВОРЧЕСТВОМ
ԱբստրակտВ данной статье рассматриваются проблемы профессионального и личностного самоопределения молодых людей. Проанализированы харак- терные особенности учебной мотивации и удовлетворенности жизнью студентов педагогического вуза, занимающихся в творческом коллективе. Обозначены подходы к понятию "жизненная удовлетворенность" психологов различных направлений. На основе проведенного исследования определяется роль занятий творчеством студентами в их дальнейшем профессиональном становлении.
Հղումներ -
Articles
ВЛИЯНИЕ ЗАНЯТИЙ СКАНДИНАВСКОЙ ХОДЬБОЙ В ЛЕСУ НА ПСИХОЭМОЦИОНАЛЬНОЕ СОСТОЯНИЕ СТУДЕНТОВ АГМУ В ДИНАМИКЕ ОСЕНЬ-ВЕСНА
ԱբստրակտВ данной статье мы проанализировали взаимосвязь между занятиями скандинавской ходьбой на «свежем воздухе» и изменением психоэмоцио- нального фона учащихся АГМУ, а также причины, которые могли вызвать данные изменения. Предложили эффективное практическое применение полученной информации.
Հղումներ -
Articles
ЛИЧНОСТНЫЕ КАЧЕСТВА СТАРШЕКЛАССНИКОВ С КРИТИЧЕСКИМ МЫШЛЕНИЕМ
ԱբստրակտВ статье дается обзор современных представлений о критическом мышлении. На основе анализа исследований автор раскрывает особен- ности критического мышления, характерные старшеклассникам, выделяет психологические детерминанты развития критического мышления. Автор формулирует собственную позицию, в основе которой лежит представление о доминировании функции селекции в процессах мышления людей с доминирующим критическим мышлением. Функция селекции, по мысли автора, заключается в оценке, отборе, отсеве и проверке информации, поступающей к человеку. Автор формулирует гипотезу исследования, в соответствии с которой старшеклассники имеют определенный набор психологических факторов и особенностей мотивации достижения успеха, которые связаны с критическими мышлением. Представлены результаты эмпирического исследования критического мышления старшеклассников, которых демонстрируют взаимосвязь факторов Е, М, Н, Q4 с кри- тичностью мышления.
Հղումներ -
Articles
СУБЪЕКТНО-ЛИЧНОСТНЫЕ ДЕТЕРМИНАНТЫ ИННОВАЦИОННОЙ АКТИВНОСТИ СПЕЦИАЛИСТОВ СЛОЖНЫХ ТЕХНИЧЕСКИХ СИСТЕМ
ԱբստրակտРазработка сложных технических систем (СТС) требует высокой ин- новационной активности инженерных кадров. Цель исследования – выяв- ление субъектно-личностных детерминант инновационной активности и готовности к инновациям специалистов СТС. Выборка: специалисты проектной деятельности по созданию оборудования военно-промыш- ленного назначения в количестве 50 человек. В результате эмпирического исследования проанализированы компоненты инновационной готовности, их взаимосвязи с обобщенной инновационной диспозицией, когнитивны- ми стилями. Определены субъектно-личностные детерминанты иннова- ционной готовности в зависимости от стажа работы в области проекти- рования СТС. Результаты: предикторами инновационной активности спе- циалистов СТС являются следующие субъектные характеристики: мотива- ционные факторы к профессиональной самореализации, ответственность за инновацию, повышенная степень самоорганизации, потребности в ком- петентности и автономии деятельности, высокая самодетерминация в карьере.
Հղումներ -
Articles
ОТНОШЕНИЕ К РОДИТЕЛЬСКОЙ СЕМЬЕ В ПОДРОСТКОВОМ ВОЗРАСТЕ И ОСОБЕННОСТИ ЛИЧНОСТНОГО И МОРАЛЬНО-НРАВСТВЕННОГО РАЗВИТИЯ
ԱբստրակտВзросление современных подростков осложнено транзитивностью современного общества. Традиции и ценностные опоры, которые раньше давали семьи и общество размыты. Развитие в подростничестве можно сравнить с тектоническими процессами, которые фиксируются исследова- телями, но предсказать их последствия достаточно сложно. Вопрос, кото- рый стоит перед нами, выяснить, каким образом реализуются семейные ценности в личностных выборах подростков. Цель: выявить представ- ления современных подростков о семье, сравнить с результатами оценки личностного и морально-нравственного развития. Гипотеза: содержание представлений о семье связано с личностным и морально-нравственным развитием подростков. Рассмотрены результаты по каждому опроснику отдельно и проведён корреляционный анализ результатов. Ценность семьи подростков связана с качеством семейного окружения, а отношение к труду соотносится с качеством образовательной и культурной среды.
Հղումներ -
Articles
ОБРАЗ РОССИЙСКОГО РАБОТНИКА В СИСТЕМЕ УПРАВЛЕНИЯ ПЕРСОНАЛОМ: КУЛЬТУРНЫЙ И ГЕНДЕРНЫЙ АСПЕКТЫ
ԱբստրակտВ статье обсуждается проблема образа работника, включённого в систему управления персоналом. Показано, что адекватный образ работника, ядром которого выступают мотивационные характеристики, позволяет построить эффективную систему мотивирования персонала, ориентированную на удовлетворение его жизненных интересов. Основанием для определения набора мотивационных характеристик работника выступила трехкомпонентная модель жизненных ориентаций, предполагающая дефи- цитарную ориентацию, ориентации на самореализацию и духовную. Эмпи- рическое исследование определило характерные для взрослых работающих людей и студентов образы типичного и идеального российского работника. Показана связь 'тих образов с российской национальной куль- турой: в образах типичного и идеального работников выражена ориентация на отношения, на общение, на взаимопомощь. Определены гендер- ные особенности образов работника, связанные с тем, что женщины представляются более ориентированными на отношения, чем мужчины.
