ՉԵԲՈԿՍԱՐԻ ՋՐԱՄԲԱՐԻ ԱՎԱԶԱՆՈՒՄ ԳԵՏԱՅԻՆ ՀՈՍՔԻ ԵՎ ԿԵՆՍԱԾԻՆ ԲԵՌՆՎԱԾՈՒԹՅԱՆ ԾԱՅՐԱՀԵՂ ԲՆՈՒԹԱԳՐԵՐԻ ԱՊԱԳԱ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ

Հեղինակներ

  • Մարիա Վ․ Սիդորովա ՌԳԱ աշխարհագրության ինստիտուտ, Մոսկվա, Ռուսաստան https://orcid.org/0000-0002-8256-1607
  • Սերգեյ Ա․ Կոնդրատյև ՌԳԱ Լիմնոլոգիայի ինստիտուտ, Սանկտ Պետերբուրգի ՌԳԱ դաշնային հետազոտական կենտրոն, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան
  • Մարինա Վ․ Շմակովա ՌԳԱ Լիմնոլոգիայի ինստիտուտ, Սանկտ Պետերբուրգի ՌԳԱ դաշնային հետազոտական կենտրոն, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան https://orcid.org/0000-0002-2393-0070
  • Եկատերինա Ա․ Կաշուտինա ՌԳԱ աշխարհագրության ինստիտուտ, Մոսկվա, Ռուսաստան
  • Սերգեյ Վ․ Յասինսկիյ ՌԳԱ աշխարհագրության ինստիտուտ, Մոսկվա, Ռուսաստան

DOI:

https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.2.557

Բանալի բառեր:

river runoff, general circulation models, low-water years, flood runoff, nitrogen, phosphorus, nutrient loading

Ամփոփում

Չեբոքսարի ջրամբարի ավազանում 21-րդ դարում հնարավոր հիդրոլոգիական փոփոխությունների և սննդանյութերի բեռնվածության վերլուծությունը հիմնված է CMIP6 (Coupled Model Intercomparison Project) մթնոլորտային և օվկիանոսային ընդհանուր շրջանառության մոդելների (AOGCM) համույթի ապագա կլիմայի կանխատեսումների վրա, որոնք ընտրվել են կլիմայի փոփոխության երկու սցենարների համար տարածա-շրջանային կլիմայի վերարտադրության հուսալիության չափանիշի համաձայն։ Չեբոքսարի ջրամբարի ավազանի համար գնահատվել է տարեկան հոսքի և 95% հավանականությամբ սակավաջուր տարիների հոսքի փոփոխականության գործակիցը, ինչպես նաև ցուրտ ժամանակահատվածում տեղումների քանակը։ Չեբոքսարի ջրամբարի վրա ընդհանուր ազոտի (Ntot) և ընդհանուր ֆոսֆորի (Ptot) բեռնվածության մոտավոր գնահատումը կատարվել է մաթեմատիկական մոդելավորման հիման վրա՝ օգտագործելով փորձնական ջրհավաք ավազանների վերաբերյալ առկա դիտարկումների տվյալները և հաշվարկվել է 21-րդ դարի համար՝ հիմնվելով մեկ AOGCM-ի տվյալների վրա:

Հղումներ

Ներբեռնումներ

Հրատարակվել է

2025-08-25

Թողարկում

Բաժին

Գիտաժողովի նյութեր

Ինչպես մեջբերել

ՉԵԲՈԿՍԱՐԻ ՋՐԱՄԲԱՐԻ ԱՎԱԶԱՆՈՒՄ ԳԵՏԱՅԻՆ ՀՈՍՔԻ ԵՎ ԿԵՆՍԱԾԻՆ ԲԵՌՆՎԱԾՈՒԹՅԱՆ ԾԱՅՐԱՀԵՂ ԲՆՈՒԹԱԳՐԵՐԻ ԱՊԱԳԱ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ. (2025). ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 59(2 (266), 557-564. https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.2.557

Նույն հեղինակ(ներ)ի ամենաշատ կարդացվող հոդվածները