ԿԵՉՈՒ ԵՎ ՄԱՆՐԱՏԵՐԵՎ ԼՈՐԵՆՈՒ ՏԵՐԵՎՆԵՐԻ ՏԱՏԱՆՎՈՂ ԱՍԻՄԵՏՐԻԱՅԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀԱՄԵՄԱՏԱԿԱՆ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ ՕԴԻ ԱՎՏՈՏՐԱՆՍՊՈՐՏԱՅԻՆ ԱՂՏՈՏՎԱԾՈՒԹՅԱՆ ԳՐԱԴԻԵՆՏՈՒՄ

Հեղինակներ

  • Ելենա Ա․ Երոֆեևա Ազգային հետազոտական Ն.Ի. Լոբաչևսկու անվան Նիժնի Նովգորոդի պետական համալսարան, Նիժնի Նովգորոդ, Ռուսաստան
  • Վերոնիկա Ս․ Լոսևա Ազգային հետազոտական Ն.Ի. Լոբաչևսկու անվան Նիժնի Նովգորոդի պետական համալսարան, Նիժնի Նովգորոդ, Ռուսաստան
  • Ելենա Վ․ Յամուշևա Ազգային հետազոտական Ն.Ի. Լոբաչևսկու անվան Նիժնի Նովգորոդի պետական համալսարան, Նիժնի Նովգորոդ, Ռուսաստան https://orcid.org/0009-0000-8248-355X

DOI:

https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.2.298

Բանալի բառեր:

fluctuating asymmetry, motor transport, developmental stability, developmental noise, pollutants, leaf measurements

Ամփոփում

Բույսերի տերևների տատանվող անհամաչափությունը (ՏԱ) օգտա-գործվում է կենսաինդիկացիայի և շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի համար: Այնուամենայնիվ, տերևների տարբեր գծերին ՏԱ արձագանքների տեսակային առանձնահատկությունները բավականաչափ ուսումնասիրված չեն: Այս խնդրի վերլուծությունը, օգտագործելով Betula pendula-ի և Tilia cordata-ի տերևների օրինակը, օդի աղտոտվածության ժամանակ, որն առաջացել է ավտոմոբիլային տրանսպորտային միջոցներից, ցույց տվեց, որ աղտոտվածության նկատմամբ ավելի դիմացկուն տեսակի (T. cordata) ՏԱ-ն չի փոխվել աղտոտված տարածքներում: Այնուամենայնիվ, աղտոտման նկատմամբ ավելի զգայուն տեսակում (B. pendula) ՏԱ-ի աճ է նկատվել աղտոտման գրադիենտի հինգ տերևների չափումներից երեքում, մինչդեռ ինտեգրալ ՏԱ ցուցանիշը չի փոխվել: Այսպիսով, մոնիթորինգում բույսերի տերևների ՏԱ-ն օգտագործելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել բույսերի տեսակային դիմադրությունը աղտոտող նյութերի նկատմամբ և տերևների հատկությունների ՏԱ-ի տարբեր զգայունությունը աղտոտման նկատմամբ:

Հղումներ

Ներբեռնումներ

Հրատարակվել է

2025-08-25

Թողարկում

Բաժին

Գիտաժողովի նյութեր

Ինչպես մեջբերել

ԿԵՉՈՒ ԵՎ ՄԱՆՐԱՏԵՐԵՎ ԼՈՐԵՆՈՒ ՏԵՐԵՎՆԵՐԻ ՏԱՏԱՆՎՈՂ ԱՍԻՄԵՏՐԻԱՅԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀԱՄԵՄԱՏԱԿԱՆ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ ՕԴԻ ԱՎՏՈՏՐԱՆՍՊՈՐՏԱՅԻՆ ԱՂՏՈՏՎԱԾՈՒԹՅԱՆ ԳՐԱԴԻԵՆՏՈՒՄ. (2025). ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 59(2 (266), 298-305. https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.2.298