Հղումներ -
Articles
ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ АУТОАГРЕССИВНОГО ПОВЕДЕНИЯ ПРИ ДЕПРЕССИЯХ ЮНОШЕСКОГО ВОЗРАСТА
ԱբստրակտВ статье приводятся результаты анализа психологических особенностей больных депрессией с самоповреждающим поведением. В исследовании приняли участие 42 больных депрессией, их них 23 - с само- повреждениями. Использовались методики: Висконсинский тест сорти- ровки карточек, Игровая задача (IGT), Тест Имплицитных Ассоциаций (IAT), опросник SCL-90-R, шкала Гамильтона, Опросник самооценки Розенберга, Опросник «Отношение к телу» (BIS). Показано, что в группе с самоповреждениями: повышены показатели суицидального риска; менее выражена моторная и идеаторная заторможенность, при этом аффективная составляющая выражена значимо больше; повышенная сенситивность может являться фактором уязвимости к переживанию острой душевной боли; уменьшена значимость телесных симптомов с элементами отчуждения от собственных телесных переживаний.
Հղումներ -
Articles
ОБРАЗ ОТЦА В ПРОИЗВЕДЕНИЯХ И В ЖИЗНИ ВИЛЬЯМА И АРАМА САРОЯНОВ
ԱբստրակտВ статье с позиций психоанализа прослежена проблематика сложных взаимоотношений отца и сына Сароянов, Вильяма и Арама, которая нашла отражение в их литературных произведениях – «Dier Baby», «Mama I Love You», «Papa You're Crazy», «My Name Is Aram», «Brief to Armenak from Bitlis» и др. В. Сарояна и «Last Rites: The Death of William Saroyan» Арама Сарояна. Психоанализ впервые актуализовал проблему трансгенера- ционной травмы. Травма геноцида армян по-разному проявилась в представителях двух поколений одной семьи, став главной причиной их взаимного отчуждения. Мистический «призрак» отца Арменака в сознании Вильяма, постоянное ожидание возвращения идеального Отца, его идентификация с сыном Арамом и невозможность соединения образа Отца и не соответствующего его ожиданиям сына Арама приводят к конфликту длиной в целую жизнь героев.
Հղումներ -
Articles
ВИЗУАЛИЗАЦИЯ КУЛЬТУРЫ В МУЗЕЙНЫХ ПРАКТИКАХ МИРОТВОРЧЕСТВА: ОПЫТ И ПЕРЕЖИВАНИЕ
ԱբստրակտВ настоящей статье рассматриваются возможности сборки и расширения нового культурного поля миротворчества, в котором музеи мира будут не только эффективно показывать гуманистический потенциал своих коллекций (наследия), но и открывать миротворческие возможности в пространстве обыденной жизни людей, тем самым придавая ценность тому, что её не имело или всё ещё оставалось не очевидно значимым для музейной работы. Есть два сценария достижения этого: 1) музей мира (с его артефактами наследия/памяти) своими социальными проектами инкорпорируется в культуру повседневности (обыденной жизни) людей и 2) лучшие образцы опыта обыденной жизни прикрепляются к актуальной практике музея, обретая статус культурной ценности.
Հղումներ -
Articles
ИНДИВИДУАЛЬНЫЕ ОСОБЕННОСТИ ВЗОРА И ПАМЯТЬ НА СОБЫТИЯ
ԱբստրակտРегистрация движений глаз (айтрекинг) при просмотре короткого видеосюжета осуществлялась у 22 здоровых испытуемых. События на видео пересказывались испытуемыми сразу после просмотра. Были выделены особенности в движении взора и распределении зрительных фиксаций, сочетающиеся с хорошим (точным, подробным) и плохим (в общих чертах, с ошибками) вспоминанием. Результаты работы подтверж- дают гипотезу о том, что индивидуальные особенности взора являются одним из факторов, определяющих успешность запечатления в памяти информации о наблюдаемых событиях.
Հղումներ -
Articles
ВЗАИМОСВЯЗЬ ТИПОВ МЕЖЛИЧНОСТНОЙ ЗАВИСИМОСТИ И ПСИХОЛОГИЧЕСКОГО БЛАГОПОЛУЧИЯ В ЮНОШЕСКОМ ВОЗРАСТЕ И РАННЕЙ ВЗРОСЛОСТИ
ԱբստրակտДанная статья посвящена специфике взаимосвязи типов межлич- ностной зависимости и психологического благополучия в юношеском возрасте и ранней взрослости. Автор показывает актуализированную потребность рассмотрения аспекта зависимого поведения личности в связи с недостаточными научными знаниями в этой области, с одной стороны и распространением нехимических зависимостей в юношеском возрасте и ранней взрослости, с другой. Раскрываются особенности связей типов межличностной зависимости и психологического благополучия. Межличностная зависимость рассматривается с позиции её типов – деструктивная сверхзависимость, дисфункциональное отделение и нормативная зависимость. Приведенный анализ эмпирических данных показал, что типы межличностной зависимости связаны с психологическим благополучием, но эта связь имеет свою специфику. При этом, подчеркивается, что исследование требует дальнейшего разноаспектного изучения деструктивной сверхзависимости, дисфункционального отделения и нормативной зависимости.
Հղումներ -
Articles
ПСИХО-ФИЗИОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ НАУЧНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ПОЖИЛОГО ПРЕПОДАВАТЕЛЯ В УНИВЕРСИТЕТЕ
ԱբստրակտВозрастные психо-физиологические особенности развития мозга сле- дует учитывать при использовании пожилых ученых-преподавателей уни- верситета. Без создания конкурентной среды реализация их способностей не является максимально возможной; критерием эффективности должна быть оценка их проектной деятельности за последние 3(5) лет с удовлетворением позиций, по которым оценивается инновационная деятельность университета. Несовершенство современной системы аккре- дитации высших учебных заведений ведет к отсутствию научных школ и стагнации в долговременной ротации научно-педагогических кадров. С уходом пожилых преподавателей из штата университетов они должны вовлекаться в деятельность общественных организаций.
Հղումներ -
Articles
ОПЫТ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ВЕБ-ТЕХНОЛОГИЙ В ИЗУЧЕНИИ МНЕМИЧЕСКОГО “GOOGLE-ЭФФЕКТА”
ԱբստրակտВ данной работе представлен опыт использования веб-технологий (HTML, CSS, JavaScript) при изучении мнемического “Google-эффекта”. Данный эффект заключается в тенденции забывать информацию после ее сохранения на компьютер (Sparrow, Liu, Wegner, 2011). Настоящая работа исследует, сохранится ли “Google-эффект” при наличии у респондента эксплицитной мнемической цели запомнить материал. Иными словами, изучалась специфика взаимодействия компьютерных операций с мнемическими целями, связанная с воспроизведением материала. Семьдесят студентов-добровольцев (10 мужского пола) приняли участие в компьютерной игре, где имитировалась деятельность частного детектива. Благодаря возможностям сбора различного рода данных через веб-интерфейс, уда- лось проанализировать результаты несколькими способами, что сподвигло нас к дальнейшему развитию понимания природы “Google-эффекта”.
