ՀԱՐԱՎԱՅԻՆՀԱՅԻՆ  ՎՏԱՆԳԻ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ ԴԱՐԻ ԿԵՍԵՐԻՆ՝ ԸՍՏ CMIP6 ԿԼԻՄԱՅԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ՍՑԵՆԱՐՆԵՐԻ

Հեղինակներ

  • Ելենա Ի․ Պարֆյոնովա Վ․Ն․ Սուկաչովի անվան անտառային ինստիտուտ, ՌԳԱ Սիբիրյան մասնաճյուղ, Կրասնոյարսկ, Ռուսաստան https://orcid.org/0000-0002-3221-1457
  • Նադեժդա Մ․ Չեբակովա Վ․Ն․ Սուկաչովի անվան անտառային ինստիտուտ, ՌԳԱ Սիբիրյան մասնաճյուղ, Կրասնոյարսկ, Ռուսաստան

DOI:

https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.2.473

Բանալի բառեր:

hydroclimatic coefficient, Nesterov index of fire danger, GCM INM-CM5-0, climate scenarios ssp 126 и ssp 585, mountain forests

Ամփոփում

Հարավային Սիբիրի լեռնային շրջաններում (արլ. երկ. 80–110° և հս. լ. 50–58°) եղանակային պայմաններով պայմանավորված հրդեհվտանգ պոտենցիալի գնահատման համար օգտագործվել է բարձր հրդեհավտանգ օրերի թվի (Նեստերովի ինդեքսը՝ 1000-ից ավելի) և հիդրոթերմիկական գործակցի (ՀԹԳ) միջև կոռելյացիոն կապը։ ՀԹԳ-ն հաշվարկվում է որպես տեղումների քանակի և ամսական ջերմաստիճանների գումարի հարաբերակցություն։ 2040–2060 թվականների համար INM-CM5-0 կլիմայական մոդելով կատարված հիդրո-թերմիկ գործակցի (ՀԹԳ) կանխատեսումների հիման վրա՝ ըստ CMIP6-ի մեղմ (ssp126) և խիստ (ssp585) սցենարների, կազմվել են «թեժ կետերի» բաշխման քարտեզներ։ Դրանք արտացոլում են կլիմայի չորության մակարդակի բարձրացումն ու բարձր հրդեհավտանգ օրերի թվի ավելացումը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով լեռնային անտառների վրա։

Հղումներ

Ներբեռնումներ

Հրատարակվել է

2025-08-25

Թողարկում

Հտ․ 59 No. 2 (266) (2025)

Բաժին

Գիտաժողովի նյութեր

Արտոնագհր

Copyright (c) 2025 ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր

Ստեղծագործական համայնքներ արտոնագիր

Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Ինչպես մեջբերել

ՀԱՐԱՎԱՅԻՆՀԱՅԻՆ  ՎՏԱՆԳԻ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ ԴԱՐԻ ԿԵՍԵՐԻՆ՝ ԸՍՏ CMIP6 ԿԼԻՄԱՅԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ՍՑԵՆԱՐՆԵՐԻ. (2025). ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 59(2 (266), 473-481. https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.2.473