Հղումներ -
Articles
ПСИХОЛОГИЧЕСКАЯ ПРИРОДА ПРЕСЫЩЕННОСТИ УСЛОВИЯМИ ПРОЖИВАНИЯ В МЕГАПОЛИСЕ: РЕЗУЛЬТАТЫ ЭМПИРИЧЕСКОГО ИССЛЕДОВАНИЯ11
ԱբստրակտСтатья посвящена разработке нового феномена в области социальной психологии города – пресыщенности условиями проживания в мегаполисе. Приведены данные эмпирического исследования, проведенного на группе молодых москвичей. Объем выборки – 87 чел. в возрасте от 18 до 30 лет. Целью исследования стало выявление и последующий анализ выраженности состояния пресыщенности молодых москвичей условиями проживания в мегаполисе в зависимости от явлений, выступающих в ка- честве источников этого состояния. Показано, пресыщенность условиями проживания в мегаполисе - комплексное состояние, которое вызвано множеством явлений социальной жизни в городской среде: чрезмерным общением, обилием информации, вынужденной информатизацией городской среды, высоким темпом жизни и т.д. В зависимости от источников пресыщенности обосновывается выделение ее разных форм: коммуникативная, информационная и гедонистическая.
Հղումներ -
Articles
ОСОБЕННОСТИ ПРОЯВЛЕНИЯ СИМПТОМОВ ИНТЕРНЕТ-ЗАВИСИМОГО ПОВЕДЕНИЯ У ПОДРОСТКОВ
ԱբստրակտВ статье представлены результаты исследования выраженности интернет-зависимого поведения и его симптомов у подростков с использованием «Шкалы Чена». Описаны особенности его проявления зависимости у мальчиков и девочек. Обнаружено, что у девочек, по сравнению с мальчиками, чаще встречается устойчивый паттерн интернет- зависимого поведения, они демонстрируют большую выраженность ключевых симптомов интернет-зависимости (компульсивных, отмены, толерантности) и проблем с управлением времени.
Հղումներ -
Articles
ПСИХОЛОГИЧЕСКАЯ ТРАНСФОРМАЦИЯ ЛИЧНОСТИ В ЭПОХУ ГЛОБАЛЬНЫХ ПЕРЕМЕН И МЕТАФОРИЧЕСКОЕ ПРОСТРАНСТВО СКАЗКИ
ԱբստրակտВ статье процесс глобализации рассматривается с точки зрения его воздействия на человека. Обращается внимание на некоторые изменения в “категориальной системе психологии” в плане содержательной трансформации психологических категорий, что также связывается с влиянием глобализации на человека. Рассматриваются характерные особенности эпохи глобальных перемен в широком диапозоне. Особое внимание уделяется пониманию “психологической трансформации личности” в связи с процессом глобализации. Предпринимается попытка использовать метафорическое пространство сказки в качестве средства и способа объяснения процесса “трансформации личности” под воздействием глобализации.
Հղումներ -
Articles
ВИКАРНЫЕ ВОСПОМИНАНИЯ: ОДИНАКОВО ЛИ ОНИ РАБОТАЮТ У НОСИТЕЛЕЙ РАЗЛИЧНЫХ КУЛЬТУРНЫХ МЕНТАЛИТЕТОВ?
ԱբստրակտВикарные воспоминания – это воспоминания о событиях, произошед- ших с другими людьми, которые, как показано, являются существенным компонентом личных историй. Целью данного исследования стала проверка гипотезы о том, что викарные воспоминания в большей степени свойственны представителям коллективистических, чем индивидуалисти- ческих культур. Мы также предположили, что функции викарных воспо- минаний специфичны для различных культурных контекстов. 323 респондента-добровольца китайской (N=89), русской (N=142) и узбекской (N=92) этнической принадлежности продуцировали изображение после- довательности событий своего детства на линии времени с их датировкой и графическим выражением эмоциональной насыщенности. В целом, женщины включали в изображение больше викарных воспоминаний, чем мужчины, а китайские респонденты – больше, чем русские и узбекские. Узбекские мужчины показали минимальную викарность. Анализ поддержал гипотезу о культурной функциональной специфике викарных воспо- минаний. У китайских респондентов сочетание викарных воспоминаний и воспоминаний о личных достижениях направлено на реализацию директивной функции автобиографической памяти. На фоне универсаль- ности данной функции, у русских респондентов викарные воспоминания связаны так же с саморефлексивной функцией, а у узбекских – с функцией эмоциональной саморегуляции.
Հղումներ -
Articles
ДИНАМИКА ПОКАЗАТЕЛЕЙ СОРЕВНОВАТЕЛЬНОЙ ГОТОВНОСТИ СПОРТСМЕНОВ ВЫСОКОЙ КВАЛИФИКАЦИИ АКАДЕМИЧЕСКОЙ ГРЕБЛИ
ԱբստրակտВ статье представлены результаты исследования соревновательной готовности спортсменов высокой квалификации циклических видов спорта на примере академической гребли. Установлена динамика показателей энергетического потенциала и уровня стрессового фона, диагнос- тируемых посредством метода газоразрядной визуализации (ГРВ), уровня тревожности и мотивации в предсоревновательном периоде подготовки. Установленная взаимосвязь психических и функциональных компонентов готовности служит исходной предпосылкой для определения интеграль- ного показателя соревновательной готовности, на основе которого может осуществляться планирование объема и интенсивности нагрузок в циклических видах спорта, прогнозироваться стабильность реализации подготовленности в соревновательном сезоне.
Հղումներ -
Articles
ОСОБЕННОСТИ ЭМОЦИОНАЛЬНОЙ СФЕРЫ ПОДРОСТКОВ, ПОДВЕРГШИХСЯ ФИЗИЧЕСКОМУ НАСИЛИЮ В СЕМЬЕ
ԱբստրակտВ статье представлены результаты сравнительного анализа выраженности симптомов посттравматического расстройства между подростками, которые подвергались физическому насилию в семье, и теми, кто не испытывал насилия внутри семьи. Не смотря на отсутствие значимых различий в выраженности симптомов посттравматического расстройства, были обнаружены различия в корреляционных связях между рядом параметров эмоциональной сферы детей, подвергшимся и не подвергшимся физическому насилию в семье. Также было обнаружено, что подросткам, подвергшимся физическому насилию в семье, в большей мере, свойственно чувство, вызванное завистью и ненавистью к окружающим, обусловленное горечью, гневом на весь мир за действительные или мнимые страдания.
Հղումներ -
Articles
ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ И ПОЛИТТЕХНОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ БАРХАТНОЙ РЕВОЛЮЦИИ В АРМЕНИИ
ԱբստրակտВ статье рассматриваются особенности бескровной смены власти в Армении. Анализируется психологический фон и проявления массового сознания до, во время и после революционных процессов, примененные технологии и роль сетевых ресурсов. Данная проблема рассматривается в историческом аспекте, и проводится сравнение с последними бархатными революциями на постсоветском пространстве, в частности, в Украине.
Հղումներ -
Articles
CПЕЦИФИКА Я-КОНЦЕПЦИИ ПОДРОСТКОВ С ОГРАНИЧЕННЫМИ ВОЗМОЖНОСТЯМИ ЗДОРОВЬЯ
ԱբստրակտВ статье представлены результаты методологического анализа и сравнительного эмпирического исследования Я-концепции подростков с ограниченными возможностями здоровья. В исследовании приняли участие 24 подростка с нарушением зрения, 29 подростков с задержкой психического развития, 40 подростков с тяжелым нарушением речи, 19 подростков с нарушением слуха. Для изучения Я-концепции подростков использовалась методика А. М. Прихожан. Все респонденты имеют достаточно позитивное представление о себе как личности. Подростки с нарушениями слуха и речи отличаются максимальной уверенностью в себе, удовлетворены жизненными обстоятельствами, высоко оценивают свою внешность, считают свое поведение правильным и социально одобряемым. Респонденты с дефицитом зрительных функций и задержанным психическим развитием имеют более реалистичные представления о себе, критично оценивают свое поведение. При задержке развития отмечается наименьшая удовлетворенность своим положением в семье. Делается вывод о зависимости реалистичности и зрелости Я- концепции не только от специфики нарушения, но и от включения подростков с ограниченными возможностями здоровья в образовательную среду.
Հղումներ -
Articles
ИЗУЧЕНИЕ ПСИХИЧЕСКИХ СОСТОЯНИЙ ТЕННИСИСТОВ РАЗНОЙ КВАЛИФИКАЦИИ ВО ВРЕМЯ СОРЕВНОВАНИЙ
ԱբստրակտВ статье мы изучили психические состояния теннисистов разной квалификации в процессе соревновательной деятельности. Представлены результаты психологического тестирования и результаты педагогических наблюдений за внешними признаками соревновательного эмоционального состояния теннисистов до 14 лет разной спортивной квалификации.
Հղումներ -
Articles
PSYCHOLOGICAL WELL-BEING OF THE DYAD IN MODERN STUDIES
ԱբստրակտThe psychological well-being of a dyad is an important factor determining its viability and the satisfaction of partners in relationships. However, at present, there are few scientific researches of this phenomenon. More attention is paid to the psychological well-being of the individual subject. We study this phenomenon in theoretical and empirical aspects in our study. The empirical evidence of the study is 20 couples. Each of them is in close relationships of at least 2 years. The average age of partners is 35.5 years. The research tools used include test, projective techniques and semi-structured phenomenological interview. We considered aspects of the subjective well-being of each of the partners, ideas about difficult life situations, psychological climate in the dyad, satisfaction with relationships, coincidence of internal attitudes for close relationships, efficiency of individual and dyadic coping As indicators of the subjective well-being of the dyad.
Հղումներ -
Articles
ПРОБЛЕМА ВООБРАЖЕНИЯ В ПСИХОЛОГИИ (на примере анализа конструирования вербальных образов)
ԱբստրակտНаличие широкого диапазона взглядов на феномен «воображение» как психологическую основу творческой деятельности по созданию новых материальных и духовных ценностей позволяет утверждать, что этот феномен в научном представлении по-прежнему остается проблемой. В основе проблемы – противоречие: есть творческая деятельность, которая осуществляется посредством воображения, но само воображение как феномен при анализе исчезает, что вызывает необходимость рассматри- вать его на основе принципиально нового методологического подхода. В качестве такой методологии предложен функционально-системный под- ход. Рассмотрено, на основе предложенного подхода, функционирование вербального воображения в процессе создания вербального образа как искусственной системы. В терминах функционально-системного подхода «вербальное воображение» определяется как метасистема – комплекс определенных психических операций (действий) субъекта, который возникает и функционирует только при необходимости субъекта контро- лировать и управлять своими когнитивными процессами в ходе создания вербального образа.
Հղումներ -
Articles
ՏԱՌԵՐԻ ԳՈՒՆԱՅԻՆ ԶՈՒԳՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՎՐԱ ԱԶԴՈՂ ՈՐՈՇ ԳՈՐԾՈՆՆԵՐ (ՀԱՅԵՐԵՆ ՏԱՌԵՐԻ ՕՐԻՆԱԿՈՎ)
ԱբստրակտՍույն աշխատանքի նպատակն է ուսումնասիրել տառերի գունային զուգորդությունները 18-35 տարեկան անձանց մոտ: Դիտարկված է նոր մոտեցում համաձայն որի` հայերեն տառերն առաջացնում են գունային ընկալումներ և այդ գունային ընկալումները կարող են փոփոխվել ըստ սեռի, բնակության վայրի: Հետազոտության ընթացքում կիրառվել է գիտափորձ, որի ժամանակ օգտագործել ենք տառերի գունային զուգորդությունները բացահայտող, մեր կողմից մշակված թեստը` հիմք ընդունելով Մ. Լյուշեռի թեստը: Կատարված հետազոտության արդյունք- ների վերլուծության համաձայն` վարկածը, որն է` հայերեն տառերի գունային զուգորդությունները փոփոխվում են կախված սեռային և աշխարհագրական գործոններից` մասամբ հերքվեց:
Հղումներ -
Articles
ԷԹՆԻԿԱԿԱՆՆ ՈՒ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆԸ ԱԶԳԱՅԻՆ ԻՆՔՆՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴԻԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՀԱՄԱՏԵՔՍՏՈՒՄ
ԱբստրակտԱյսօր բազմաթիվ մարտահրավերների, տնտեսական, սոցիալական ու բազմաթիվ այլ դժվարությունների մեջ ազգային ինքնության, ազգային տիպի, տեսակի պահպանումը կարևորագույն խնդիր է: Սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական ու սոցիոմշակութային փոխակերպումները, կարծես, փորձության են ենթարկում ազգային ինքնության, նույնականության ու համակեցության համակարգերը: Քաղաքական արդիականացման տարաբնույթ մոդելների օգնությամբ փորձ է արվում համահարթեցնել էթնոմշակութային այնպիսի երևույթներ, որոնք վեր են հանում անորոշություններ, քաոսայնություն պարունակող «ավանդական» արժեքներ: Քանի որ ինքնությունը որպես արժեք ձևավորվում է ժամանակի ընթացքում և որոշակի հասարակությունների պատմական կենսափորձի համածիրում, ապա այն չի կարող հաստատվել որպես համընդհանուր հրամայական: Համաշխարհայնացման երևույթը խորապես կերպարանափոխելով ազգային պետությունների դիրքը, միաժամանակ կերպարափոխման խնդիր է դնում ազգային ինքնության առջև: Ինքնության հարցը ձեռք է բերում բազմադեմ ու դժվար սահմանելի ընթացք:
Հղումներ -
Articles
ՀԱՆՑԱՎՈՐ ԽՄԲԵՐԻ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ ԵՎ ԴԱՍԱԿԱՐԳՄԱՆ ՈՐՈՇ ՉԱՓԱՆԻՇՆԵՐ
ԱբստրակտՀոդվածում համառոտ վերլուծության է ենթարկվում հանցագործությունների իրավաբանական, հոգեբանական դասակարգումը, նշվում է, որ ի տարբերություն անզգույշ հանցագործությունների, խմբային հանցագործությունը երբեք չի կարելի համարել պատահական, որ այն նախապես մտածված է լինում և երբեմն նման խմբավորումներում կարող են ներգրավվել նաև պաշտոնատար անձինք` ստանձնելով մի կողմից մասնակցի, մյուս կողմից` լիդերի դերեր: Հոդվածի նպատակն է` համառոտ վերլուծել հանցավոր խմբերի տեսակները` դրանց զարգացման աստիճանից և նպատակներից կախված: Հոդվածի խնդիրներն են` տեղայնացնել հանցավոր խմբավորումներին միջառարկայական ուսումնասիրության տիրույթում, ինչպես նաև տալ այն անձանց սոցիալ-հոգեբանական բնութագիրը, ովքեր կամա թե ակամա դառնում են «հանցագործ» սոցիալական դերի կրողը:
Հղումներ -
Articles
ԾՆՈՂ-ԴԵՌԱՀԱՍ ՓՈԽՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՈՃԵՐԻ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ՍԵՌԱԴԵՐԱՅԻՆ ՆՈՒՅՆԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ՎՐԱ
ԱբստրակտՀոդվածում քննության է առնվում ծնող-դեռահաս փոխհարաբերությունների ոճերի յուրահատկությունը և դրանց ազդեցությունը սեռադերային նույնականացման, վարքագծի՝ առնականության կամ կանացիության հատկանիշների ձևավորման և դրսևորման գործընթացի վրա:
Հղումներ -
Articles
ՀԱՅ ԵՎ ՌՈՒՍ ԴԵՌԱՀԱՍՆԵՐԻ ՀԱՂՈՐԴԱԿՑԱԿԱՆ ԲԱՐԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ. ՍՈՑԻՈՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԱՍՊԵԿՏ
ԱբստրակտՀոդվածում ներկայացված են Հայաստանում և Ռուսաստանում բնակվող դեռահասների հաղորդակցական բարդությունների միջմշակութային հետազոտության արդյունքները։ Բացահայտված են օնտոգենեզի դեռահասության փուլին բնորոշ ընդհանուր տարիքային հաղորդակցական բարդությունները, ինչպես նաև՝ հայ և ռուս դեռահասների տարիքային և սեռային, սոցիալ-մշակութային հաղորդակցական բարդությունները։ Հաշվի առնելով հետազոտության մասնակիցների շփման իրա- վիճակների համատեքստը, նկարագրված են այն բարդությունները, որոնք առաջանում են մեծահասակների և հասակակիցների հաղորդակցման գործընթացում։
Հղումներ -
Articles
ԶԻՆՎՈՐՆԵՐԻ ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ՀԱՐՄԱՐՈՒՄԸ ԶԻՆՎՈՐԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆԸ
ԱբստրակտThe article discusses the adaptation issues and the adaptability of soldiers to military service. The results of the study of the socio-psychological adaptation of military personnel are analyzed. The study showed that military personnel while serving in the army do not avoid problems, have internal control, sympathize with other people, are adaptive, which can contribute to increasing the efficiency of military service.
Հղումներ -
Articles
ԸՆՏԱՆԵԿԱՆ ԴԵՐԵՐԻ ԵՎ ԳԵՐԱԿԱՅՈՂ ԴՐԱՅՎԵՐՆԵՐԻ /ՈՒՂԵՐՁՆԵՐԻ/ ՓՈԽԿԱՊԱԿՑՎԱԾՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅ ԿԱՆԱՆՑ ՄՈՏ
ԱբստրակտԿենսական դիրքորոշումների, պատկերացումների, վերաբերմունքների, դերային սցենարների հիմքերը ընկած են մանկության տարիներում։ Բնականաբար, հիմնական և նշանակալի են այն դիրքորոշումները, ուղերձները, վերաբերմունքը, որոնք տրվել են ծնողների, հատկապես մայրերի կողմից։ Սույն հայացքները հատկապես ուսումնասիրվել են տրանսակտ վերլուծության դպրոցի կողմից։ Մասնավորապես, Թ.Քայլերը, առանձնացրել է հինգ հիմնական ուղերձներ/դրայվերներ, որոնք ազդեցություն ունեն հասուն կյանքում դրսևորվող վարքային պաթերների վրա։ Հոդվածում ներ- կայացված է հայ կանանց գերակայող դրայվերների և ընտանեկան դերերի միջև առկա փոխկապակցվածությունը, դուրս են բերված այն հիմնական ուղերձները, որոնք բերում են այս կամ այն վարքային դրսևորումներին։
Հղումներ -
Articles
ԱՎԱԶԱՆԿԱՐՉՈՒԹՅԱՆ ԴԵՐԸ ԱՆՁԻ ՍՏԵՂԾԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԽԹԱՆՄԱՆ ՄԵՋ
ԱբստրակտՍույն հոդվածը նվիրված է ստեղծարարության՝ որպես անձի ինտեգրալ որակի էության, կառուցվածքի, հիմնական բնութագրիչների վերլուծությանը երևույթի ուսումնասիրության պատմական զարգացման համատեքստում: Գլխավոր շեշտադրումները արվել են՝ հիմնվելով հումանիստական ուղղության պատկերացումների, ինչպես նաև վերջին տասնամյակներում արդիականություն վայելող՝ ստեղծարարության բազմագործոնային տեսության գիտական մոտեցումների վրա: Հոդվածում հատուկ ուշադրություն է հատկացվել ստեղծարարության առանձին բնութագրիչների խթանման հարցին՝ որպես ստեղծագործական ներուժի ակտիվացման ճանապարհի, ինչը առավել պատկերավոր ներկայացնելու նպատակով աշխատանքում ընդգրկված է ստեղծարարության խթանման՝ մեր կողմից մշակված ֆունկցիոնալ մոդելը: Հոդվածի սահմաններում արծարծվել է նաև ստեղծարարության խթանման ուղիների հարցը, և այդ համատեքստում ներկայացված է նկարչության մի նոր և յուրահատուկ եղանակ՝ ավազանկարչությունը:
Հղումներ -
Articles
ԱՌՈՂՋՈՒԹՅԱՆ ՊԱՀՊԱՆՄԱՆՆ ՈՒՂՂՎԱԾ ՎԱՐՔԻ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ՆԵՐՔԻՆ ԵՎ ԱՐՏԱՔԻՆ ՁԵՎԵՐԸ
ԱբստրակտՍույն հոդվածում ներկայացվում են անձի՝ առողջության պահպանմանն ուղղված վարքի կարգավորման ձևերի առանձնահատկությունները։ Մասնավորապես՝ աշխատանքի նպատակն էր ուսումնասիրել առողջ սնվելու մտադրությունների ձևավորման հոգեբանական հիմքերը և վարքի կարգավորման ձևերը։ Նպատակից ելնելով առաջադրվել են հետևյալ խնդիրները՝ ուսումնասիրել վերոնշյալ վարքաձևի մտադրությունները, դուրս բերել վարքի մտադրության հիմքում ընկած հոգեբանական գործոնները, ուսումնասիրել անձի ինքնակարգավորման առանձնահատկությունները, դուրս բերել վարքի սոցիալ-կոգնիտիվ դետերմինանտների և դրդապատճառային կարգավորման միջև փոխկապվածությունը։ Կատարված ուսումնասիրության արդյունքները վկայում են այն մասին, որ առողջության պահպանմանն ուղղված վարքը ենթակա է կարգավորման ներքին և արտաքին ձևերին։ Ընդ որում՝ ներքին դրդապատճառներով պայմանավորված ինքնավար դրդպատճառային կարգավորումը ոչ միայն ազդում է մտադրության ձևավորման վրա, այլև ապահովում է վարքի կայունությունը։
Հղումներ -
Articles
ԱՈՒՏԻԶՄԻ ՈՒ ԱՅԴ ՍՊԵԿՏՐԻ ԽԱՆԳԱՐՈՒՄՆԵՐԻ ՀԱՆԴԵՊ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՄՈՏԵՑՈՒՄՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՇՏԿՈՂԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ
ԱբստրակտՀոդվածում փորձ է արվել ընդհանրացնել այն մեծածավալ նյութը, որն առկա է օրեցօր ահագնացող այնպիսի խանգարման վերաբերյալ, ինչպես աուտիզմն է: Հակասական տեսակետների մեջ կարմիր թելի պես անցնում է կապը աուտիզմի և շիզոֆրենիայի միջև. Մի դեպքում` որպես փոխկապակցված, բայց տարբեր հիվանդությունների, մեկ այլ դեպքում` որպես շիզոֆրենիայի հիմնական սիմպտոմի: Աուտիզմ ունեցող երեխաների օրինակով ցույց է տրվում այն հիմնականը, որ ցանկալի է իմանան սկսնակ մասնագետները, ովքեր աշխատում են կամ աշխատելու են նման խնդրով երեխաների հետ: Կարևորվում է հոգեբանի, հատուկ մանկավարժի և լոգոպեդի ու ծնողի համագործակցությունը` նշված տիպի երեխաների հետ տարվող վերականգնողական- շտկողական աշխատանքներում:
Հղումներ -
Articles
ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՉԱԿԱՆ ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԽՈՐՀՐԴԱՏՎՈՒԹՅԱՆ ԳԻՏԱԿԱՆ ՀԻՄՔԵՐԸ ԵՎ ԿԻՐԱՌԱԿԱՆ ԳՈՐԾԱՌՈՒՅԹՆԵՐԸ
ԱբստրակտՀոդվածը նվիրված է կազմակերպություններին ցուցաբերվող խորհրդատվական գործունեության հիմնախնդրին: Աշխատանքում տեսականորեն վերլուծվում են, կազմակերպչական հոգեբանական խորհրդատվության հիմնական գործառույթները: Ինչպես նաև տարանջատվում և հստակեցվում են հոգեբանական խորհրդատվության դերն ու նշանակությունը ժամանակակից շուկայական հարաբերություններում գործող կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացման տեսանկյունից:
Հղումներ -
Articles
ՏԱՐԲԵՐ ԵՐԿՐՆԵՐԻ ԱՌԱՋԻՆ ԿՈՒՐՍԻ ՈՒՍԱՆՈՂՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ- ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԵՎ ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ՀԱՐՄԱՐՎՈՂԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՕՐԻՆԱՉԱՓՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ (ՌՈՒՄԻՆԻԱՅԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՕՐԻՆԱԿԻ ՎՐԱ)
ԱբստրակտՀոդվածում ներկայացված են տարբեր երկրների առաջին կուրսի ուսանողների հարմարվողականության սոցիալ-մշակութային և հոգեբա- նական առանձնահատկությունները և օրինաչափությունները՝ բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում, հատկապես այն ուսանող- ների, որոնք բարձրագույն կրթությունը ձեռք են բերում իրենց հայրենիքի սահմաններից դուրս: Մեր առջև դրված նպատակի իրականացման համար, հետազոտվել են Երևանի Մ.Հերացու անվան Պետական Բժշկական Համալսարանի առաջին կուրսի ուսանողների 3 խումբ՝ հայալեզու, ռուսալեզու և անգլալեզու, իսկ Ռումինիայի Հանրապետության Գալաց քաղաքի «Դունարեա Դե Ջոս» բժշկական համալսարանում հետազոտությունն իրա- կանացվել է հայ, ռումինացի, ալբանացի և արաբ ուսանողներից կազմված խմբերում։ Բազմակողմանի հետազոտությունների հիման վրա եկել ենք այն եզրահանգման, որ տարբեր երկրներում սովորող առաջին կուրսի ուսանողների հարմարվողականության գործընթացը մեծապես պայմանա- վորված է ուսանողի և դասախոսի, համակուրսեցիների փոխհարաբերություններով ինչպես նաև տվյալ երկրի սոցիալ-մշակութային պայման- ներով։ Ուսանողի և դասախոսի, ինչպես նաև համակուրսեցիների միջև արդյունավետ հարաբերությունների ձևավորման հիմնական սկզբունքներն են. շփվողականություն, երկխոսություն, ակտիվ ընկալում, ինքնաբացահայտում, արժեքա-իմաստային կողմնորոշման ձևավորում, պատաս- խանատվության զարգացում։
Հղումներ -
Articles
ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ԻՆՔՆԱԶԳԱՑՈՂՈՒԹՅԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆԸ «ԹԱՎՇՅԱ» ՀԵՂԱՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ՕՐԻՆԱԿՈՎ
ԱբստրակտՍոցիալական ինքնազգացողության ուսումնասիրությունների կարիքը Հայաստանում վաղուց ի վեր է անհրաժեշտ։ Չնայած, որ այս երևույթը մեծամասամբ սոցիոլոգիական հետազոտություններում է հանդիպում, այնուամենայնիվ, այն ունի ոչ պակաս հոգեբանական վերլուծության անհրաժեշտություն։ Սույն հոդվածի նպատակն է տեսական վերլուծության ենթարկել սոցիալական ինքնազգացողության երևույթը, այնուհետև ներկայացնել դրա փոփոխության ուսումնասիրությունը 2018թ. ՀՀ-ում տեղի ունեցած «թավշյա» հեղափոխության օրինակով։ Ուսումնասիրության ընթացքում սոցիալական ինքնազգացողության մակարդակները կապել ենք մարդկանց արժեքային կողմնորոշիչների հետ։
Հղումներ -
Articles
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՈՐՈՇՄԱՆ ԿԱՅԱՑՄԱՆ ՈՃԵՐԻ ԴՐՍԵՎՈՐՈՒՄԸ ԻՆՏԵԼԵԿՏՈՒԱԼ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ (ՇԱԽՄԱՏԻ ՕՐԻՆԱԿՈՎ)
ԱբստրակտՀոդվածը նվիրված է որոշման կայացման, մտածողության առանձնահատկությունների և անձնային գծերի միջև կապի ուսումնասիրմանը՝ ինտելեկտուալ գործունեությունում։ Այդ նպատակով կատարել ենք հետազոտություն, որի ընտրանքն են կազմել շախմատիստները և տեխնիկական կրթություն ունեցող անձինք։ Դուրս ենք բերել ստատիստիկ նշանակալի կապեր անձնային գծերի, որոշման կայացման անհատական կարգավորման միջոցների, մտածողության ոճերի միջև։
Հղումներ -
Articles
ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐԻՉՆԵՐԻ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ-ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ՈՐԱԿՆԵՐԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆ
ԱբստրակտՀոդվածում ամփոփվում են դասախոսների մասնագիտական-հոգեբանական որակների փորձագիտական հարցման արդյունքները։ Փորձագետները որպես առաջնային կարևոր մասնագիտական հոգեբանական որակներ առանձնացրել են մասնագիտական խորը գիտելիքները, հաղորդակցման ունակությունը, ինքնավերլուծելու ունակությունը, ինքնազարգացման ձգտումը, հուզական կայունությունը։ Բարձր ինտելեկտը, բարեխղճությունը, նրբանկատությունը, հռետորական ունակությունը, խանդավառությունը, հումորի զգացումը դասախոսները նույնպես կարևորել են, սակայն առաջնային չեն համարել։ Ստացված արդյունքները վկայում են, որ հայ դասախոսները աշխատանքի մեջ արժևորում են վերը նշված մասնագիտական հոգեբանական որակները։ Առաջնորդվում են այն որակներով, որոնք նպաստում են ուսումնական գործընթացի արդյունավետության բարձրացմանը։
Հղումներ -
Articles
ՈՒՍՈՒՑԻՉՆԵՐԻ ԿՈՂՄԻՑ ԳՈՐԾԱԴՐՎՈՂ ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԲՌՆՈՒԹՅԱՆ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ԴՊՐՈՑԱԿԱՆՆԵՐԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՄՈՏԻՎԱՑԻԱՅԻ ՎՐԱ
ԱբստրակտՀոդվածում քննարկվում են կրթական միջավայրի հոգեբանական անվտանգության խաթարման գործոններից մեկի՝ հոգեբանական բռնության դրսևորումները և դրանց կապը սովորողների ուսումնական մոտիվացիայի հետ: Բացահայտվել են սովորողների հուզական հակազդումները հոգեբանական բռնության դրսևորումների նկատմամբ և դրանց կապը ուսումնական մոտիվացիայի մակարդակի և տեսակների հետ:
Հղումներ -
Articles
ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆՏՐՈՒԹՅԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ՎՐԱ ԱԶԴՈՂ ԱՆՁՆԱՅԻՆ ԲՆՈՒԹԱԳՐՈՒՄՆԵՐԸ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՆՆԵՐԸ
ԱբստրակտՀոդվածում ներկայացված են անձնային և սոցիալ-հոգեբանական այն գործոնները, որոնք ազդեցություն են ունենում մասնագիտության ընտրության գործընթացի վրա։ Հոգեբանական չափման տեսանկյունից դիտարկվել են վերահսկողության լոկուսի, ինքնուրույնության և նախաձեռնողականության դերը մասնագիտության ընտրության հարցում։ Որպես սոցիալ-հոգեբանական գործոններ ընտրվել են մասնագիտության պահանջարկը, առարկայական նախասիրությունները, գիտելիքը, բուհական հաստատության վարկանիշը, հեղինակավոր մեծահասակների և հեղինակավոր անձանց խորհուրդները և այլ։ Հետազոտությունն իրականացվել է ավարտական կուրսերում սովորող տարբեր մասնագիտությամբ քառասուն ուսանողների հետ: Հետազոտությունն իրականացվել է հարցարանային մեթոդով, մասնավորապես կիրառվել են լոկուս հսկման, ինքնուրույնության և նախաձեռնողականության չափման հարցարանները, և մեր կողմից մշակված հարցաթերթ, որն ուղղված էր մասնագիտության ընտրության հիմքում ընկած հնարավոր պատճառների՝ սոցիալ- հոգեբանական գործոնների, դուրսբերմանը։ Արդյունքում պարզվել է, որ վերոնշյալ հոգեբանական բնութագրիչները կանխորոշող նշանակություն ունեն այն հարցում, թե ինչպիսի գործոնների հիման վրա են ապագա ուսանողներն ընտրում իրենց մասնագիտությունը:
Հղումներ -
Articles
THE RATIO OF HUMAN AND NATIONAL VALUES IN DIFFERENT SOCIAL INSTITUTIONS
ԱբստրակտThe article is analyzes the results of social surveys conducted to study student’s moral and cultural value systems. The results factually show that the student’s value system has undergone dramatic changes, as a result of multifunctional systems. It is proved that the priority of any social institution is the preservation of national values, the harmony of human and national values, to ensure the conservation and the formation of the Armenian, national characteristics. It is possible if the appropriate social institution of national, cultural, moral and personal values will be transferred to the process of interaction between generations.
Հղումներ -
Articles
DEVELOPMENT OF THE ARMENIAN “BIG FIVE” QUESTIONNAIRE SHORT VERSION
ԱբստրակտIn many psychological researches we need to use short versions of the personality traits questionnaires. The aim of the article is to present reliability and validity analysis of the short version of the Armenian Big Five Questionnaire, which measures only five main factors. Data from 323 students and non-students was used in the study (84.2% female, Mage=22.6, StDevage=5.726) The results show that the Cronbach’s alpha and test-retest coefficient for all the five scales has been obtained high enough that the questionnaire will be considered reliable. Besides a confirmatory factor analysis was conducted to reveal construct validity of the questionnaire. After describing psychometric procedures 30 of 40 preliminarily items left.
Հղումներ -
Articles
INFLUENCE OF STRENGHT OF NERVOUS PROCESSES ON THE DIRECTION OF MANAGEMENT ACTIVITY OF A PERSON
ԱբստրակտThis article examines the role of strength of neural processes as the innate and core factors, in the direction and strategy of managerial activity. As a result of the study, the relationship between the strength of the manager's nervous processes and the managerial orientation was revealed. It has been shown that managers with a weak nervous system tend to favor work, and at the same time, their job satisfaction is conditioned by their level of aspiration and achievement. At the same time, it has been found that managers with strong nerve types have a predominant attitude towards people, and job satisfaction is largely due to human interactions.
Հղումներ -
Articles
PECULIARITIES OF APPLICATION OF PSYCHOREGULATION IN THE PSYCHOLOGICAL SERVICE OF YOUNG CHESS PLAYERS
ԱբստրակտThe article discusses current issues of growing interest in a chess game. Chess enables young people to realize themselves in competitions at the level of mental activity. The results of a survey of highly qualified chess players have confirmed the need to expand knowledge on the problem of psychological preparation and the introduction of methods of psychoregulation at an early stage of preparing high-level chess players.
Հղումներ -
Articles
PSYCHOLOGICAL PROBLEMS OF SUICIDES AND SUICIDE ATTEMPTS OF SERVICEMEN IN THE ARMY OF REPUBLIC OF ARMENIA
ԱբստրակտTaking into account the expression of the quantitative indicator of suicides in the Armed Forces of the Republic of Armenia and the need to develop measures to prevent them, this article discusses such features and patterns that are based on the results of forensic psychological examinations and research on factors contributing to suicide. The implementation of such examinations and the generalization of the main motives for suicide and attempted suicide of military personnel can contribute to a systematic and focused work on effective means of preventing the suicide of military personnel.
Հղումներ -
Articles
PSYCHOLOGY AMONG DIASPORA ARMENIAN SCIENTISTS
ԱբստրակտWith over two-thirds of the world's 11 million Armenians living outside the Republic of Armenia today, how are Diaspora Armenians involved in psychological science and practice? It is notable that many Armenians are so active among the key behavioral scientists in the world today, across national borders. In this part, we will introduce 3 Diaspora Armenians, who describe their experiences and how Diaspora Armenians can more closely cooperate with colleagues in the Republic of Armenia.
Հղումներ -
Articles
MEANINGFULWORLD 30 years of Humanitarian Relief in Armenia and the Globe: Forgiveness & Meaning-making
ԱբստրակտThe Association of Trauma Outreach and Prevention (ATOP), Meaningfulworld, has been serving globally in 47 countries and 25 states in USA since 1988. We began immediately after the devastating earthquake in Armenia. On December 1988, a 6.8 magnitude earthquake devastated northern Armenia killing 75,000 people and leaving thousands homeless (Kalayjian, 1995; British Broadcasting Company, 2013). We began the first Mental Health Outreach Program in Armenia to assess post-traumatic symptomatology and identify factors that contributed to relief from symptoms, including meaning-making and forgiveness, and to help heal the country who was suffering. We oriented and deployed over 50 psychiatrists, psychologists, social workers, and nurses to volunteer in Armenia. Since 1988, we have had over 20 humanitarian missions in Armenia, and Karapagh.
Հղումներ -
Articles
ARMENIAN AMERICAN MENTAL HEALTH ASSOCIATION OF CALIFORNIA: GENESIS, MISSION, VALUES, GOALS, STRATEGIES, AND ACCOMPLISHMENTS
ԱբստրակտCalifornia is a large and densely populated state, comprised of 58 counties, which are administrative divisions of the State. Los Angeles County is the largest county in California, with large Armenian American (AA) communities within its borders. LA County's Department of Mental Health (LACDMH) in turn is the largest county-based mental health department in California.
Հղումներ
